Türkiye'de Anayasa Değişikliği gerekli midir?

1 Eylül'de adli yılın açılışıyla birlikte, anayasa değişikliği/yeni bir anayasa hazırlanması ‘yeniden’ gündeme gelmiştir.

Türkiye’de en son 16 Nisan 2017 tarihinde gerçekleşen referandum ile seçmenler tarafından, Anayasanın 18 maddesinde değişiklikler yapılmıştır.

Bu değişiklik kapsamında başlıca; yürürlükteki parlamenter sistem kaldırılarak yerine başkanlık sistemi getirilmiş, başbakanlık makamı ortadan kaldırılmış, meclisteki vekil sayısı 550'den 600'e çıkarılmış ve Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun (HSYK) yapısında değişiklikler yapılmıştır.

Hali hazırda 1982 Anayasası yürürlükte olup, günümüze kadar bu anayasa üzerinde 19 defa değişiklik yapılmıştır. Bu değişikliklerle 1982 Anayasası'nın üçte iki maddesi değişmiştir.

Görüldüğü üzere 1982 yılından bu yana ve de özellikle 2017 yılında anayasamız üzerinde yapılan köklü değişikliklerden sonra, şimdi bir kez daha anayasa değişikliği gündem olmuştur.

Anayasa değişikliği gerekli midir?

Bilindiği üzere 1982 Anayasası bir darbe anayasasıdır. Yani, 12 Eylül 1982 yılında darbe yapan kişiler tarafından hazırlanmıştır. Sonrasında, darbe yapanlar yargılanarak mahkûm edilmiş olmasına rağmen, hali hazırda onların hazırladığı anayasanın yürürlükte olması büyük bir çelişkidir.

Bununla birlikte, yukarıda da izah etmiş olduğumuz üzere mevcut anayasada 1982 yılından bu yana, özellikle 2017 yılında yapılan köklü değişiklik ile 19 defa değişiklik yapılmış olmasından dolayı, anayasamız ruhunu yitirmiş ve uyumsuz maddeler ortaya çıkmıştır.

Zaman zaman anayasada yapılan değişiklikler ile 1982 Anayasasının üçte iki maddesi değişmiş olmasına rağmen hala daha anayasamızda değişmesi gereken, darbenin izlerini taşıyan otoriter maddeler bulunmaktadır.

Tüm bu sebeplerle, ülkemizde demokratik, herkes tarafından kabul edilebilir ve herkese uygulanabilir bir anayasa yapılması gerektiğini düşünmekteyiz.

Ancak konunun siyasi boyutu sebebiyle Türk halkında haklı olarak, yeni yapılacak olan anayasanın, 1982 darbe anayasasını dahi aratır durumda olabileceği endişesi bulunmaktadır.

Türk halkının bu endişesi, yasa koyucular tarafından göz ardı edilmemelidir. Yeni yapılacak olan anayasa, kişilerin ve/veya makamların öncelikleri doğrultusunda değil, ülkemizin menfaati doğrultusunda yapılmalıdır. Bunun için de kurulacak olan Anayasa Komisyonu'nda, her partiden, her görüşten temsilciler bulunmalıdır. Alınacak olan kararlar da oy çokluğuyla değil, herkes tarafından kabul edilecek şekilde oy birliği ile alınmalıdır. Temsilciler uzlaşmacı olmalı ve gerçekten toplumun ve dahi ülkenin menfaatini düşünerek hareket etmelidir.

Bilindiği üzere hiçbir partinin tek başına yeni anayasa yapacak sayısal gücü bulunmamaktadır. Bu bakımdan ülkemizin menfaati için uzlaşmacı ve makul olunması gerektiğini düşünmekteyiz.

Bu şartlar sağlandığı takdirde, evet, Anayasa değişikliği gereklidir. Ancak, yapılacak olan yeni anayasa, darbe anayasasını dahi aratır hale getirecekse kesinlikle yapılmamalıdır.

Anayasa değişikliği süreci ülkemizde nasıl işlemektedir?

TBMM’de anayasa değişikliği yapılabilmesi için üçte iki çoğunluk oyu gerekmektedir. Yani, mecliste bulunan 600 milletvekilinin 400‘ü anayasa değişikliğini kabul etmelidir.

Bu sayının sağlanamadığı durumlarda ise Anayasanın 184. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, anayasa değişikliği tekliflerini halk oylamasına (referandum) götürebilme yetkisine sahiptir.

Mecliste, Anayasa değişikliği için gereken üye sayısının üçte iki çoğunluğunun sağlanamadığı ancak, beşte üç çoğunluğunun sağlandığı durumda, Cumhurbaşkanının anayasa değişikliği tekliflerini referanduma götürme yetkisi bulunmaktadır.

Referandum İle Anayasayı Değiştirmek Doğru Mudur?

Kesinlikle anayasa değişikliğinin referandumla yapılmasını doğru bulmadığımızı belirtmek isteriz. Çünkü, her ne kadar değiştirilecek olan maddeler Türk halkını bağlayacak nitelikte ise de, Anayasa maddelerinin vatandaşlar tarafından anlaşılabilir olamayacağını düşünmekteyiz.

Zira, oylanacak olan maddeler, bu konuda eğitim almış ve maddelerin sonuçlarını öngörebilecek uzman kişilerce ancak anlaşılabilir. Dolayısıyla vatandaşın değişecek olan maddeleri anlamadan ve bunun ne sonuçlara yol açabileceğini bilmeden vermiş olduğu oylar, ülkemizi oldukça tehlikeli bir yola sürükleyecektir.

Anayasa, devletin temel yapısını kuran oldukça önemli bir belgedir. Devletlerin yanı sıra, o devlette yaşayan vatandaşlar için de büyük önem taşır. Vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini güvence altına alan, bireyleri diğer bireyler karşısında ve hatta devlet karşısında koruyan güç Anayasa‘dır.

Anayasa; vatandaşın, çalışma hakkının, düşünce özgürlüğünün, mülkiyet hakkının ve yaşama hakkının teminatıdır. Bu bakımdan bunları değiştirme yetkisi, yalnızca bunun eğitimini almış uzman kişilere verilmelidir.

Aksi halde devletin temel yapısı çöker.

Av. Çiler Nazife KOŞAR / [email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Çiler Nazife KOŞAR - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?