Hiperenflasyon paranın değerini düşürür

1930’lu yıllarda Alman Hükümeti o kadar çok para bastı ki, para neredeyse tüm değerini yitirdi. Ekmek almak için para dolu el arabasıyla fırına giden bir kadınla ilgili bir hikaye bile vardır.

Kadın, ekmek için ödeme yapmak üzere parasını almak için fırından dışarı çıktığında ise el arabasının çalınmış ama paranın bırakılmış olduğunu gördü.

Hiperenflasyon paranın değerini düşürür…

Adolf Hitler’in 1933 yılında Almanya Başbakanı seçilmesini teşvik eden sosyal, politik ve finansal durumların karmaşıklığına rağmen, bu kadar güç kazanmasının nedeni, ORTA SINIFIN birikimlerinin eriyip gitmiş olmasına bağlıdır.

ABD’ye gelecek olursak, 1930’ lar Büyük Buhran’ ı getirmiş ve Franklin Delano Roosevelt’in başkan seçilmesine yol açmıştır. Amerikan halkı ve Amerika’ nın finansal durumu Dünyanın her yerinde hissedilmektedir. İnsanlar daha uzun yaşıyorlar ve Avrupa’dan Asya’ ya kadar tüm ülkeler insanlarına nasıl sağlık hizmeti ve sosyal yardım sağlayabilecekleri konusunda endişelilerdi.

Mevzu daha fazla para basarsak ödeyebiliriz ki mantığı değil bu da herkesin birikimlerini silip süpürür. Olasılıklardan biri HİPERENFLASYONDUR ama bu da problemi gerçekten çözmeyecektir. Sadece tasarruflar yok olmayacak, sabit gelirle yaşayan insanlar da silinecektir.

Ortak endişelerimiz…

Milli borçlanma, yerel paranın değerinin düşmesi, petrol krizi ve emeklilik programlarından bile daha büyük bir sorun. Ve onlar da çok büyük ve çok gerçek sorunlar.

Gidişata bakılırsa…

Amerika’ da bile Sosyal Güvenliğin aksine, Sağlık Sigortası Hastane programı 1992’ den bu yana nakit akışı açığı problemi yaşıyor. Mevcut bordro vergileri ve diğer gelirler,program giderlerini ve sosyal yardım primlerini karşılamak için yetersiz kalıyor.

Sağlık Sigortası hiçbir zaman uzun vadeli bakım sağalayacak bir kurum olarak tasarlanmamış olduğunu bildiğimizi düşünürsek, uzun vadeli bakım hizmetiyle büyüyen talep Sağlık Sigortası Kurumu’nu iflasa sürüklüyor. Yaklaşık olarak her iki Amerikalıdan biri herhangi bir tür uzun vadeli bakım hizmetine ihtiyaç duyacaktır. Ancak sadece dört kişiden biri yıllık ortalama tutarındaki rakam itibariyle uzun vadeli bakım yurdu masraflarını karşılayabilecektir. Amerikalıların çok cüzri bir oranı uzun vadeli özel sağlık sigortası yaptırıyor. Yani çoğu Sağlık Sigortası Kurumu’ndan medet umuyor.

Gidişata bakılırsa, onları büyük bir hayal kırıklığı bekliyor…

İlk yatırılan paradan küçük bir pay ödenmesinden sonra, hastanın kaynakları yoksulluk seviyesine inecek şekilde tükenene kadar Sağlık Sigortası Kurumu geçerliliğini yitirecektir. Eğer bu hastalar sizin anne babanızsa, bu durum onların yaşamları boyunca çalışarak kazandıkları her şeyin gideceği anlamına gelir. Ve bu da genellikle geride kalan eşin muhtaç olacağı demektir. Bu durum ayrıca aileler üzerinde son derece büyük bir finansal yük yaratabilir. Bebek patlaması döneminde doğmuş bir kişi, kendisini anne veya babasının iyi bir bakım hizmeti alabilmesi için arabasını satarken bulabilir.

Hiç şüphesiz ortak endişelerimizden biri de…

Amerika’ da bilanço dışı yükümlülüklerin ne kadar çok olduğunu bilmek!

Dünyanın her yerindeki hisse senedi ve tahvil piyasalarında tutulan paradan bile fazla bir tutar manasına geliyor. Örneğin, 2000 yılı itibariyle Dünya borsalarındaki tüm hisse senetlerinin değeri 36 trilyon Dolar civarındaydı ve tahvil piyasalarındaki tüm tahvillerin değeri ise sadece yaklaşık 31 trilyon Dolar kadardı. Özetle, insanlara hisse senedi ve tahvil piyasalarındaki toplam paranın tamamından daha fazla borçlu olduğunun göstergesi anlamına gelmektedir.

Bilanço dışı yükümlülükler demek FED sıkılaştırması demektir. Eğer FED sıkılaştırması 2023 yılında da sürecek olursa bütçeden dış borca ödenecek gider de hızla yükselir. FED’ in sıkılaştırma maratonunun başladığı noktada küresel enflasyon yüzünden de bir dizi kritik girdi maliyetlerinde yaşanan darlıklar yüzünden enflasyonun 2024-2025’ den önce rayına oturamayacağının işaretidir.

Amerikan halkına yükümlülüklerini hesaplamak için zaman ayıran ekonomistlerin detaylı çalışmaları gösteriyor ki, tasarruf sahipleri birikimlerinin eridiğini ve emeklilik için geriye çok az paralarının kaldığı görülüyor. Tarih tekerrür ediyor, sadece bu defa sorun eskisinden de büyük.

Serra Aytaç / [email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Serra Aytaç - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?