Karanlıkta da Görenler

Gözümüzle gördüğümüzün haricinde de kullandığımız görmekten bahsedeceğim, her ne kadar zengin bir dilimiz olsa da bunun için tanımlanmış özel bir kelime olmadığı için sizleri “umwelt” kelimesiyle tanıştıracağım.

UMWELT

Algılanan çevre olarak çevirisini yapmak mümkün olsa da herkesin umwelt’i kendine olduğu için bunu kelimelere sığdırmak bir hayli zor.

1909 Yılında Jakob von Uexküll tarafından türetilen bu kelime canlıların algıladıkları çevreyi tanımlamak için kullanılıyor.

Farklı canlıların umwelt farklılıklarını anlamak nispeten kolay, bir arının çiçeği görmesi, bir örümceğin ağına takılan sineği görmesi (ağda yarattıkları titreşimler ile) birbirinden çok farklı, ya da bir yarasanın karanlıkta görmesi.

Peki insanlar arasında umwelt farklılıkları nasıl olabilir; bir ekonomistin merkez bankası faiz kararlarını görmesi ile bir piyanistin bu kararları görmesi arasında nasıl bir fark vardır sizce ?

Mesleki olarak  bakmak pek doğru olmasa da kolay anlaşılabileceği için bu örneği verdim. Aslında umweltimiz; bilgilerimiz, tecrübelerimiz, duyu organlarımızı kullanış şeklimiz ile çevreyi nasıl algıladığımıza göre değişiklik gösteriyor.

4 Arkadaş

Kamp yapmaya giden 3 arkadaş, görme engelli bir çobanla tanışırlar. Akşam üstü gün batımını izlemek için farklı bir yerde toplanıp yemek yemeyi planlarlar genç çobanı da davet ederler, sohbet güzeldir lakin saat geç olmuştur kamp alanına doğru yola çıkarlar ve birden önlerini aydınlatan el feneri bozulur. Zifiri karanlıkta yollarını bulmakta zorlanırken ve yanlış bir yola sapacakken genç çoban buradaki ağaçtan sola dönmemiz gerekiyor der. Grupta oluşan sessizlik ve şaşkınlık kısa sürse de herkes hızlıca şunu anlamıştır. Görme engelli genç çoban ( karanlıkta da gören) sürünün başına geçmeli ve onları hedefe götürmelidir. Nitekim öyle olur kamp alanını kolaylıkla bulurlar.

Karanlıkta da gören’in umwelti dışarıdan gelen ışık kaynağından bağımsız olduğu için bu kaynağın kesilmesinde de aynı kalmakta. Zaman içerisinde eksiklerimiz tabi ki olacak ama görme engelli demek yerine karanlıkta da gören demeyi tercih ediyorum. Birbirimizin eksiklerini vurgulamak yerine fazlalıklarını kullanmak daha iyi olur diye düşünüyorum.

Yolsuzluk, yoksulluk ve cehalet karanlığında bizlere ışık olacak dürüstlük, liyakat ve eğitim gibi konularda umweltlerimizi geliştirmemiz gerekiyor. Gözlerinizi sadece 5 dakika kapatıp günlük işlerinizi yapmayı denesenize.

Karartılmış işsizlik verileriyle, işine gelen enflasyon verileriyle, yalan yanlış ifadelerle ülke yönetmeye ne kadar benzediğini göreceksiniz. İşte sırf bu yüzden bile umweltimizi geliştirmemiz gerekiyor.

Fehmi ATİCAN | [email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Fehmi Atican - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?