Psyche ve Eros'un aşkı

Milet kralının üç güzel kızı vardır, en küçük kız olan Psyche’nin güzelliği dillere destandır. Halk Psyche’nin güzelliğine kendini o kadar kaptırır ki, Tanrıçaları Afrodit’ten bile güzel olduğunu düşünürler ona tapınmayı unuturlar. Afrodit bu duruma çok bozulur ve büyük bir kıskançlık duyar. Psyche’den intikam almak için oğlu Eros’u yanına çağırır ve ondan aşk oklarının birini kıza, diğerini dünyanın en çirkin bir adamına atmasına ister. Böylece, Psyche insanlar tarafından aşağılanan, canavar gibi birisine aşık olacak, ömrünü onunla geçirecektir.

Kral, ablaları evlendiği halde Psyche bir türlü evlenememesine çok üzülmektedir. Hiç kimsenin tanrılar kadar güzel bir kızla evlenmeye cesaret edemediğini düşünür. Milet’e gidip bu durumu Apollon kâhinlerine danışmaya karar verir. Apollon kahinleri;

“Kızın hiçbir ölümlünün gelini olmayacak. Yas giysileri giydirip dağ başına götür, hiç kimsenin karşı koyamayacağı bir canavar bekliyor onu, kocası o olacak” der.

Bütün saray ve kent yasa boğulmuştur, kulaktan kulağa Psyche’nin bir canavarla evleneceği kulaktan kulağa yayılmıştır. Buyruk tanrılardan kahinler aracılığı ile geldiği için Kral kızı Psyche’ye gelinlik yerine, kara yas giysileri giydirip en yüksek dağın, en tepesine tek başına bırakır.

Annesine sadık bir oğul olan Eros, kızı bulmak için ölümlülerin arasına iner. Fakat Psyche’yi gördüğü an güzelliğinden öylesine etkilenir ki, okuyla yanlışlıkla kendisini vurur. İlk görüşte Psyche’ye aşık olmuştur. Eros annesi Afrodit’in emrini yerine getirememiştir. Ancak kendisi ölümsüz, Psyche ise ölümlüdür. Bu nedenle Psyche’nin bu durumu bilmeden sarayına gelmesi, onu tanımaması gerekmektedir. Meltem tanrısından yardım ister. Psyche bir anda batı rüzgarı Zefiros’un gücüyle havalanır, ayakları yere değdiğinde kendisini mükemmel bir sarayın bulunduğu bir vadide bulur. Tam ortasında kristal bir çeşme bulunan enfes ağaçlarla çevrilmiş bu yerin onun yeni evi olduğunu ve müstakbel eşinin onu beklediğini anlar. Bir süre sonra etrafında fısıltılar duymaya başlar. Kulağına gelen fısıltılar şunları demektedir;

“Evinizdesinizzzz, burada her şey emrinizdeeee. Eşiniz sizi içeride bekliyorrrr.”

Psyche tüm cesaretini toplar, içeri girer. Yatak odası o kadar karanlıktır ki göz gözü görmez. Karşısındaki Eros’u görmeden, tanımadan yumuşak ve pürüzsüz cildine dokunur; bu bedenin asla bir canavara ait olamayacağını düşünür. Karşısındaki erkeğin kibar sesi, tavırları, dokunuşları çok onu çok etkiler. Ona sorar;

“Kimsin sen?”  Aldığı cevap şaşırtıcı ama tavizsizdir;

“Bunun asla yanıtlayamayacağım, eğer ben seviyorsan kim olduğunu bilmeye ihtiyacın yoktur” der.

Eros kimliğini Psyche’den saklar ve ona asla yüzünü göstermez. Ayrıca, sadece gece ve karanlıkta görüşmek için Psyche’den söz alır. Gündüzleri muhteşem bir sarayda yaşayan Psyche, kim olduğunu bilmediği, hiç görmediği eşini çok sever ve kocasının istediği üzerine, kim olduğunu bir daha sorgulamaz. Ancak aradan zaman geçince ailesini, ablalarını özler, onları görmek ister. Eros çok sevdiği karısının bu isteğini kabul eder, Psyche’nin kız kardeşlerinin saraya gelmelerine izin verir. Kız kardeşler, sarayı çok beğenirler, hatta kardeşlerini kıskanırlar. Giderken Psyche’yi uyarırlar;

“Belki de eşin kahinlerin dediği gibi bir canavardır. Sonra çocukların canavar gibi olur. Gece uyurken kandille yüzüne bak, eline bir bıçak al, eğer bir canavarsa onu öldür ve ondan kurtul” derler. Ablalarının bu zehirli sözleri onu ikna etmeye yetmiştir.

Psyche kocasına verdiği sözü unutur, gece eşini bir kerecik olsun görmeye karar verir. Gecenin tam ortasında bir elinde yağ kandili ve diğer elinde bıçak ile eşine yaklaşır. Kandili eşine doğru tutarak bakar ve çok hoş, çok yakışıklı genç bir adamla karşılaşır. Psyche kocasına hayran olur, hem çok hoşlanmış, hem de çok etkilenmiştir. O sırada heyecandan eli titrer ve kandilden bir damla yağ Eros’un omzuna damlar ve onu uyandırır. Eros gözünü açtığında karısını bir elinde kandil, diğer elinde bıçak, üzerine doğru eğilmiş görür ve büyük bir hayal kırıklığına uğrar. Çok sevdiği karısı ona verdiği sözü tutmamış ve onu görmek istemiştir. Bu durumu affedemez ve Eros, Psyche’yi terk eder. Ortada ne saray kalır, ne de kocası, Psyche artık tek başınadır.

Psyche günler boyu Eros’u bulmaya çalışır. Sonunda büyüyen bitkilerin tanrıçası Ceres’in tapınağına gelir. Ceres ona şunları söyler;

“Kocanı bulmak istiyorsan önce annesi Afrodit’i ikna etmen lazım. Kendisini Afrodit’e teslim et ve ne istiyorsa ona ver.” Ceres’in tavsiyesine uyan Psyche, tamamlaması olanaksız görünen üç görev ile karşılaşır.

İlk görevde; Afrodit tapınağında bulunan depodaki karışmış tahılları yalnızca bir gecede teker teker ayırmasını ister. Psyche tam umudunu kaybetmişken bir karınca sürüsü ona acır ve yardım eder. İlk görevi başarıyla tamamlayan Psyche’nin ikinci görevi altın bir koyunun yününü getirmesidir. Koyunu nerede bulacak, yününü nasıl alacak diye düşünürken nehir tanrısı imdadına yetişir. Psyche’yi koyunun geçtiği fundalığa götürür. Fundalıklarda takılı kalan yünleri nasıl toplayacağını gösterir. Bu görevi de başarıyla tamamlayan Psyche son üçüncü görevi ise yer altı dünyasına gitmesi, ölüler kraliçesi Persophone’nun aynasını getirmesi olur. Ancak Psyche ölmeden yeraltına nasıl inilir bilmez. Çaresizdir.

Fısıltılar yine gelir ve Psyche’a neler yapması gerektiğini kulağına fısıldar;

“Öncelikle yeraltı dünyasının koruyucu köpeği Cerberus’u ikna et, ona arpadan kekler götürrrr. Sonra Styx Nehri’ni geçebilmek için kayıkçı Charon’a para verrrr. Persophone nehrin diğer tarafında, ondan aynasını isteeee.”

Psyche fısıltıların her dediğini yapar, parasını öder ve nehri geçer, Persophone’nin yanına kadar gider. O’na tüm öyküsünü anlatır ve Afrodit’e götürmek için aynasını ister. Persephone aynasını bir kutu içinde verir. Ama kutuyu açıp, aynaya asla bakmaması gerektiğini de söyler.

Üçüncü görevini de başarıyla tamamlayan Psyche, elinde Persophone’nun kutusu yaşayanların dünyasına döner. Kutuyu açmaması gerektiğini bilmesine bilir ama çok merak eder. Psyche merakına hakim olamaz ve kutuyu açmasıyla ölüm uykusuna dalar. Bu o kadar güçlü bir lanettir ki Psyche yaşayan bir ölüye dönmüştür.

Efsanenin farklı anlatımlarına göre bu öykünün 2 farklı finali vardır.

İlkinde mutsuz son vardır.

Psyche derin uykusundan bir daha uyanamaz, ruhu kelebek olur, kanatlanır uçar, gider. Yunanca’da Psyche “Ruh” ve “Kelebek” anlamlarına gelmektedir. Bu nedenle hem ölüm sonrası bedeni terk eden “Ruh” hem de Eros’un eşi olan Psyche; “Kelebek Kanatları” ile temsil edilmektedir.

Diğer finalde ise mutlu son vardır.

Psycheyi elinde elinde kutu ile derin ölüm uykusuna yatmış olarak gören Eros karısına acır. Ona hala aşıktır ve kendisi için yaptığı fedakarlıklardan etkilenmiştir. Annesinin önüne koyduğu her güçlüğü aşkla aştığı bilmektedir. Eros aynayı karısının elinden alır, annesine gönderir. Sonra, Psyche’yi alarak Zeus’a gider ve tanrılar tanrısından yardım ister. Zeus ise Psyche’ye, geri gelmesi için ona ölümsüzlük verir. Böylece; Eros’la beraber sonsuza dek mutlu yaşarlar…

Bu gün 14 şubat olduğuna göre biz bu gün “Psyche ve Eros” aşkında mutlu sona, aşkın her güçlüğü yeneceğine, mutlu aşk dolu bir hayat için emek gerektiğine inanalım. Ne demiş koca şair Nazım;

“Sevmek için yürek, Sürdürmek için emek gerek.”

Tüm aşıkların 14 Şubat aşıklar günü kutlu olsun, sevgiyle dolsun

Prof. Dr. Ayfer Haydaroğlu

E mail: [email protected]

Twitter: @ayferhaydaroglu

Facebook: Ayfer Haydaroglu

İntagram: ayferhaydaroglu

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Ayfer Haydaroğlu - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?