Glutensiz beslenme

Glutensiz diyet, özellikle buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein olan glutenin günlük yemek menüsünde yer almadığı bir beslenme planıdır.

Gluten içeren başlıca gıdalar :

Buğday unu kullanılarak imal edilmiş ekmek, kurabiye, bisküvit, kek, pasta,simit, açma, lavaş, kraker. Makarna, bulgur, kuskus. Nişatalı ürünler, patates kızartması, cipsler, soslu kuru yemişler, hazır çorbalar, baharat karışımları, şeker, şekerleme, çikolata, sirke, soya sosu, bira, işlenmiş deniz ve kümes hayvanlarının etleri, sosis salam gibi işlenmiş etler, bulyon ve soslu sebzeler

İçermeyen yiyecekler :

Meyve-sebzeler, Fasulyeler, tohumlar, baklagiller, doğal kuruyemişler, yumurta, az yağlı süt ürünleri, yağsız, işlenmemiş et, balık, kümes hayvanları, glutensiz unlar, kinoa, mısır, pirinç, üzüm ve diğer meyveler doğal olarak gluten içermediklerinden bunlardan imal edilmiş alkollü içeceklerde sorun yaşanmaz.

Glutensiz gıda etiketine sahip ürünler :

Glutensiz olarak satılan gıdalar milyonda 20 parçadan az gluten içermelidir. Bu etiketler sahip olan gıdalar tamamen glutensiz veya bununla ilgili bir birleşen içermeyen yiyecekler olduğu gibi gluteni çıkarmak için işlenmiş yiyeceklerden de oluşabilir.

İlaçlar : Reçeteli veya reçetesiz satılan ilaçlar bağlayıcı madde olarak buğdayı kullanıyorsa içeriğinde gluten vardır. İlaçları kullanmadan önce doktorunuz ve eczacınızla konuşarak gluten ile ilgili rahatsızlığınız varsa bundan bahsedin.

Glutensiz gıda kullanılması gereken durumlar

Glutensiz gıda bazı hastalıklarda dikkat edilmesi zorunlu olan bir beslenme şekli olmalıdır. Bunlardan en önemlisi ise çölyak hastalığıdır.

Çölyak hastalığı :

Genetik bir hastalık olarak kabul edilen çölyak hastalığı gıdalarda bulunan glutenin vücudun bağışıklıklık sistemi tarafından yabancı bir cisim olarak algılanması ve bu yabancı olarak görülen maddeye karşı antikor oluşturmasıyla başlar. Bu antikor zaman içerisinde ince bağırsağın yapısını bozarak gıdaların emiliminde sorunlara neden olur. İlerledikçe gıdaların bağırsaktan emilimini bozulduğu için beslenme problemleri ortaya çıkar. Hastalığın ilk başlarında gıdalarda bulunan demir ve folik asitin emiliminin bozulması kansızlık nedenidir. Glutenli gıdaları yemeğe devam edilmesi zaman içerisinde kişinin zayıflamasına ve halsiz kalmasına sebep olur. Çölyak hastaları yaşamları boyunca glutenden uzak durmak zorundadır. Bu hastalığın tek tedavisi budur. Çölyak hastaları yanlışlıkla gluten yerlerse genellikle bir kaç saat sonra bu hastalığa ait semptomlar kendisini göstermeye başlar. Bunların başlıcaları karında şişlik, karın ağrısı, yağlı ishal veya bazı durumlarda kabızlık, baş ağrısı gibi bulgulardır. Bu sorunlar bir kaç saatte geçebildiği gibi bazen de günler boyunca sürebilir. Uzun süre dikkat edilmesse ciltte kaşıntı veya deri döküntüleri, ağız bölgesinde aftlar, kalsiyum eksikliğine bağlı olarak kemik erimeleri ve kas güçsüzlüğü, ciltte kanamalar, eklem problemleri, baş dönmesi görülür.

Gluten duyarlılığı :

Çölyak dışı gluten duyarlılığı ince bağırsakta hasar olmamasına rağmen gluten alındığı zaman karın ağrısı, mide de şişlik ishal, kabızlık baş ağrısı gibi Çölyak' a benzeyen bulguları vardır.

Buğday alerjisi :

Daha nadir olarak görülen buğday alerjisi, gluten içeren gıdalarının alımından sonra nefes alma güçlüğü, tıkanıklık ve diğer allerji belirtileriyle kendisini belli eder.

Çölyak hastalığı veya bahsettiğim nadir hastalıklar sonucunda glutene hassas olan kişiler yaşamları boyunca diyet uygulamak zorunluğundadır.

Son zamanlarda gluten ile ilgili tıbbi bir sorunu olamayan bazı kişiler kilo vermek, daha sağlıklı olmak ve enerjilerinin artacağını düşünerek glutensiz gıdalar tercih etmekteler.

Kilo vermek için glutensiz diyet tercihi

Glutensiz beslenmeyi benimseyen kişiler genellikle kilo verirler, ancak bunun nedeni genellikle gluten içeren işlenmiş gıdaları ve rafine karbonhidratları kesmeleridir. İnsanlar glutensiz yaşamanın karbonhidrat yememek anlamına geldiğini düşünüyorlar ancak durum böyle değildir. Patates, pirinç ve fasulye gibi karbonhidrat içeren bir çok gıda gluten içermez. Kilo vermeyi gluten yememekle çözümlemek yerine, porsiyon boyutlarınıza dikkat etmek, düzenli egzersiz yapmak, meyve, sebze ve yağsız proteinler gibi gıdaları bol miktarda tüketmek daha faydalıdır.

Çölyak hastalığınız yoksa glutensiz bir diyet tercihinin riskleri var mı?

Diyetinizden tüm gluteni çıkartırsanız, besleyici tam tahılları, lifleri ve mikro besinlerden yoksun kalırsanız. Diyetinizde yeterli miktarda tahıl almak, özellikle kalp hastalığı veya diyabet riski altındaysanız önemlidir. Tam tahıllar kolesterol seviyelerini düşürmeye ve kan şekerinizi düzenlemeye yardımcı olur. Ek olarak, gluten içeren gıdalar, B vitaminleri, demir ve magnezyum gibi önemli vitamin ve mineral kaynaklarıdır. Bazı işlenmiş glutensiz gıdaların yüksek miktarda sodyum, şeker ve yağ gibi sağlıksız bileşenler içerir. Bu yiyecekleri tüketmek kilo alımına, kan şekeri dalgalanmalarına, yüksek tansiyona ve diğer sorunlara yol açabilir. Bu nedenle, glutensiz bir etiket, bir gıdayı mutlaka sağlıklı yapmaz. Çölyak hastalığınız veya gastrointestinal tahrişiniz yoksa, gluteni çıkarmadan önce yüksek oranda işlenmiş gıdaları diyetinizden çıkarmanızı öneririm. Daha fazla meyve, sebze, tam tahıllı ekmek veya makarna ve yağsız proteini yemeklerinize ilave edin. Gluteni ortadan kaldırarak değil, sadece daha sağlıklı beslenmeyi tercih etmek daha faydalı olacaktır.

Glutensiz yemeye başlarsam gluten yoksunluğu yaşar mıyım?

İnsanların gluten yemeyi bıraktıklarında ciddi anlamda kilo verdiklerini gösteren hiçbir bilimsel kanıt yoktur. Bazı insanlar aniden çok fazla gluten yemekten glutensiz olmaya geçtiklerinde baş dönmesi, mide bulantısı, aşırı açlık ve hatta endişe ve depresyon hissettiklerler. Bu semptomlar genellikle glutensiz bir diyet uygulanan birkaç hafta sonra kaybolur.

Glutensiz diyete nasıl başlayabilirim?

Glutensiz bir diyet denemekle ilgileniyorsanız, bir doktorla veya diyetisyenle konuşun. Glutensiz beslenerek zayıflamak günümüzde çok popüler olmasına karşın tıbbi bir dayanağı olmadığı için tıp otoriteleri tarafından kabul görmüyor. Konunun kesinleşmesi için daha çok araştırma gerekmekte.

Cem Aydemir  / [email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Cem Aydemir - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?