Doğan çocuğun adı: CUMHURİYET…

“Muhakkak ki mevcut şekl-i hükümet, memleketin refah, saadet ve terakkisine kafi gelmeyecektir. Başka bir hükümet şekli arayıp bulmamız lazım geldiği kanaatindeyim…”

Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk, Cumhuriyet’in ilanından önce, kafasında oluşturmaya başladığı yönetim biçimini bu cümlelerle ifade etmişti. O günlerde Mazhar Müfit Kansu’nun defterine de şu satırları yazdırmıştı:

“Zaferden sonra şekl-i hükümet Cumhuriyet olacaktır…”

Ünlü İngiliz The Times gazetesi, Kurtuluş Savaşı’ndan önce toplanan Sivas Kongresi’ni “Anadolu’daki Sivas Cumhuriyeti” başlığıyla değerlendirmişti.

Son dönem Osmanlı sadrazamları da, Ulu Önder’in hareketinin Cumhuriyet’e gideceğini önceden sezmişlerdi.

Atatürk’ün Nutuk’ta anlattıklarına göre, Cumhuriyet fikri, ilk TBMM’deki hoca milletvekillerinin çok ürktüğü bir kavramdı.

Mustafa Kemal Paşa, bugün herkesin kulağına küpe olması gereken ünlü sözünü bir gazeteciye Cumhuriyet’in ilanından hemen önce söylemişti:

“Yeni Türkiye Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun ilk maddelerini size tekrar edeceğim. Hakimiyet bilakaydüşart milletindir. İcra kudreti milletin yegane hakiki temsilcisi olan mecliste tecelli ve temerküz etmiştir. Bu iki kelimeyi bir kelimede hülasa etmek kabildir: CUMHURİYET…”

Büyük gün gelip çatmıştı. Mustafa Kemal Paşa 28 Ekim 1923 günü yemeğe çağırdığı bir kısım arkadaşına “Yarın Cumhuriyet’i ilan edeceğiz” dedi.

Cumhuriyet’in ilanından hemen sonra TBMM’nin en yaşlı üyesi, milletvekili Abdurrahman Şeref Bey’in şu sözleri, belleğimize kazındı:

“Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir. Kime sorarsanız sorunuz, bu Cumhuriyet’tir. Doğan çocuğun adıdır. Ama bu ad bazılarına hoş gelmezmiş. Varsın gelmesin.”

Cumhuriyet’in ilan edildiği günlerde İzmir’de Türk Sesi, Anadolu, Ahenk, Hizmet ve Sada-yı Hak gibi gazeteler çıkıyordu.

İstanbul basını çoğunlukla Cumhuriyet fikrine karşı dururken, İzmir basını Cumhuriyet’in ilanını sevinçle karşılamaktaydı. Basında bugünkü gibi tek sesliliğin o yıllarda olmadığını görüyoruz.

Cumhuriyet’in ilanına ilişkin haberler ilk olarak 31 Ekim günü Ahenk Gazetesi'nde tam sayfa olarak yer almıştı.

İzmir basınında ilk günlerde olumlu ya da olumsuz yorumlar yer almamış, sadece haber verilmekle yetinilmişti. Ahenk’in 1 Kasım 1923 günlü Mehmet Şevki imzalı başyazısında ise Cumhuriyet’in ilanından duyulan sevinç dile getirilmişti.

Türk Sesi gazetesinin muhabiri Ali Yaver’in “Cumhuriyet’in Topları Atılırken” başlıklı yazısı, yurttaki Cumhuriyet coşkusunu anlatıyordu.

Yine Türk Sesi gazetesinde Mehmet Mithat, “Gençlik” başlıklı yazısında, Cumhuriyet’in ilanında gençliğin oynadığı role değiniyordu.

Bugünlerde Cumhuriyet’imizin 97. Yılını coşkuyla kutluyoruz. Ulu Önder Atatürk, Ruşen Eşref’e armağan ettiği portresinin altına şunları yazmıştı:

“Herşeye rağmen muhakkaka, bir nura doğru yürümekteyiz. Bende bu imanı yaşatan kuvvet, yalnız aziz memleket ve milletim hakkındaki payansız muhabbetim değil, bugünün karanlıkları, ahlaksızlıkları, şarlatanlıkları içinde sırf vatan ve hakikat aşkıyla ziya serpmeğe ve aramağa çalışan bir gençlik gördüğümdendir…”

İşte Ulu Önder bu sözleriyle elde edilen sonucu kutsal bir armağan olarak Türk Gençliğine bırakmıştı.

KUTLU OLSUN…

Baydu Can

29 Ekim 2020

baydu1963@gmail.com

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Baydu Can - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?