İşyerindeki Mobbing Nasıl İspatlanır?

Mobbing, bir veya birkaç kişiye sistematik ve ahlak dışı bir iletişim yöneltilmesi ile ortaya çıkan bir
psikolojik terör olarak tanımlanabilir. Taciz, sindirme, laf sokma, bıktırma, işine engel olma, yorma
gibi birçok şekilde olabilir.

Mobbinge karşı ne yapılabilir? Mobbing nasıl ispat edilir?
Yasalara Ve Kararlara Göre Mobbing Mi, Değil Mi?

Hukuki süreçlere geçmeden evvel durumun yasalara ve mahkeme kararlarına göre mobbing olarak
kabul edilip edilmediğini tespit etmek gerekiyor, aksi takdirde yasal süreç aleyhinize sonuçlanabilir.
Yasa ve kararlara göre mobbing ölçütleri şunlar: belirli kişi ya da kişilere yönelik, kasten ve
sistematik yapılıyor olmalı, yıldırma gibi belirli bir amaç taşımalı ve mağdurun kişiliğinde, mesleki
durumunda veya sağlığında zarar oluşmuş olmalı. Herkese aynı olan bir yaklaşım, baskılanma hissi
uyandırsa bile mobbing değildir, bir ya da birkaç kişiye yönelmiş davranışlar bulunmalıdır. Görevle
ilgili ya da kişisel noktalara yönelik olabilir ancak muhakkak işyerinde gerçekleşmelidir. İşveren
açısından düşünürsek, bu kriterler olmasaydı, her çatışma yaşayan çalışan işverene mobbing iddiası
yöneltebilirdi. Kaldı ki işverenlerin motivasyon yükseltme amaçlı iyi niyetli yaklaşımlarını
mobbing iddiasıyla yargıya taşıyan kötü niyetli çalışanlar da az da olsa vardır.
Her şeyden önce mobbing, Medeni Kanunun m.23 vd hükümlerince kişilik haklarına saldırıdır.
Borçlar Kanunu'nun işçinin kişiliğinin korunması başlığını taşıyan 417. maddesi doğrudan
mobbinge yöneliktir. Mobbing, Ceza Kanunu kapsamında suç teşkil edebilir; cinsel taciz, tehdit,
hakaret, şantaj, iş ve çalışma hürriyetinin ihlali, ayırımcılık suçu, haberleşmenin gizliliğini ihlal,
özel hayatın gizliliğini ihlal suçu gibi...
Mobbinge uğrayan kişi, şartları varsa maddi (tedavi gideri gibi) ve manevi tazminat isteyebilir.

İşvereni Bilgilendirmek Gerekir

Mobbingi yapan işveren dışında kişilerse, işveren durumdan bihaber olabilir. Yöneticiyle
konuşmak, insan kaynaklarına yazılı başvuruda bulunmak, dilekçeniz alınmaz ya da gereği
yapılmazsa ihtar çekmek gerekebilir. Bunlar birkaç çalışanca toplu yapılırsa daha etkili olur.
İşyerindeki bir çalışan diğer bir çalışana mobbing uyguluyorsa Borçlar Kanunundaki haksız fiil
hükümlerine göre sorumlu olur. Bu çalışan, İş kanununa göre işveren vekiliyse (örneğin genel
müdürse) onun haksız fiillerinden doğrudan işverenin kendisi de sorumludur. Ayrıca mobbing
uygulayan çalışan işveren vekili olmasa da, zaten işverenler Borçlar Kanunu'nun m.66 uyarınca
çalışanlarının meydana getirdikleri zarardan sorumludurlar. Ancak sıradan çalışanlar bakımından İş
kanunu m.24 gereğince, mobbinge uğrayan çalışanın kendisine durumu bildiriminden sonra gerekli
önlemleri alan ve yahut ne önlem alırsa alsın bu duruma mani olamayacağını ispat eden işveren
sorumluluktan kurtulabilecektir.
İşverenin çalışanlarının eylemlerinden bu sınırlı sorumluluğu karşısında, doğrudan mobbingi yapan
çalışana karşı hukuki aksiyon almak ve ispat etmek daha kolay olabilir.

Mobbing Kaynağı İşveren İse...

Eğer mobbingi işveren yapıyorsa, durum daha da can sıkıcıdır.
İşverenin mobbingi, çalışan için haklı fesih hatta derhal sebebi teşkil ediyor olabilir.
İş Kanunu m.5 uyarınca işveren çalışanları arasında ayrım yapamaz, eşit davranma yükümlülüğü
altındadır. Mobbing yapan işveren bu yükümlülüğünü ihlal eder, duruma göre çalışan ayrımcılık
tazminatı, kötü niyet tazminatı ya da haksız fesih tazminatı talep edebilir. Tazminat istemiyle
mahkemeye başvurmak ya da ceza davası açılması için suç duyurusunda bulunmak yani
davalaşmak, genelde istifa edildiğinde ya da işten çıkarıldığında yapılır, çalışırken yapılırsa dava
açıldı diye iş ilişkisi incelip kopabilir. (Oysa ki çalışanın dava açması işveren için bir haklı fesih
sebebi değildir.) Eğer işten çıkmak istemiyorsanız ya da devam etmek zorundaysanız, dava ve
tazminat talepleri yerine işverenin mobbing bakımından denetlenmesini sağlamak adına
yapabileceğiniz yasal bir ihbar yolu mevcut. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2011/2 sayılı
İşyerlerinde Psikolojik Tacizin (Mobbing) Önlenmesi Genelgesi ile Alo 170 hattının kurulmasını
sağlamıştır. Yapılan ihbarlar ve inceleme taleplerinde kimliğiniz gizli tutulur. İşyeriniz çok küçük
bir işyeri değilse, tahminlerle itham edilmeniz söz konusu olmaz. Bu hat sadece mobbing değil,
ücretlerin sigortaya az bildirilmesi, iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alınmaması gibi birçok
konuda da işlevseldir. Bunun gibi BİMER, CİMER, Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlükleri'ne
şikayetler yapmak da etkili olabilir.

Mobbing Nasıl İspatlanır

En zor kısım da bu. Öyle ya, mobbing çoğu zaman göstere göstere yapılmıyor. Nasıl ispatlayacağız?
Kötü niyeti ya da ayrımcılığı ispat yükü çalışanda, haksız fesihde ise feshin haksızlığını ispat
yönünden yük çalışanda ancak feshin haklı sebebe dayalı olarak yapıldığını ispat yükü işverendedir.
Yargıtay, tıpkı haksız fesihteki gibi mobbingin gerçekleştiği konusunda çalışanın ispat yükünün
olduğu kadar gerçekleşmediği yönünde işverenin de ispat yükü olduğunu kabul etmektedir. Hatta
çalışanın ispat yükünün kuşku uyandıracak şekilde olmasını yeterli bulmakta ancak işverenin ispat
yükünü daha katı kıstaslarla incelemektedir.
Tanık. Mobbing teşkil eden davranışlara tanıklık yapacak kişiler varsa biraz rahatlayın. Genelde
işveren mobbinginde iş arkadaşı olan çalışanlar birbiri lehine tanıklık ederler. Ancak sadece siz işten
çıkarıldıysanız, ya da hiçbiriniz henüz çıkarılmadıysanız, işyerinde çalışmaya devam edenler
tanıklık etmekten çekinebilirler. Tanıklık ettiler diye mobbinge maruz kalma korkuları olabilir.
Psikolojik destek almanız, ilaç kullanmanız gerektiyse, psikiyatriden alacağınız rapor, reçete ve
diğer işlemleri (görüşme randevusuna dair belge gibi) mobbinge uğradığınıza dair delil olarak
sunabilirsiniz. Aynı şekilde mobbingin başladığı zaman ile paralel olarak aşırı kilo kaybı ya da kilo
alma gibi sağlık değişimlerini tespit eden bir diyetisyenin düzenlediği bir rapor ya da aşırı saç
dökülmesi olmuş olup dermatolojiden alınan bir rapor da mahkemeye sunulabilir. Boşanmanız
mobbing ile paralel bir dönemde olmuşsa ve boşanma dosyasında geçimsizlik sebeplerinin
işyerinizdeki stresle psikolojinizin sağlıksızlaşmasından kaynaklandığına dair ifade ve beyanlar
varsa bu bile mobbing konulu bir davada lehinize delil olarak gösterilebilir.
İşyerinin kendi kamera kayıtları da delil olabilir. Mahkeme ya da savcılık istediği takdirde işveren
kayıtları sunmak zorundadır. İşveren kamera kayıt almamış, bozuktu, vs derse bu durum delilleri
karartmakta olduğuna yorumlanabilir.
Zamansız ya da art arda telefon aramaları olduysa bunlara ait dökümü telefon operatörünüzden
alabilirsiniz. (Mahkeme kararı olmadan içerik tespiti yapılamamaktadır.)
Sosyal medya mesajlaşmaları, e-postalar, fotoğraf ve videolar gibi belgeleri özel hayatın gizliliğini
ihlal suçu oluşturmayacaklar ise kullanabilirsiniz. Bunları dava dosyalarına sunmadan önce mutlaka
bir hukukçuya danışmanızı tavsiye ederim.

Av.Aylin Beliz Yıldırım /  [email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Aylin Beliz Yıldırım - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.

01

Emine Özdirek - Pandemide örtülü mobingler arttı

Çok değerli bilgiler bunlar

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 10 Nisan 08:44


İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?