Aydın-lık üzerine

Halkları -ve insanlığı- geleceğe taşıyacak olan kesim elbette ki aydınlardır, aydınlar olmalıdır. Tamam.

Tamam ama, ' aydın' dediğimiz kişinin, gerçekten de bir milliyeti olmak zorunda mıdır acaba?..

Evet, sınırlarla çevrili bir dünyada yaşıyoruz sonuçta...

Egemenlerin karşılıklı 'çıkar alanları/adaları' olarak oluşturulan o yapay/hayali çizgilerin tesadüfen hangi tarafına düştüğümüzle ilgili -neredeyse- tüm yaşantımız, geleceğimiz, düşlerimiz, beklentilerimiz...

Sınırların insanların hayatında böylesi etkin rol oynadığı bir dünyada 'Hayır, aydın milliyetinden tamamen bağımsızdır' demek oldukça güç...

Ancak, 'Evet, aydın tüm olgulara kendi milli penceresinden bakmalıdır' demek de bir o kadar güç, dahası saçma ve yanlış...

(Şahsi fikrim; 'milliyet'ten ziyade ' sosyal, kültürel, coğrafi aidiyet' ve 'milli'den ziyade 'yerel' olgusunun önemli ve anlamlı olduğu yönünde!)

...

Ve elbette, tartışmanın asıl can alıcı kısmı; ' Türk aydını' kimdir, nedir, necidir?..

En baştan şu soruyu sormak -ve yanıtlamak- gerekiyor sanırım:

(Bir yandan da iyi-kötü eklemlenmeye çalıştığımız!) baskın 'Batı kültürü'nün olanca etkisi ve ağırlığı altında... 'aydın' olmanın ilk şartı öncelikle o kültürün ürünlerini/yaratımlarını öğrenmek, hatmetmek, içselleştirmek iken... ve bundan hiçbir kaçış yolunun, imkanının olmadığı bir dünyada... ne kadar 'milli' kalabiliriz ki?..

Öyle ya, bilim, teknoloji, sanat, felsefe... yaşamın tüm alanlarına dair -neredeyse- her şey 'Batı'da üretilmekte. Tüm oyunları onlar kurdukları gibi, o oyunların kurallarını da onlar koymakta, hatta hakemliğini de onlar yapmakta…

Günümüz gerçeği bu.

Bir 'aydın' bu gerçeği/olguyu ne denli göz ardı edebilir?..

Edebilir mi?..

Bir kimyager ya da fizikçi diyelim, kendi alanındaki 'Batı'da yapılan araştırmaları, gelişmeleri öğrenmeden, incelemeden, nasıl bilim yapar mesela?..

Diyelim bir sosyolog, 'Batı'nın geliştirdiği kavramlar ve yöntemler olmadan neyi, nasıl açıklayabilir?..

Daha da önemlisi; bunu bilim dünyasına nasıl sunabilir, nasıl bir değerlendirme umabilir, nasıl bir 'kabul' bekleyebilir?..

Ne yazık ki, durduğumuz nokta burası...

'Türk aydını' meselesine öncelikle buradan bakmak, bu açıdan irdelemek gerekiyor kanımca...

Çoğunluğu 'yabancı kökenli' olan kaynaklardan beslenmek zorunda kalan aydınlar, kendi 'yerel köklerine' de ama az, ama çok yabancılaşıyorlar ve neticede toplumla aralarında karşılıklı anlamazlıklar, anlaşmazlıklar başlıyor doğal olarak...

...

Peki, ya sonuç?..

Doğrusu, çok uzun, çok derin, çok çetrefilli bir konu bu...

Yine de, kendi bakış açımdan, şunları söyleyebilirim sanırım:

Yüksek kültür, aynı zamanda saf gücü, siyasi ve ekonomik hegemonyayı da getiriyor beraberinde...

Ve o gücün sahipleri, diğerlerini her alanda yönetiyor, yönlendiriyor... düpedüz sömürüyor kısacası...

İnsanoğlu, -diğer tüm canlı türleri gibi- sahip olduğu şeyleri kardeşçe paylaşan bir tür değil ve olması da pek mümkün değil galiba...

En azından, mevcut 'homo sapiens' öyle...

...

Yani...

Kültür üretmeliyiz!..

Bilim üretmeliyiz, teknoloji üretmeliyiz, sanat üretmeliyiz, felsefe üretmeliyiz!..

Bunu hem kendimiz -o 'yapay' sınırlar içinde yaşayan ve kaderleri o ülkenin kaderine bağlı istisnasız tüm insanlar- için, hem de -elbette- tüm insanlık için yapmalıyız...

Yapmak zorundayız.

Bu 'sınır' ayrımını -mecburen- yapıyorum, çünkü o sınırların ötesindeki insanların ürettiği 'kültür', sınırın diğer tarafında yeterince üretilmiyorsa eğer, kafalarına bir balyoz olarak iniyor bir gün...

Yahut, 'Demokles'in kılıcı' gibi sallanıyor sürekli...

'Yerel'den 'küresel'e...

Hem yerel, hem küresel...

Zaten, gerçekte, ne farkı var ki?..

İyi olan, seçkin olan, nitelikli olan, özgün olan... her zaman ve her yerde öyledir.

Değil mi?..

Ve son olarak, ‘aydın kimliği’ üzerine de birkaç kelime etmek gerekiyor sanırım:

1- Aydının kafası karışık olmayacak. Ne yaptığını, ne istediğini, ne söylediğini, ne amaçladığını bilecek ve bunu apaçık, korkusuzca ifade edecek...

2- Aydın, kendi aklı ve vicdanı dışında kimsenin sözcüsü, temsilcisi, taşeronu, emir eri olmayacak...

3- Aydın, ikiyüzlü değil, samimi olacak...

4- Aydın, yapısı ve konumu gereği sürekli eleştirecek. Fakat bu tutum beğenmezlik, aşağılama ve hatta nefret değil, sevgi ve bilgi kaynaklı olacak...

5- Aydın tutarlı olacak. Zaman içinde bazı fikirleri, görüşleri, değer yargıları vs değişse de, bu değişikliklerin -kendisiyle ve toplumla!- bir hesaplaşmasını mutlaka yapacak...

6- Aydın, kendisi ile halk arasında mesafenin hiçbir zaman ulaşılamayacak kadar açılmasına izin vermeyecek...

7- Aydın, halkla iletişiminde söylediklerinin herkes tarafından kolayca anlaşılır olmasına azami dikkat gösterecek. Her ne sebeple olursa olsun anlaşılmaz, kibirli, nobran bir dil kullanmayacak...

8- Aydın halkına, halk da aydınına inanacak ve güvenecek...

9- Aydın aydının kurdu olmayacak...

10- Ve tabii, doğaldır ki; aydın 'aydın' olacak..

Murat Hiçyılmaz / [email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Hiçyılmaz - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.

02

S.S - Çok güzel, doğru konulara değinilmiş bir yazı. Kaleminize, aklınıza sağlık.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 21 Mart 08:37
01

Meltem Şenlen - Aydın ismiyle müsemma; aydınlık, açık seçik, anlaşılır net olmalı ki istikamet görülmeli.

Bulanık konuşmalar ve yazılar kimseye bir şey kazandırmıyor maalesef. Herkes aydın görünmeye çalışmasa keşke.

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 20 Mart 21:44


İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?