Fay zonları üzerindeki tüm binalar yıkılsın

Türkiye'de 17 kent, 80’i aşkın ilçe, 500'ü aşkın köy-yerleşim yeri doğrudan aktif fayların üzerinde. İzmir ve Manisa da tektonik kentler ve birçok aktif fay kent yerleşim yeri içinden geçiyor.

Özetle sadece bu iki kentte 6 milyona yakın vatandaşın can ve mal güvenliği risk altında. İzmir Jeoloji mühendisleri Odası, "Depremlerin önlenemeyeceğini, ancak afete dönüşmesinin engellenebileceğini ve zararlarının azaltılmasının mümkün olduğunu biliyoruz" diyor.

Yürürlükte olan mevcut yapı denetim sisteminin son derece yetersiz olduğunu kamu denetiminden uzak ve güvenli olmadığını da belirten jeoloji mühendisleri, öncelikli olarak fay zonları üzerindeki binalar kentsel dönüşüme tabii tutularak boşaltılmalıdır çağrısında bulunuyor. 

Jeoloji Mühendisleri Odası İzmir Şubesi adına açıklama yapan Başkan Alim Murathan Deprem gerçeğine karşı ülkemizde yapılması gerekenleri tek tek açıkladı.

Umarız bu çağrıya daha doğrusu çığlığı başta Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, daha önce Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı görevini yürüten Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay ve Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum duyar ve gerekenlerin yapılması için ilgililere harekete geçirir.

İbrahim Irmak / iirmak@ haberhurriyeti.com

***

Jeoloji Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Alim Murathan imzasıyla yayınlanan açıklamanın tam metni şöyle:

Türkiye bir deprem ülkesidir.
Ege de yer alan kentler de deprem kentleridir.
 

Manisa 5.5 büyüklüğünde meydana gelen depremde can kaybı yaşanmaması içimizi ferahlatan sevindirici bir durum olmuştur. Depremin sığ derinliği nedeniyle tüm Ege'de hisseden ve kaygı duyan tüm yurttaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz.

Dün meydana gelen deprem Gediz grabeninin Gölmarmara, Saruhanlı, Ozanca civarında KD-GB doğrultulu ikincil bir garaben fayına bağlı olarak geliştiğini ön görmekteyiz. Deprem sığ odaklı olması nedeni ile çok geniş bir bölgede hissedilmiştir. Şubemiz tarafından deprem yaratan fayların olduğu bölgede araştırma yapmak üzere bir çalışma grubu oluşturulmuş, bölgede yapılacak incelemeler sonrası daha detaylı bir bilgi kamuoyuyla paylaşılacaktır.

Bu bölgede tektonik yapısı nedeniyle oldukça karmaşık, deprem üretme potansiyeline sahip, irili ufaklı çok sayıda fay bulunmaktadır. Birçok fay birbiri ile de bağlantılı olup yakın fayları tetikleme ihtimali de söz konusu olabilir. Ancak ikincil bir graben fayına bağlı olarak gelişebilecek, bu bölgede başka oluşacak depremlerin büyüklüğünün 6 civarında olması beklenmekte olup, yıkıcı bir etkisi olacağı düşünülmemektedir.  

Türkiye bir deprem ülkesi olup, ülkemizde 17 kent, 80’i aşkın ilçe, 500'ü aşkın köy-yerleşim yeri doğrudan aktif fayların üzerinde yer almaktadır. Ege Bölgesindeki kentler başta İzmir ve Manisa sürekli belirttiğimiz üzere tektonik bir kentler olup, birçok aktif fay kent yerleşim yeri içinden geçmektedir. İzmir ve Manisa kentlerini kapsayan Deprem master planı çalışmalarını deprem güvenliği ve bu kentlerde yaşayan 6 milyona yakın vatandaşın can ve mal güvenliği için yürütülen en önemli projelerden birisi olarak görüyoruz.

Yürürlükte olan mevcut yapı denetim sistemi son derece yetersizdir.
Diğer yandan ülkemizdeki depremlere karşı güvenli yapı oluşturmak için yürürlükte olan mevcut yapı denetim sisteminin son derece yetersiz, kamu denetiminden uzak ve güvenli olmadığını Manisa depremi vasıtasıyla bir kez daha hatırlatmak istiyoruz.

Güvenli Yapı Zeminden Başlar.

Jeoloji Mühendisleri yapı denetim dışında tutulamaz.

Gerek ülkemizde gerekse dünyada deprem etkisi altında mevcut binaların hasar görebilirliği; taşıyıcı sistem yapısının yetersizliği veya düzensizliği, yapıda kullanılan malzemenin niteliği ve yapının oturduğu zeminlerin jeoteknik özellikleri ile diri fay parametreleri gibi dört temel nedenden kaynaklandığı bilinmektedir.

Afet güvenli bir yapı için;

-Yapı Denetim hizmeti kamusal bir görev ve sorumluluk olarak görülmeli, piyasa koşullarına göre şekillendirilmemelidir

-Yapı Denetim Sistemi arsanın imar parseline dönüştüğü aşamadan başlamak üzere “etüt-proje ile etüt- projeye uygun yapı üretim” süreçlerini denetleyecek bir sistematiğe kavuşturulmalıdır.

-Yapı üretimin temel basamağı olan “etüt-proje” süreçleri kapsamında, jeoloji mühendisleri tarafından üretilen “ jeolojik-jeoteknik etütler, sondaj ve laboratuvar” çalışmalarının yerinde denetimini esas alan ve bünyesinde jeoloji mühendisinin de yer aldığı yapı denetim kuruluşları veya yetkili idarelerce denetlenmelidir.

-Afet güvenli yapı üretim süreçlerinin, temel şartlarından biri olan jeoloji mühendisi ve jeoloji mühendisliği hizmetlerinin yapı denetim sistemi içinde yer alması için Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliği ve Kanunu revize edilmelidir.

-Jeoloji Mühendisliği hizmet süreçlerini planlamak, uygulama süreçlerini yönlendirmek ve denetlemek için başta Belediyeler olmak üzere yerel yönetimlerde jeolojik-jeoteknik etüt (zemin etütleri) birimleri kurulmalı, bütün yerel yönetimlerde mutlaka jeoloji mühendisi istihdam edilerek yapılan çalışmaların uygunluğunun denetimi jeoloji mühendisleri eliyle yürütülmelidir.

Bizler, depremlerin önlenemeyeceğini, ancak afete dönüşmesinin engellenebileceğini ve zararlarının azaltılmasının mümkün olduğunu biliyoruz. Dili jeolojiyle yazılmış olan doğa ve doğa olaylarının ancak jeoloji mühendisleri eliyle çözümlenebileceği gerçeği temel alınarak, sağlıklı ve yaşanabilir bir çevrede güvenli bir barınma için yapı denetim süreçlerinde mutlaka jeoloji mühendislerinin yer alması gerektiğini ve yerel yönetimler ile yapı denetim kuruluşlarında jeoloji mühendisi istihdamının bir zorunluluk olduğunu ifade ediyor ve önerilerimizin gerçekleştirilmesini talep ediyoruz.

Yapı güvenliğinin denetim dışı olduğu ülkemizde, afet güvenli kaliteli bir yapı üretim ve denetiminin, jeoloji bilim ve uygulamalarının sürece dahil edilmesi ile başladığı unutulmamalıdır.

Ülkemizde, jeolojik yapısı nedeniyle, her zaman yıkıcı depremlerin yaşanabileceği gerçeğinden hareketle, ranta ve kaderciliğe teslim edilmiş anlayışla değil; insana, akla, bilime ve mühendisliğe önem veren politik tercih ve uygulamalar ile başta deprem olmak üzere afetlere karşı daha güvenli bir hale gelecektir.

TMMOB Jeoloji Mühendisleri Odası olarak, TBMM`yi Acilen Göreve Davet Ediyoruz!
Fay hatları ve zonları üzerinde yer alan yurttaşlarımızın can güvenliklerinin sağlanması amacıyla 7269 sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Dolayısıyla Alınacak Tedbirlerle Yapılacak Yardımlara Dair Kanun’un 2. Maddesinin 1. fıkrası;

Madde 2 – (Değişik: 2/7/1968- 1051/1 md.)

“Yapılacak özel jeolojik araştırmalar sonucunda aktif olduğu tespit edilen fay hattı veya zonları ile heyelan, kaya düşmesi, çığ, su baskını gibi doğa kaynaklı afetlere uğramış veya uğrayabilir alanlar üzerine herhangi bir yapı inşa edilemez. Tespit edilen bu alanlar 3/5/1985 tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde imar planlarına işlenir. İmar planı bulunmayan kasaba ve köylerde harita ve krokilere işlenmek suretiyle afete maruz olabilecek alan olarak ilan edilir. Afete maruz alanlar, İçişleri Bakanın teklifi ile Cumhurbaşkanlığınca kararlaştırılır. Bu suretle tespit olunan alan sınırları Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığının isteği üzerine ilgili valiliklerce mahallinde ilan olunur. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir”

Şeklinde değiştirilerek, fay zonları üzerindeki binalar kentsel dönüşüme tabii tutularak boşaltılmalıdır. Bu alanlara, insani kullanım amaçlı yapıların yapılması önlenmelidir. Kentsel dönüşüm uygulamalarına öncelikli bu alanlardan başlayarak, bugün yaşadığımız depremden kaynaklı yıkımlardan ve acılardan toplumun korunması sağlanmalıdır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İbrahim Irmak - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?