Perşembenin Öyküsü: BEDEL

UYGARLIĞIN FATURASI

- 45 yıl kadar önceydi. Bir sosyoloji kitabı okumuştum. Yabancıydı yazarı. Aklımda Sosyolojiye Giriş olarak kaldı adı.

- Toplumbilim. İnsan topluluklarının yaşayışını, bu yaşayışı yöneten yasaları inceliyor. Toplumbilim el kitabı gibi miydi?

- El kitabı gibi. Kitapta Sigmund Freud'un adının geçtiği bir söz vardı. Sigmund Freud sanayi öncesinin ruh hastalıklarıyla sanayi sonrasının ruh hastalıklarının aynı olmadığını söylemişti.". Ya da buna benzer bir şey idi.

- Ama o Sigmund Freud babamız…

- Sen ne çıkarmıştın bundan?

- Yaşam koşullarının değiştiğini belirtiyordu babanız. Yıllar sonra televizyonda bir deney programı izlemiştim.

- Babamızla mı ilgili?

- Kaç aylıksın? Dinle be yahu.

- Dinleyom abiiiii. Anlat gari.

- California’da şehirlerarası yol. Kamyoncularla TIR’cıların uğradığı bir lokanta. Açık büfe.

Bir gün üniversiteden profesörler yemek için uğrar. Gelenlerin açık büfe olmasına karşın doymamaktan yakındıkları anlatır lokantacı. Bir deneye karar verilir.

- Kulağım ağzında. Koparmayasın…

- Lokanta iki salonludur. İkinci bölümün girişi kapatılır. İçeride mavi loş ışık vardır. Masaların üstüne mavi örtüler konulur. Ve mavi mumlar yanmaktadır.

- Profesörler bayan mıydı?

- Üç bayan, üç erkekti. Berabere kaldın.

- Tek bayan da olsa hepsi bayan sayılır.

- Sürücülere yenilenen salonda da yemek yiyebilecekleri anlatılır. Daha önce aydınlık salonda koştururcasına yiyen sürücüler artık mavi salonda lokmaları çiğnemektedir.

- Önceden balıklar gibi hepsini yutuyorlarmış demek ki.

- Bir süre sonra daha önceki beşer altışar tabak sayısı ikiye üçe düşer. Ve tabaklar tıka basa dolu da değildir.

- Ben de aynısını ev halkında deneyeceğim. Maliyetler düşecek. Sen ne çıkarmıştın bundan?

- Senin dediğini çıkarmadım. Denedim. Gördüm yararını.

- Gazeteci olarak ne çıkardın?

- Bir haber değeri yok.

- Nasıl yok?

- Yok. Bu bilim dergilerinde makale olarak çoktan yerini almıştır. Köpeğin insanı ısırması haber olmaz.

- İnsan köpeği ısırırsa haber oluyor yani.

- Evet. Yıllar sonra gene bir program izledim. Ama üç – dört dakika sonra açmıştım. Fareler cam bölmeye konuluyor. Işığın şiddeti belli sürelerde azaltılıp ve çoğaltılıyor… Yemek yeme süreleri değişiyor... Yemek yeme ölçüleri değişiyor… Yemek yeme hızları değişiyor… Bazısı kilo alırken bazıları zayıflıyordu.

- Sonuç?

- Program şu sözle bitmişti; “Farelerin melatonin salınımı ışıklarla bozuldu.”.

- Melatonin?

- Melatonin beyindeki epifiz bezinden özellikle geceleri karanlık ortamda salgılanan bir hormondur. Bünyenin doğal düzenini, işlevini korumada en etkin hormon melatonin denilebilir.

- Ne kadar önemli?

- 6 milyon yıl öncesine insan kemiği tarihlenmiyor. DNA ölümsüz.

- 6 milyon yıl yaşında mıyız?

- Evet. Ve ne kadar önemli. 1.5 milyon yıl önce ateşi kullanmaya başladığımızı söylüyor bilim insanları. Ateşle mağaralardaki hayvanları kovuyoruz. Yerleşiyoruz.

- Uygarlığa adım atıldığı tarih.

- Sorunların da başlangıcı.

- Sorunlar mı?

- Alessandro Volta. Tanır mısın?

- Ayıp ettin! Tavla arkadaşım. Alessandro Giuseppe Antonio Anastasio Volta.

- Kaç kişi bunlar?

- Elektriğin kullanılma süreci Volta’nın pili buluşuyla başladı. 1880’lerde Thomas Edison’un ampulüyle sonuçlandı.

- Dananın kuyruğu da böyle koptu.

- Ne ilgisi var?

- 6 milyon yıl insanlar gece olunca uyuyordu. Melatonin dengesi korunuyordu. Ampul bulununca dengeleri bozuldu…

- Nasıl bozuldu?

- Işık bozdu. Uykularımızı bozdu. Uykusuzluklar başladı. Ruhsal dengelerimizi bozdu. Günlük yaşamlarımıza yansıdı.

- 6 milyon yıllık dengemiz bozuldu yani. Haber bu mu? Koptuk doğadan.

- Ama söylemek istediğim şimdi bu haber için ürettiğim şu fıkram değil.

- Neymiş o fıkran?

***

Murat B. Tepebaşılı

*

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Tepebaşılı - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?