Faiz artışı ne zaman etkili olur?

Türkiye’de enflasyonun esas nedeni döviz fiyatındaki artıştır. Döviz fiyat artışı ilk olarak maliyet artışı kanalıyla enflasyonu tetikler ve yükseltir. İzleyen süreçte ise gelirler enflasyona endekslendiği için ücret ile fiyat arasındaki organik bağ etkileşime girer ve enflasyon patlar.

TÜRK LİRASININ değer kaybı durunca enflasyon da durur. Merkez Bankaları, kur ve faiz politikalarını enflasyonu kontrol altına almak amacıyla istedikleri biçimde kullanabilmektedir.

Enflasyon patlamadan dolara müdahele edilirse…

Enflasyonu tutmak için döviz geriletilirse dış açık büyümesi kaçınılmaz.Ya büyümek için enflasyondan vazgeçeceksiniz ya da büyümekten ödün vereceksiniz .

Çünkü ucuzlayan döviz...

Dövizle borçlanmayı avantajlı kılar,ithalatı arttırır, cari açığı büyütür.

Kıtlaşan dövizin fiyatı artar. Sermaye hassastır. Ama yabancı sermaye korkaktır. Bir ülkede siyasal ve jeopolitik riskler artıyorsa yerli sermaye yatırım yapma kararlarını erteler,yabancı sermaye ise ülkeyi terk etmeye yönelir. Ne yazık ki tasarrufuna faiz alamayan kişi enflasyonda olunca yabancı paraya dönüyor. Doları olana enflasyon vız gelir.

Merkez Bankası’nın fiyat istikrarını ve paranın iç ve dış değerini koruyabilmek için yaptığı faiz arttırımı harcamaları kısmak ve ülkeye döviz girişini özendirmek açısından son derece etkili bir para politikasıdır. Kısa sürede sonuç alınabilen yegane çözümdür. Faizin yükseldiğini gören yabancı fonlar, topladıkları paraları ülkeye getirir ve bunun sonucunda kur gerilemeye ve onun da etkisiyle enflasyon düşmeye başlar.

Lakin risk artışı faiz artışının etkisini siler…

Ülkede riskler, iç siyaset, dış siyaset, çeşitli sebeplerden ortaya çıkan gerginlikler, savaş hali, sistem değişikliği, hukuk sisteminin işlememesi gibi nedenlerle sürekli yükseliyorsa o zaman faiz arttırımının çok da bir etkisi olmaz.

Paranın faiz-döviz ve borsaya plase edilmiş olduğunu varsayalım…

Böylesi bir denge durumunda, bizdeki gibi tasarruf açığı bulunan sistemlerde dönen yatırımların büyük bölümünün yabancı kaynaklı olması istenecek ve çeşitli yollarla teşvik edilecektir. Ülkedeki hisse senedi piyasasındaki alım satımlar yerel para cinsinden yapıldığına göre, ülkede hisse senedi yatırımı yapmış olan yabancı yatırımcıların döviz getirip bu dövizleri yerel paraya çevirdikleri daha sonra da yerli para ile hisse senedi yatırımı yaptıkları açıktır.

Şimdi bu durumda yabancı yatırımcılar açık pozisyon taşımakta ve yerel paranın devalüasyon riski, yatırım yaptıkları şirketin ticari riski ve ülkedeki enflasyon riskini taşımaktadır. Bu durumda enflasyonun beklentilerin üzerinde çıktığını varsayalım. Yüksek enflasyon şirketler için kaynak maliyeti anlamına gelecektir. Böylesi durumlarda maliyet fiyatlara yansıtılacak ve genel olarak fiyat düzeyi yükselecektir. Genel fiyat düzeyinin arttığı ortamda, yerel para ile sabit ücret alan kesim için reel gelir düşecek ve tüketim azalacaktır.

Sonuç, fiyatların yükselip satışların düşmesi olacaktır. Şirket karlarının düşmesi kaçınılmazdır. Durum ile ilgili beklentiler bu yönde olduğu takdirde, yerel şirketin hisselerini satın alarak ortaklık kuran yabancı yatırımcılar, ortağı oldukları şirketin hisselerini satarak nakde geçmeyi isteyeceklerdir. Bu durumda hisse senedi piyasasında bir düşüş ile beraber, yerel paraya olan talebin artması neticesinde, kısa vadeli faizlerin artması sonucunu doğuracaktır.

Serra Aytaç / Mali Müşavir

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Serra Aytaç - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?