Enflasyon anlamanız gereken bir fenomendir

Enflasyon, bir ekonomideki kişi ve kuruluşlar için problemler yaratır. Kimin kazandığını bilmek, enflasyonun neden bazen devam etmesine izin verildiği...

Enflasyon, bir ekonomideki kişi ve kuruluşlar için problemler yaratır. Kimin kazandığını bilmek, enflasyonun neden bazen devam etmesine izin verildiğini anlamak için önemlidir. Enflasyon, beklenen oranda ve istikrarlı olduğunda nispeten yararlıdır. İnsanlar ve kurumlar iş planlarında ve karar verme süreçlerinde enflasyonu da hesaba katabilirler. Beklenmedik bir enflasyon dalgasının oluşması toplumda kazananlar ve kaybedenleri yaratır.

Enflasyondan kim kazançlı çıkabilir?

Önce enflasyonun ne olduğuna göz atalım. Fiyatlarda genel bir artış ve paranın alım gücünde buna karşılık gelen bir düşüş diye özetleyebiliriz. Borçlananlar, fiyatlardaki genel artıştan ve alım gücündeki düşüşten faydalanırlar. Bireyler, işletmeler ve kamu kuruluşları genelde beklenen enflasyon seviyesinin içine dahil edilmiş olan sabit bir faizle borçlanırlar. Eğer beklenenden yüksek bir enflasyon gerçekleşirse borçlananın borcunun reel değeri düşer. Örneğin, bankaların % 5 sabit nominal faiz oranıyla milyarlarca dolar borç verdiğini varsayın. Enflasyon beklenmedik şekilde %2’den % 4’e çıkarsa borçlanan ödediği reel faiz oranı %3’ten %1"e düşmüş olacaktır. Daha basit şekilde ifade edilirse borç verilen para, geri ödenen paradan çok daha değerlidir.

Kısa vadede, tüketici fiyatlarındaki artıştan yararlanan bir diğer grup da üreticilerdir. Beklenmedik enflasyon gerçekleştiğinde tüketici fiyatları yükselirken, çalışanlara ödenen ücretler göreceli olarak sabit kalır. Bu, ücretlerin, tüketicilerin ödediği yüksek fiyatları yansıtacak şekilde ayarlandığı zamana kadar üreticilerin daha fazla kar etmelerini sağlar. Diğer taraftan, enflasyon, mallarını sürekli yeniden fiyatlandırmak zorunda olan üreticiler açısından da sorun yaratır. Her şeyin bir bedeli olduğunu unutmayın. Malların üzerine fiyat yerleştirmek bedava değildir. Enflasyon yüksekse işletmeler, malları yeniden fiyatlandırmaları için çalışanlarına ödeme yaptıklarından önemli maliyetler doğar. Sürekli enflasyon, işgücü kaynakları sürekli değişen fiyatlarla uğraştıkları için hasıla miktarından feragat edilmesine neden olur.

Enflasyonda kaybedenler…

Enflasyonun düşük gelirliler için daha zor olduğu düşünülür. Düşük gelirliler, yüksek gelirlilere göre varlıklarının daha büyük kısmını nakit olarak tutarlar. Yüksek gelirlilerin de elbette nakitleri vardır fakat varlıklarının büyük kısmını diğer reel ve finansal varlıklarda bulundurma olasılıkları daha fazladır. Yoksullar, enflasyonun bedelini daha ağır öder. Çünkü bu, esas varlıkları olan nakit parayı yok eder. Yüksek gelirliler, değeri enflasyonla artan varlıklar tutarak enflasyonun etkisinin bir miktarını telafi edebilirler.

Sabit gelirliler de enflasyondan zarar görürler. Beklenmedik enflasyon dönemlerinde sabit gelirliler, reel gelirlerinin inişe geçtiğini görürler. Maaşlı meslek erbabı ya da bir emekli maaşıyla yaşayan emekliler, enflasyon oranı, maaş artışlarını aştığı takdirde alım güçlerini kaybederler. Bu etkilerin bir kısmını hafifletmek için işverenler veya sosyal güvence alanlar için hükümet, hayat pahalılığı ödemesi vasıtasıyla maaşları enflasyona uyarlar. Sabit gelirliler, hayat pahalılığı ödemesine rağmen, fiyat ayarlaması enflasyondan geri kaldığı için zarar görürler. Beklenenden yüksek enflasyonun olduğu dönemlerde sabit gelirlilerin maaşı çok az ve çok geç artar.

Özetle, enflasyon beklentileri aşınca borç verenler de tasarruf sahipleri de kaybeder. Örneğin, birikiminizi bir bankadaki tasarruf hesabına yatırabilirsiniz.% 4 faiz ödeyen 1000 Dolar tutarında bir yıl vadeli basit bir tasarruf hesabınız olduğunu düşünün. Enflasyon beklenmedik şekilde % 2’ den % 5’ e çıkarsa elde ettiğiniz reel faiz oranı yaklaşık % -1 olur. Yani başladığınızdan daha kötü durumdasınız. Yine de, nominal değer cinsinden 40 Dolar faiz aldınız. Sorun, şimdi sahip olduğunuz 1040 Doların alım gücünün başladığınız zamanki 1000 Dolardan daha az olmasıdır.

Serra Aytaç

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Serra Aytaç - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?