Son Dakika
21 Kasım 2019 Perşembe
”

Vitamin ve minerallerin Alzheimer tedavisinde faydaları 

Alzheimer’i ve Alzheimerli hastaları anlamak 43. Bölüm

04 Kasım 2019 Pazartesi, 22:38

Sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmek,  günlük egzersiz yapmak, besleyici bir diyetle ideal kilonuzu korumak, iyi bir gece uykusunun tadını çıkarmak ve stres düzeylerini yönetmek gibi yaşam tarzı seçenekleri   sağlıklı ve uzun bir ömür ile birlikte  daha iyi bir hafıza oluşturmaya ve bilişsel gerilemeyle mücadeleye yardımcı olur.

Araştırmalar bu sağlıklı yaşam tarzının Alzheimer hastalığının ve diğer demans türlerinin başlamasını geciktirmede en iyi koruyucu önlemlerden biri olabileceğini göstermektedir.

Günümüzde demans   65 yaş üstü 8 kişiden 1 kişide görüldüğü  tahmin edilmektedir. Yaşlanan nüfus önümüzdeki birkaç yıl içinde artmaya  devam ettikçe, demans hastalarının sayısının da artacağı kesindir.  Bilinen tedavisi olmayan demansın  başlangıcını ve ilerlemesini yavaşlatmakta etkili olacak birkaç öneri vardır.

Bu nedenle sağlıklı bir yaşam tarzı seçmeniz , fiziksel ve zihinsel sağlığınızı korumanın anahtarıdır. Hafıza geliştirme ve daha iyi bilişsel işlev için bazı mineral ve vitaminlerle ilgili yeni çalışmalar yürütülmektedir.

Demansı önlemek için üzerinde çalışılan vitaminler ve minerallerin başlıcaları :

D vitamini

D vitamini kemik metabolizması, kalsiyum emilimi ve vücuttaki diğer metabolik süreçler için hayati öneme sahiptir. Beyin fonksiyonu, biliş ve yaşlanma sürecindeki rolü ise belirsizdir. Bazı çalışmalar D vitaminin bilişle ilgili çeşitli süreçlerde yer alabileceğini düşündürmektedir, ancak bu ilişki ıspatlanmış bir bulgu değildir.

D vitaminin çoğu güneş ışığının yardımıyla  vücutta üretilir. D vitamini doğal olarak  süt ürünleri, uskumru somon gibi yağlı balıklar, balık yağı, maydanoz, yumurta sarısı  ve karaciğer  gibi  birkaç gıdada bulunur.

D vitamini eksikliği, yaşlı erişkinlerde yaygın olarak görülür, çünkü cildin güneşten D vitamini sentezleme kabiliyeti yaşla birlikte azalır.

D vitamini takviyesi almak veya güneşte daha fazla zaman geçirmek Alzheimer ve diğer demans türlerini önlemeye yardımcı olabilir mi?

Henüz bu soruyu cevaplayacak kadar veri yok. Araştırmalar kanlarında çok düşük D vitamini düzeyi olan kişilerin, Alzheimer hastalığı ve diğer demansların oluşma olasılığının  daha yüksek olduğunu gösteriyor.

Yayınlanan bir çalışma,  D vitamini  düzeyi aşırı düşük olan kişilerin, Alzheimer hastalığı veya diğer demans türlerine yakalanmaları  normal D vitamini seviyesine sahip olanlardan iki kat daha fazla olduğunu göstermiştir. Bunun haricinde yayınlanan  bir çok inceleme  ise  D vitamini düzeyleri ile demans arasında bir ilişki olmadığını göstermiştir.

Bu noktada varılan sonuç  D vitamini eksikliği ile demans riski arasındaki ilişki sadece gözlemseldir. Sebep ve sonuç göstermek için daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.

Demans veya Alzheimer hastalığını önleme umuduyla günlük D vitamini dozunuzu artırmanızı önermek için henüz çok erken. Ancak sağlıklı D vitamini seviyelerinin korunması zarar veremez ve osteoporoz riskini azaltmak için yeterlidir.  Ulusal Sağlık Enstitülerine göre, 70 yaş ve altındaki yetişkinlerin günlük 600 uluslararası D vitamini (IU) ve 70 yaşın üzerindeki yetişkinlerin günlük 800 IU’ya ihtiyacı vardır.

Sonuç olarak:  Çalışmalar D vitamini eksikliğinin Alzheimer hastalığı ve demans için bir risk faktörü olduğunu gösteren bulgular kesin değildir. Yağda çözünen vitamin olan D vitaminin her zaman kontrollu alınmalıdır.. Kanınızda D vitamini seviyesini ölçtürün,  gerekliyse  kullanmanızda fayda vardır. Fazla miktarda alınan D vitaminin vücudunuz için zararlı olduğunu unutmayınız.

Vitamin  B12

B12 vitamini eksikliği  çok sayıda belirtiye neden olabilir.

Alzheimer ve diğer demans formları B12 vitamini eksikliğine benzer  belirtiler gösterir.  Aradaki farkı bilmek önemlidir. Alzheimer’dan farklı olarak, bir B12 eksikliğinden oluşan demans problemleri geriye dönüşümlü olarak  düzelir.

Siz veya sevdiğiniz biri yakın zamanda Alzheimer’ın bu belirtilerini mi deneyimlediniz?

Hafıza kaybı

Davranış değişiklikleri

Daha fazla ajitasyon

Bu belirtileri Alzheimer’ın veya başka bir bunama nedeniyle görülebileceği gibi, bulgularınızın  düşük B12 vitamini düzeyleriyle ilişkili olması da mümkündür.

B12 vitamini ve Alzheimer semptomları arasındaki bağı kurmak için çeşitli çalışmalar yapılmıştır. Bazıları düşük B12 seviyelerini hem Alzheimer’in semptomları hem de beynin gerçek atrofisi (beynin küçülmesi, büzülmesi) ile ilişkili olabileceğini gösterdi.

Bir çok çalışma ise, B12 eksikliği  tamamlandıktan sonra bilişsel işleyişinin normale dönebildiğini ispatlamıştır.

Alzheimer  bulgularına  benzeyen  (hafıza kaybı, davranış değişiklikleri ve ajitasyon) ek olarak, B12 vitamini düşük olanlar, kilo kaybı, yorgunluk, zayıflama, kabızlık, ellerde veya ayaklarda karıncalanma veya uyuşukluk, iştahsızlık yaşayabilirler.

B12 vitamini düzeylerinin düşük olduğu bazı durumlar Crohn hastalığı ve çölyak hastalığı gibi başka  hastalıklarla  ilişkilidir.  Alkolizm ya da yeterli besin sağlamayan zayıf vejetaryen bir diyette  B 12 vitamin eksikliğine neden olur. Ayrıca  bağıraklardan emilimi insanlar yaşlandıkça düşebileceğinin bilinmesi gerekir.

Düşük seviyelerde B12 vitamini tedavisi oldukça basittir. Enjeksiyon veya vitamin içeren tabletler size fayda sağlar. Kandaki vit B12   seviyeleriniz düzenli olarak test ettirin. Analiz sonucuna göre doktorunuz  almanız gereken vitamin miktarını belirler.

B12 vitamini seviyesini yükseltmek için, vitamin açısından zengin bir diyeti tercih etmek faydalıdır.  Bu, karaciğer, sığır eti, istiridye, balık,  tahılları  içerir.

Bazı insanlar, belki günlük vitaminlerinin bir parçası olarak veya ek bir vitamin içinde durumun gelişmesine karşı bir önlem olarak ek bir B12 vitamini dozu alırlar.

B12 miktarının sizin için uygun olduğundan emin olmak için doktorunuza danışın. B12 seviyeleriniz düşük değilse, doktorunuz fazladan B12 vitamini almamanızı önerebilir, çünkü ekstra miktarların yararlı olduğu kanıtlanmamıştır.

Teşhis : B12 vitamini eksikliğini teşhis etmek, kanınızdan bir örnek alarak  B12 vitamini düzeyi belirlenir.  Nüfusun yüzde 2-15 inin B12 düzeyinin düşük olduğunu bilinmektedir.

B12 Vitamini alınması  Alzheimer’ı önler mi?

Şu anda, B12 vitamini takviyesinin Alzheimer hastalığının gelişmesini önleyebileceğini gösteren kesin bir kanıt yoktur. Yine de, araştırmalar  iyi beslenmenin (B12 gibi yeterli vitaminler dahil) beyin sağlığımızda bir fark yarattığını gösteriyor ve bazı besinler de beyin için faydalı olduğunu gösteriyor.

B12 seviyenizin normal seviyelerde olması  hafızanızı ve düşünme yeteneğinizi artırabilir veya geri yükleyebilir. Ayrıca, yorgunluk ve halsizlik gibi yaşayabileceğiniz diğer semptomları da çözer.

Vitamin A

A Vitamini bağışıklık sistemini güçlendirmeye yardımcı olur ve çoğunlukla süt, yumurta, et ve yağlı balık ve bazı meyveler ve yapraklı sebzeler dahil olmak üzere daha çok  hayvansal kaynaklarda bulunur.

Sağlıklı ve çeşitli bir diyet çoğu insan için yeterli A vitamini sağlayacaktır. A vitamininin antioksidan özellikleri ile ilgileniyorsanız, yiyecek kaynakları en iyisidir. A vitamini takviyelerinin, gıdada doğal olarak bulunan antioksidanlarla aynı yararları sağlayıp sağlamadığı açık değildir. Çok fazla A vitamini zararlıdır.  Fazla miktarda A vitamini alınmasının zararları

Kemiklerde  inceltme

Karaciğer hasarı

Baş ağrısı

İshal

Mide bulantısı ve kusma

Cilt tahrişi

Eklemlerde ve kemikte ağrı

Hamileyseniz veya hamile kalıyorsanız, A vitamini almadan önce doktorunuzla konuşun. Hamilelik sırasında A vitamini kullanımının aşırı olması doğum kusurlarıyla ilişkilendirilmiştir.

Diğer ilaçlarla olan etkileşimleri

Antikoagülanlar: A vitamini takviyelerinin oral kullanımı kan pıhtılarını önlemek için kullanılan bu ilaçları alırken kanama riskinizi artırabilir.

Karaciğere zarar verebilen ilçalarla birlikte kullanılması :  Yüksek dozda A vitamini takviyesi alınması karaciğerde hasara neden olabilir. Yüksek dozda A vitamini takviyelerinin karaciğere zarar verebilecek diğer ilaçlarla birlikte kullanılması karaciğer hastalığı riskini daha da arttırır.

Orlistat (Alli, Xenical):  Bu ilaç, A vitamini besin kaynaklarının emilimini azaltabilir.

Retinoidler: A vitamini takviyesi ve bu oral reçeteli ilaçlar aynı anda kullanmayın. .

Sağlıklı beslenerek tüm insanlar A vitaminini doğal yollardan  alabilmeli. Özellikle hamile kadınlar, A vitamini takviyesi almamalı ve  karaciğer gibi A vitamini içeriği yüksek olduğu bilinen yiyecekleri yememelidir.

Benzer şekilde, yaşlı yetişkinler rutin olarak osteoporoz ve kırık riskini artırabileceğinden A vitamini takviyesi almamalıdır.

Demans, birçok yönden hala gizemli olan bir hastalıktır. Ancak araştırmalar, bazı vitamin takviyesi almanın, hastalığı yavaşlatmak için bilişsel işlevlerin korunmasına yardımcı olabileceğini göstermesine rağmen bilinçsiz olarak kullanılmasınında zararlı olabileceği bilinmelidir.

B1  Vitamini

Maryland Üniversitesi Tıp Merkezinde yapılan bir çalışmaya göre, günde 50 mg B1 vitamini almak, demans tedavisinde yardımcı olabilir. Kolinerjik nöronlar beynin bir bölümündeki sinir iletimlerinden sorumludur ve Alzheimer hastalığı olan yaşlı bireylerde bozulma eğilimindedir. Çalışmalar B1 Vitamininin bazı enzimleri ve kolinerjik nöronları desteklemeye yardımcı olduğunu göstermektedir, bu nedenle vitamin almak hastalığın ilerlemesini yavaşlatabilir.

E vitamini

E Vitamini gibi antioksidan takviyelerinin sadece demans ilerlemesini yavaşlatmakla kalmayıp, aynı zamanda yaşlı yetişkinleri de demans gelişmesinden koruduğu gösterilmiştir. Araştırmalar, kanlarında daha yüksek E Vitamini seviyesine sahip olan yetişkinlerin, beyin fonksiyonlarını iyileştirme eğiliminde olduklarını göstermiştir. Ve önerilen  günde 400 ila 800 IU almanız beyne oksijen iletiminin iyileştirilmesine yardımcı olur.

Folik Asit (Folat)

Folik asit suda çözünür bir B vitaminidir ve maya ekstraktında, ıspanak gibi yeşil yapraklı sebzelerde, kuru baklagillerde,  bezelyede, karaciğer, takviye edilmiş tahıllarda, çoğu  meyvelerde ve  ve bazı tohumlarda bulunur.  

Demans ve Alzheimer hastalığı yaşayan  insanlarda  folik asit seviyesine bakmakta fayda vardır.

Hafızada bozulma, bilgiyi hızlı bir şekilde işleme yeteneğinin azaltılması ve sözel akıcılığın azaltılması gibi bilişsel işlevlerin kaybolmaya başlaması  yaşlılıkta demans riski ile ilişkilendirilmiştir.

Folat eksikliğinde de depresyon ve demans görülebilir.

Yaşlı insanlarda yaşlanma, zayıf beslenme, emilim bozukluğu, ilaçlar veya artan talep ile ilgili olabilir veya açıklanamayabilir.

Folik asidin ruh hali, bilişsel ve sosyal fonksiyon üzerinde belirli etkileri vardır. Bozulmuş folat metabolizması yaşlanma da görülen  bilişsel işlev bozukluğuna neden olabilir.

Folik asit, B-12 vitamini eksikliği veya epilepsi varlığında dikkatli kullanılmalıdır.

Folik asit sinir sisteminde her yaşta önemlidir, ancak yaşlılarda eksiklik yaşlanma beyin süreçlerine katkıda bulunur, Alzheimer hastalığı ve vasküler demans riskini artırır ve kritik derecede şiddetli ise geri dönüşümlü bir demansa neden olabir.

Yaşlı insanlarda folik asitin düşüklüğü yaşlanma, zayıf beslenme, emilim bozukluğu, ilaçlar veya artan talep ile ilgilidir. Folik asidin ruh hali, bilişsel ve sosyal fonksiyon üzerinde belirli etkileri vardır.

Bozulmuş folat metabolizması yaşlanmaya benzer bir bilişsel işlev bozukluğuna neden olabilir

Durga ve meslektaşları üç yıl boyunca 50’den fazla 818 kişilik bir grup izledi. Bazılarına günde 800 mikrogram sentetik folik asit formu verildi, gerisi bir plasebo aldı. Bilim adamları folik asidi alan grubun, plasebo alan gruba kıyasla bilişsel işleyişin tüm yönlerinde geliştiğini buldular.  Rush Üniversitesi Tıp Merkezine göre, folik asit  kanda genellikle demansla bağlantılı olan bazı amino asit seviyesinin düşürülmesine yardımcıdır.  Alzheimer hastaları kanlarında folik asit seviyesine baktırmalı ve gekeirse her gün  folik asit almalarında  fayda vardır. .

 Fosfatidilserin

Yağda çözünebilen ve bilişsel işlevsellik kazandırdığı düşünülen beyinde yüksek miktarda bulunan bir amino asittir.

University of Michigan Sağlık Sistemine göre bu amino asidin   demans semptomlarının tedavisinde de büyük etkisi olabilir. Görünüşe göre, fosfatidilserin beyinde, beynin anıları işlemesini ve korumasını sağlayan belli kimyasalların seviyelerini arttırmaya yardımcı olan doğal  bileşiktir. Başta bitki kaynaklarından elde edilenler ve sığır beyin fosfolipitlerinden yapılanlar olmak üzere farklı fosfatidilserin takviyeleri formları mevcuttur.

 Çinko

Çinko birçok biyokimyasal yolda önemli bir rol oynar ve bağışıklık tepkisi de dahil olmak üzere çeşitli hücre işlevlerine katılır.  Başlıca çinko kaynakları et, mercimek,fasulye, kuru yemişler ve süt ve süt ürünleridir.  Eksikliği yaşlanma sürecinde ve ateroskleroz, sinir sisteminin dejeneratif hastalıkları,  gibi yaşa bağlı birkaç kronik hastalığın etiyolojisinde önemli bir rol oynar . Çinko, birçok enzimin, proteinin biyolojik aktivitesi için yapısal ve düzenleyici bir katalizör iyonu görevi görür.Yaşlı nüfusun bir çoğunda çinko eksiktir. Maryland Tıp Merkezi Üniversitesi’ne göre, çinko takviyesi alan kişilerin hem hafıza hem de bilişsel işleyişini geliştirmeye yardımcı olabileceği düşünülmesine rağmen Alzheimer hastalığına etkisi tam olarak bilinmiyor.

 Yazı dizimiz devam edecek

 www.haberhurriyeti.com /Dr. Cem Aydemir   

 

 

 

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz