Amerikan ekonomisinde kaotik bir sonbahar

Finansal zorluklar, hükümetlerin istihdam konusundaki sıkıntıları, grevler ve en önemlisi halk ayaklanmaları derken alışılagelmişin çok dışında seyreden bir kur süreci de yaşamakta olduğumuz günlerin kaotik bir sonbahar ayı olacağı şeklinde şekillenmekte olması neyin habercisi?

DÜNYA, ilkbaharda koronavirüs salgını sebebiyle kapandı ve modern emsali olmayan bir ekonomik çöküşe neden oldu. Mayıs ayında işletmelerin yeniden açılmasıyla keskin bir toparlanma başladı. Ancak, yaz boyunca geri tepme etkisi daha endişe verici bir şeyi maskeledi. Bu, ekonomiyi belirsiz bir gelecek için riske atan daha yavaş, ezici bir toparlanmanın sinyalleri miydi?

Ekonominin durumu siyasi olarak önemli mi?

EKONOMİNİN seçimin eşiğinde nerede durduğunu anlamak için, üç kavram arasındaki farkı net bir şekilde görmesi önemliydi. Ekonominin işlediği seviye, ne kadar hızlı geliştiği ve bu hızın artıp artmadığı ya da yavaşladığı hususu. Öyle ki, havuzun su seviyesinin çok düşük olduğunu düşünün. Hızla doldurulmaya çalışılıyor derken tıkacı sıkılaştırıldığı zaman suyun yükselme hızının yavaşladığı kaçınılmazdır.

Gelinen nokta o ki…

Pandemik depresyon bitti. Pandemik durgunluk başladı.

Mevcut kanıtların çoğu işe alımda yavaşlamanın devam ettiğine işaret ediyor. Bu da havuz suyunun kabul edilebilir bir düzeye çıkarılmasının daha uzun süreceği anlamına geliyor.

Önümüzdeki iki yıl Amerika’yı ciddi ekonomik sıkıntılar bekliyor. İşsizlik oranlarının yükselmesi ile sosyal ekonomik düzenin tamamen yeniden yapılandırıldığı bir dönem temsil ediliyor olacak. Yönetimsel sıkıntıların global olarak yansımasını arttıracağı sert bir dönem. Siyasi atmosferin rahat olmadığı bu süreçte 3 Kasım 2020’ deki Amerikan seçimleri belki de tarihte politikanın çirkin yüzünün en çok görüldüğü seçimler olacak. Amerikan vatandaşları sadece milliyetçilik duyguları beslediğinden Donald Trump’ı seçerlerse şaşırmamamız gerekli.

Finansal krizlerin bitmeyeceği sistemin algoritması hiç bitmez…

Büyük Durgunluk, bir konut balonunun çökmesiyle başladı. 2001 krizi, dot-com şirketlerinin iflasıyla başladı. 2020 durgunluğunun kökenleri önceki iki krizden çok farklı. Trump yönetimi yeniden canlanan bir ekonomiye işaret ediyor olsa da, Haziran ayında 4.8 milyon iş ekledikten sonra, birçok şirket koronavirüs krizinin en yoğun aşamasının ardından yeniden açıldığında bile Amerikalı işverenler kalan işçileri maaş bordrolarına getirmede daha yavaş davrandılar ve bu sayı o zamandan beri her ay düşüyor.

Toplam ekosistemimizde dramatik bir değişim olduğu gerçeğini anlamak da anlatmak da zor. Pandemi herşeyi hızlandırdı. Müşteriler çevrimiçi olmaya daha fazla motive olduklarından sistem daha önceki kriz süreci yönetiminden farklı seyir izledi.

Kriz, birçok sektörü daha fazla otomatikleştirme yollarını bulmaya zorluyor. Ekonomik faaliyetin seviyesi oldukça kötü. Amerika’da pandeminin yedi ayında, ekonominin çoğu sektörü normal seviyelerin altında üretim yapıyor. İşverenlerin maaş bordrosundaki işçi sayısı 2020 Eylül ayında 2019 Şubat seviyesinin % 7 altında kaldı. Bu Büyük Durgunluk dönemindeki herhangi bir noktadan daha kötü bir noksanlık. Çalışan nüfus payı ise bir yıl öncesine göre % 61’den sadece % 56.6’ ya düştü.

Pandemik iş kayıpları geçmiş durgunluklardan bile daha kötü tablo çiziyor…

Teoride pandemiden çok fazla etkilenmemesi gereken sektörler bile şiddetli bir durgunluğa benzer modeller gösteriyor. Ne yazık ki insanlar, eğer bir sektör zarar görüyorsa, etki bu sektörlerdeki işçilerle sınırlı kalmaz. Ekonominin derinliklerine nüfuz eden bir istihdam krizi görülebilir. Örneğin, otel ve restoran tedarikçileri için gelir düşüşleri ızdırap verici. Geleceği öngöremediklerinden yeni baskı ekipmanı ve yazılım satın alma şansının olmadığı gerçeği. İşletmelerin yatırım harcama kalemlerine verilen zarar, halk sağlığı endişeleri gerilediğinde bile ekonominin bozulmaya devam edebilmesinin önemli bir yoludur. Makul ölçüde iyi bir performans gösteren bireysel şirketler bile, bu yıl ki kayıpların ve belirsiz bir geleceğin ardından yeni büyük makinelere yatırım yapmaya devam etmekten vazgeçebilir.

Serra Aytaç 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Serra Aytaç - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?