Zayıf dolar mı daha iyi, güçlü dolar mı?

Duruma göre değişir. İthalat mı yapıyorsunuz, ihracat mı? İthalatçıların işine güçlü bir dolar yarar çünkü bu, yabancı malları nispeten ucuz kılar. İhracatçıların işine zayıf bir dolar yarar çünkü bu, Amerikan mallarını daha ucuz kılar. Yurtdışında bir tatile çıkıyorsanız orada bulunduğunuz süre içinde doların güçlü olmasını, dönerken de zayıflamasını umut edin ki, döndüğünüz zaman kurdan kar edebilesiniz.

Dış yatırım…

Ev sahibi ülke için önemli bir birikim kaynağıdır. Bu birikimler, fiziksel sermayeye yatırım yapmakta ve ülke ekonomisinin büyümesinde kullanılabilir. Bu önemli bir noktayı gündeme getirir. Cari hesap bakiyesi, finans hesabı bakiyesi tarafından tamamen dengelenir.

Dış yatırımın olumsuz bir yönü de vardır…

Tasarruflar, portföy yatırımı kanalıyla ülkeye akabildiği kadar kolaylıkla ülkeden dışarı da akabilir. Tasarrufların aniden dışarıya akması, o ülkede bir döviz krizine, enflasyona ve yüksek faiz oranlarına neden olabilir. Bu durum daha önce gerçekleşti. Hemen hatırlayacak olursak 2001 Arjantin krizi, bunun kayda değer bir örneğidir. Arjantin, dış borçlarını ödeyemedi ve kısa sürede tasarruflar yurtdışına aktı bu da, mali sorunlara ve politik kargaşaya yol açtı.

Bir ekonomide…

Enflasyonun varlığı, insanları, paralarını daha istikrarlı bir dövize çevirmeye teşvik eder. Örneğin, Zimbabwe’de enflasyon ülke parasının değerini bir kağıt parçasının değerinin de altına düşürmüştür. Ellerindeki parayı korumaya çalışan mantıklı Zimbabweliler, Güney Afrika rand’ı gibi dövizler karşılığında Zimbabwe doları vermeye istekli olacaklardır. Enflasyonun getirdiği sonuç ülke parasının değerinin sadece yurtiçinde değil, döviz piyasasında da düşmesidir.

Faiz oranları ve enflasyon

Gerçek faiz oranlarındaki değişimler de döviz piyasasını etkiler. Nispeten istikrarlı bir eğilimde olan ticaret akışlarının aksine, değişen faiz oranları döviz kurlarında ani dalgalanmalar yaratabilir. Yüksek faiz oranları, tasarruf sahiplerini çeker, dolayısıyla bir ülkedeki gerçek faiz oranları diğer bir ülkeninkine oranla yükselirse tasarruflar yüksek faizin olduğu yere doğru akar.

Örneğin, her şey eşitken Amerika’ daki faizlerin Japonya’ daki faizlere oranla yüksek olması yen arzının ve dolar talebinin artmasına neden olur çünkü Japon tasarruf sahipleri daha yüksek Amerikan faizlerini almak isterler. Sonuç, doların değer kazanması ve yenin değer kaybetmesidir. Nihayetinde doların yen karşısında değerlenmesi, faiz oranı farkından oluşan kazançları dengeleyecektir. Buna, faiz oranı paritesi adı verilir.

Net yabancı faktör geliri…

Toprak, emek, sermaye ve girişimcilik, kullanıldıklarında kira, ücret, faiz ve kar gibi gelirler elde ederler. Faktörlerin ülke içinden ya da dışından kullanılıp kullanılmaması önemli değildir. Üretim faktörleri yurtdışından kullanıldığında veya bu faktörlerin sahipleri yurtdışında ikamet etmekteyse faktör, ödemelerin döviz cinsinden yapılmasını gerektirir. Yabancı faktör gelirinin ülke içine girmesi ya da yabancı faktör ödemesinin ülke dışına çıkmasına bakılmaksızın her halükarda DÖVİZ gereklidir.

Ve tabi…

Net transferler…

Dış ticaretin yanı sıra başka hareketler de döviz gerektirir. Para havalesi denen transfer ödemeleri ve dış yardımlar, döviz piyasasında zengin ülkelerden yoksul ülkelere doğru bir para akışı oluşturur. Para havaleleri, alıcı tarafından kazanılmış olduğu için yabancı faktör gelirinden farklıdır. Nakit ödeme şeklindeki dış yardım da DÖVİZ İHTİYACI yaratır. ABD’nin Pakistan, İsrail ve Mısır’ a yaptığı yardımlar bunun örnekleridir.

Net dış yatırım ise…

Tek seferlik değişimler gerektiren net ihracat, net yabancı faktör geliri ve net transferlerin aksine net dış yatırım, tekerrür eden ödemeler ile gelirler doğurur. Bir ülkenin vatandaşları, başka bir ülkenin reel ya da finansal varlıklarını aldıklarında buna net dış yatırım denir. Net dış yatırım, portföy yatırımını da kapsar. Yabancılar bir ülkenin finansal varlıklarından satın aldıklarında portföy yönetimi gerçekleşir.

Son mali krizde, yabancı yatırımcılar ABD Hazine bonolarının, orta ve uzun vadeli tahvillerinin güvencesini aradıkları için DOLAR hızla değer kazandı.

Yabancı şirketlerden aksiyon hissesi almak da portföy yatırımının bir diğer biçimidir. Gelişmekte olan ülkelerde ( Türkiye gibi) çoğunlukla daha yüksek büyüme oranları ve faizler olduğu için finans yatırımcıları bu ülkelerden tahvil ve hisse alabilirler.

Serra Aytac / [email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Serra Aytaç - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?