Anaerkil'den Adalet Heykeli'ne

Bu “Püf Noktası”nı belki de tarihte ilk kez ben söylüyorum…

Takılmıştı aklıma. Sordum kendime:

"Adalet Heykeli neden kadın?".

Karıştırdım en kolay kaynak İnternet'i. Ulaştım kaynaklarla oluşturulmuş kaynaklara.

Toparladım aşağıdaki bilgileri:

"Adalet Heykeli. Gözü bağlı. Hukuk ve adalet için tarafsızlığını simgeliyor.".

Kaynağı neresi?

Roma Adalet Tanrıçası Justitia ile Yunan mitolojisindeki Uranüs ve Gaia’nın kızı Themis'in birleşimi. İlahi düzeni, hukuku ve gelenekleri kapsayan Tanrıça Themis. Roma’da Themis'in yerini “Justitia” almış.

Kılıç” adaletin verdiği cezaların caydırıcılığını ve gücünü simgeler.

Adaleti ve dengeli dağıtımı “Terazi”yi “Kadın” ve “Bakire” olması bağımsızlığını belirtir.

Kadının gözü bağlıdır. Tarafsızlığını simgelermiş.

Yunanca Themis, Latince Justitia veya Türkçesi adalet yani "Herkese kendine uygun düşeni kendi hakkı olanı verme, doğruluk." demekmiş.

Birden bire mi çıktı Themis? Nereden geliyor?

Kurcaladım tarihi kaynakları biraz daha...

Ulaştım Mısır Güneş Tanrısı Ra’nın kızına. Themis’in eşdeğeri. Adı Maat (Ma’at). Adaleti sağlayan, yasalar yapan, suçluları cezalandıran, adalet ve doğruluk tanrıçası.

Bu da kadın. Bu da tanrıça.

Ama neden kadın? Ama neden tanrıça?

Düşündüm...

Koskoca Güneş Tanrısı Ra dururken...

Yunan'da heybetli Zeus dururken...

Roma İmparatorluğu'nun Jupiter'i dururken...

Ve üçü de güçlü ve kuvvetli maço erkek iken…

Yok muydu bir başka babayiğit, simgesi olacak adaletin?!...

Üstelik Ma’at kuş gibi kanatlara sahip. Sadece bir tanrıça değil. Evrenin düzenleyici ilkesi ve varoluşun yasası.

Bu yasa, firavundan sade vatandaşa kadar, herkes içinmiş.

Eski Mısır’da firavunlar da yani Güneş’in oğulları da yargılanırdı…

Hem neden kanatları var? Neden kanatlı gösterilmiş?

Doğruluk’u kucakladığı için miydi?

Yoksa adaletin simgesinin kadın oluşu, toplumsal kültürün, toplumsal belleğin sonucu muydu?

Sorgulamalar beni anaerkil düzene götürdü. Bilindiği gibi genel anlamda insanlığın iki genel toplumsal düzeni var:

Anaerkil ve ataerkil. En kısa tanımla Anaerkillik, toplumda kadının, özellikle "ana"nın etkin (baskın-başat) olma durumu.

Ataerkillik, erkek otoritesine dayanan toplumsal örgütlenme.

Ne var ki anaerkil düzenin bu tanımı, "adalet heykeli neden kadın" sorusunun karşılığını veriyor görünmüyordu.

Ya da "kadının baskınlığı" veya "kadının egemenliği" mutlak mıydı?

Anaerkilliğin tanımına bugünkü anaerkillerden örnek yanıt olabilir mi?

Yoksa şöyle mi düşünmeliydim?

Yazının olmadığı dönemlerdeyiz…

Toplumlar anlatacaklarını, öğreteceklerini resme, biçime ve heykele aktardı…

Yani onlar diyeceklerini simgeleştirirdi. Toplumsal miras gibi.

Anaerkil toplumlardaki kadının küçük heykelleri tanrıça mıydı?

Ataerkil topluma geçildiğinde toplumsal bellek de mi taşınmıştı?

Filmin bu kareleri Tanrıça Kibele’den…

Filmin aşağıdaki karesi 11 bin yıl öncesinden. Kömürden yontulmuş. Gerçeküstü sanat yapıtı gibi. Tanrıça İsviçre Monruz’da bulundu.

Filmin bu karesi kayaya oyulmuş tanrıça.

Biraz daha geriye sarınca filmi, anaerkil kültürde kadının yeri daha net anlaşılıyor…

Ve…

film 40 bin yıl önceki bu kareyle kesildi. Arkeologlar daha eskini daha bulamadı...

* * *

Toplumların kadını önce tanrıçalaştırma süreci…

Sonra ortak kültürü heykelle simgeleştirme…

5 milyon yıllık insanlık tarihinde Tanrıçalaştırma için + 20 bin yıl daha geriye gidilebileceğini düşünüyorum...

Ve kuşlar gibi kanatlarını kaldırıp dua ettiği varsayılan kadınlar..

O nedenle şimdi RA’nın kızı Ma’at’ı anımsamamın sırası geldi…

Eski Mısır’ın Kanatlı Ma’at’ına benzemiyor mu?

Toplumların belleği kültürel alışverişlerle yeni anlamlar yüklenmesiyle de güncelleşir…

Ma’at anaerkil düzenin belleğinden, toplumun belleğinden mi geliyordu?

Anaerkil Kadın” aynı sıra toplumun Tanrıçası mıydı?

Sanki herkesi eşit kucaklar gibi mi simgelenmişti?

Ki, tanrıçalık Ma’at’a, Themis’e ve Justitia’ya da geçmişti…

Bugünkü “Kadın Adalet Heykeli”ne kadar ulaşmış oldu.

Tüm Ana Tanrıça heykelleri, toplumun belleğini simgeleştirip yansıtıyor…

Demek ki;

Anaerkil Kadın" toplumun her üyesine eşit, adaletli davranırdı.

Eşitlik ve adalet toplumların belleğinde doğruluk simgesi olarak

kaldı. Sonuçta "Adalet Heykeli"ne yansımış diye düşündüm…

Simgeleştirip yansıtmalar yukarıdaki şu cümleyle örtüştü;

İlahi düzeni, hukuku ve gelenekleri kapsayan Tanrıça Themis. Roma’da

Themis'in yerini “Justitia” alır.”.

Demek ki; “Anaerkil Kadın”ın doğruluğu, insanlığın ortak kültürlerinden...

Kadının doğruluğunun bugün de yaşatıldığına örnekler verilebilir…

Sonuç olarak belki de tarihte bunu, ilk kez ben söylüyorum;

Murat Tepebaşılı

NOT

Kibele sözcüğünün aslı Sibel. Türk mitolojisinde bereketi ve bolluğu simgeleyen Tanrıça Sibel. Avrupalılar Sibel'i "Cybele" olarak okudu ve yazdı. Neyse. Kibele olarak kaldı.

* * *

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Tepebaşılı - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.

01

Seher - Teşekkürler bilgilendici güzel yazıların için. Yüreğine kalemine sağlık. ?????????

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 17 Temmuz 06:34


İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?