"8 Mart bir bayram değil"

8 mart bir bayram değil, emekçi kadınların hak mücadelesi verdikleri ve bedelini ağır ödedikleri bir günün yıldönümüdür. 8 Martı anarken nerden kaynaklandığını unutmamak, tamamen hak temelli emekçi kadınlar günü olduğunu bilmek gerekir. 8 mart kadınların bir karanfil beklediği bayram günü değildir, sanki bir bayram gibi kutlanması da doğru değildir. Emekçi kadınların haklarına saygı gösterilmesini, 8 mart günü dolayısıyla kadın hakları farkındalığının gündeme gelmesini, var olan haklarının korunmasını ve uygulanmasını istedikleri bir gündür.

Önce 8 martta ne olmuş? Nasıl önemli bir gün haline gelmiş? Tarihçesine bir bakalım;

8 Mart 1857’de Amerika Birleşik Devleti, New York şehrinde dokuma işçisi kadınlar daha iyi çalışma koşulları istemiyle bir tekstil fabrikasında greve başladı. Ancak polis kadın işçilere saldırdı ve işçiler fabrikaya kilitlendi. Arkasından bir yangın çıkartıldı ve çıkan yangında kadınlar fabrika önünde kurulan barikatlardan kaçamadılar, 129 kadın işçi yanarak hayatını kaybetti. Bu korkunç bir olaydı, yalnız ABD’de değil tüm dünyada yankılandı. Kadın işçilere İbüyük bir cenaze töreni düzenlendi, törenine 10.000'i aşkın kişi katıldı. Bu olay kadınların gerektiğinde canları pahasına haklarını aramak için mücadele edebileceğini zihinlere kazıdı. Hak mücadelesi tarihinde kanlı bir sayfa olarak yer aldı.

Danimarka'nın Kopenhag şehrinde 26 - 27 Ağustos 1910’de 2. Enternasyonale bağlı Uluslararası Sosyalist Kadınlar Konferansı yapıldı. BU toplantıda Almanya Sosyal Demokrat Partisi önderlerinden Clara Zetkin tarafından 8 Mart 1857’deki tekstil fabrikası yangınında ölen kadın işçiler anısına 8 Mart'ın International Women's Day - Dünya Kadınlar Günü olarak anılması önerisini getirildi ve öneri oybirliğiyle kabul edildi.

8 mart 1921 yılına kadar her yıl ilkbaharda kadınlar tarafından bu olayın unutulmaması için anma günü olarak kaldı. 1921'de Moskova'da gerçekleştirilen 3. Uluslararası Kadınlar Konferansı'nda 8 mart "Dünya Emekçi Kadınlar Günü" olarak kabul edildi. Birinci ve İkinci Dünya Savaşı yılları arasında bazı ülkelerde anılması, kutlanması, ilgili yazıların bile yazılması yasaklandı. 1960'lı yılların sonunda Amerika Birleşik Devletleri'nde de 8 mart anılmaya başlanınca gündeme çok daha güçlü bir şekilde geldi. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu, 16 Aralık 1977’de 8 Mart'ın "Dünya Kadınlar Günü" olarak anılmasını kabul etti. Ancak, Birleşmiş Milletler ‘in sitesinde 8 martın öneminde ne hak temelli mücadele eden kadınlardan ne de New York'ta yanarak ölen kadın işçilerden bahis yoktu.

Giderek 8 Mart, kadınların siyasi ve sosyal bilincinin geliştirilmesi, ekonomik, siyasi ve sosyal başarılarının kutlanmasının yapıldığı bayram tarzı bir kutlama gününe dönüştü. 8 Martta kadınlara kırmızı karanfil verilmesi gelenek haline geldi. Kırmızı karanfilin hak mücadelesinde ölen emekçi kadınların kanlarını temsil ettiği söylenmeden…

Türkiye'de 8 Mart tarihçesine bakacak olursak; Moskova’da 1921’de 8 Martın "Dünya Emekçi Kadınlar Günü" olarak kabul edildiği yıl Türkiye'de de ilk kez 8 Mart "Dünya Emekçi Kadınlar Günü" olarak anıldı. Sora araya yasaklanmalar geldi, 1975 yılında ve onu izleyen yıllarda daha yaygın, ve yığınsal olarak kutlandı, 8 Mart kapalı mekanlardan sokaklara taşındı. "Birleşmiş Milletler Kadınlar On Yılı" programından Türkiye'nin de etkilenmesiyle, 1975’de "Türkiye 1975, Kadın Yılı" kongresi yapıldı. Ancak, 12 Eylül 1980 Askeri Darbesi'nden sonra dört yıl süreyle yasaklandı, herhangi bir kutlama yapılmadı. 1984'ten itibaren ülkemizde her yıl çeşitli kadın örgütleri tarafından "Dünya Kadınlar Günü" olarak kutlanmaya devam ediliyor. Kimi çevreler 8 Martı “Dünya Kadınlar Günü” olarak bayram havasında kutluyor, kimi çevreler ise hala “Dünya Emekçi Kadınlar Günü” olduğunu vurguluyor.

8 Mart 1857’deki katliam, bir daha hak aramaya kalkmasınlar diye göz dağı vermek için yapılmış, Sosyalist kadınlar tarafından 8 Mart uluslararası bir gün olarak kabul edilmiştir. Uzun yıllar baskıcı dönemlerde bir çok ülkede, Türkiye dahil yasaklanmasına rağmen 8 Mart coşkusunun önüne geçilememiştir. Sonunda içeriği boşaltılarak, kadınlara çiçekler, hediyeler verilen bir bayram havasına dönüştürülmüştür.

Bence 8 Mart “Dünya Emekçi Kadınlar Günü” dür. Kadınlara, erkeklere ayrı bir gün vermeye de gerek yoktur. Ama ucuz iş gücü olarak görülen, sömürülen, hakları yenen emekçi kadınların böyle bir güne ihtiyacı vardır. 8 Mart; Kadınların siyasi ve ekonomik haklarını aradığı, hak temelli mücadelelerinde farkındalık yaratmak istedikleri coşkulu bir gün olarak anılmalıdır. Sizce 8 Mart nedir?

Prof. Dr. Ayfer HAYDAROĞLU

E mail: [email protected]

Twitter: @ayferhaydaroglu

Facebook: Ayfer Haydaroglu

İntagram: ayferhaydaroglu

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Ayfer Haydaroğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?