Alzheimer hastalığında uyku problemleri

Alzheimer hastalığında ve diğer demanslarda uyku problemleri yaygındır. Bunlar aynı zamanda aile bakıcıları için ortak bir gerginlik kaynağıdır.Alzheimer hastalığı yaşayan eşiniz veya ebeveyniniz iyi uyumadığında, bu genellikle sizin de iyi uyuyamadığınız anlamına gelir.

Alzheimer’ı olan insanlar da hem yaşları ileri olduğu için yaşlılığın yarattığı uyku sorunlarının yanı sıra, hastalığı dolayısıyla oluşan uyku problemleri ciddi bir sorun olarak bakıcılarının karşısına çıkmaktadır. Bu sorunların başlıcaları sık uyanmak, geceleri daha uzun süre uyanık kalmak ve gündüzleri kendini yorgun ve halsiz hissetmek sayılabilir.

Demans hastaları geceleri uykuda kalmakta sorunlar yaşayabilir. Normalden daha sık uyanabilir ve tekrar uykuya dalmakta zorluk çekebilirler. Uyandığında, bakıcının uykusunu da bozacak şekilde dolaşabilir, huzursuz olabilir veya bakıcısını sık sık çağırabilir.

Ayrıca gün boyunca uyuyabilir, uykusunu aldığından gece uyuyamayabilir. Uyku düzenlerini tersine çevirebilir, günün çoğunu uyuyabilir ve gecenin çoğunda uyanık olabilir. Bu durum akşamın erken saatlerinde büyük bir huzursuzluk ve ajitasyona neden olur.

Alzheimer hastalığı, bir insanın düşüncelerini, hafızasını, konuşmasını ve günlük aktivitelerini gerçekleştirme yeteneğini etkileyen bir beyin hastalığıdır. Zihinsel yetenek noksanlığıyla seyreden hastalıkta beyin dokusunun azalması, uyku problemlerine ve ajitasyona neden olabilen uyku / uyanıklık döngüsünü de bozulmasına da neden olabilir. Alzheimer’lı hastalar ayrıca öğleden sonra geç saatlerde meydana gelen ve geceye yayılan bir uyku huzursuzluğu karmaşası arasında kalabilir. Uyku bozuklukları genellikle Alzheimer ilerledikçe artar ve bu durum davranışsal problemlerin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Uyku De

ğişikliğinin Genel Nedenleri

Neden olduğunu anlamadıysanız, bir sorunu yönetmek zordur. Demanslı yaşlıların uyku problemleri yaşamalarına neden olabilecek faktörlerin belirlenmesi bu sorunun çözümünde atılacak ilk adımdır.

En önce bilinmesi gereken uyku alışkanlığının yaşlanma ile değiştiğidir. Sağlıklı yaşlanan yetişkinler, yaşlandıkça uykularında değişiklikler yaşarlar. Uykuları daha hafif ve parçalı hale gelir. Bir çalışmada, toplam uyku süresinin, yaşamın ortalarından başlayarak, her on yılda 28 dakika azaldığını belirlemiştir. Bu değişiklikler yaşlanmanın normal bir parçası olarak kabul edilmekle birlikte, yaşlanan erişkinlerin, geceleri artrit ağrısı gibi diğer uykuyu bozabilen etkenler tarafından uyandırılması veya rahatsız edilmesinin uyku süresini dahada azaltabileceği anlamına gelir.

Genellikle kronik tıbbi durumlar ve ilaçlar da uykuyu etkiler. Hastalar genellikle olabilecek ek kronik sağlık problemlerine sahiptir. Bu tür sorunların tedavisi, uykunun iyileştirilmesine yardımcı olabilir.

Sekonder uyku problemi yaratacak nedenler

Kalp yetmezliği veya kronik obstrüktif akciğer hastalığı gibi kalp ve akciğer rahatsızlıkları.

Gastroözofageal reflü hastalığı gibi mide ile ilgili durumlar.

Artrit veya başka nedenlerden kaynaklanan kronik ağrı.

Genişlemiş prostat veya aşırı aktif mesane, idrar yolu enfeksiyonları gibi, geceleri idrar yapma eğilimi gösteren idrar yolu rahatsızlıkları.

Kaygı veya depresyon gibi duygusal nedenler.

Bazı ilaç yan etkileri olarak ortaya çıkan uyku sorunları.

Alkol, nikotin, kola gibi maddeler.

Uykuyla ilgili birçok hastalık yaşlanma ile daha sık görülür. Yaygın uykuya bağlı bozukluklar arasında uyku apnesi ve yaşlıların % 40-50’sini etkileyebilecek bir durumdur.

Ayrıca hastaların % 2.5’inde klinik olarak anlamlı olduğu düşünülen huzursuz bacak sendromu bulunur .

Alzheimer ve diğer nörodejeneratif hastalıklar uykuyu değiştirir. Demansın çeşitli şekilleriyle ilişkili beyin dejenerasyonu, beyinsel kaynaklı olan uyku şeklini olumsuz yönde etkiler. Çoğu durumda bu daha az derin uyku geceleri daha uyanık kalınmasına neden olur.

Alzheimer hastalarında uyku bozukluklar

ına neden olabilecek diğer etkenler

Gün sonu tükenmesi (hem zihinsel hem de fiziksel).Günün bitip havanın kararması Alzheimer’li hastalarda stres yaratabilir.

Dahili vücut saatinde bozulma olması, gündüz ve gece arasında biyolojik karışıklığa neden olabilir.

Azaltılmış aydınlatma ve artan gölgeler, Alzheimer’lı insanların gördüklerini yanlış yorumlamasına, kafasının karışmasına ve korkmasına neden olur

Bakımdan dolayı tükenen bakıcıların sözsüz olsada yarattığı tepki.

Uyurken hayalleri gerçeklikten ayıramadığı için oluşan oryantasyon bozukluğu

Uyku sorunları nasıl teşhis edilir?

Yaşlı yetişkinleri etkileyen birçok problem gibi, demanstaki uyku problemleri neredeyse her zaman “çok faktörlüdür”, yani problemi oluşturan genellikle birkaç temel sorun vardır.

Alzheimer hastalarında uyku bozukluğunun derecesi genellikle hastalıklarının evresine bağlıdır. Erken evrelerinde hastalar normalden daha fazla uyuyabilir veya uyanık kalabilir. Hastalık ilerledikçe, hastalar gündüz uyumaya başlayabilir ve gece boyunca sık sık uyanabilir.

Daha ileri hastalar nadiren uzun süre uyurlar. Aksine, gündüz ve gece boyunca düzensizlik vardır. Alzheimer hastalarının hastalık ilerledikçe uykuda kalma veya uyanık kalma yeteneğini kaybedebileceğini göstermektedir.

Uyku sorunları ayrıca Alzheimer hastalarına bakan kişilerin fiziksel ve zihinsel sağlığını da etkiler. Son zamanlarda yapılan bir çalışmada araştırmacılar, bu tür hastalarının yaşlı bakıcıları için kalp hastalığı riskinde bir artış olduğunu bulundu.

Gece huzursuzluğu sonsuza dek sürmez. Tipik olarak Alzheimer’ın orta evrelerinde zirve yapar ve hastalık ilerledikçe devam eder.

Alzheimer hastalığına bağlı uyku sorunları için uzmanların çoğu ilaç kullanmak yerine ilaç dışı önlemlerin kullanılmasını tavsiye ederler. İlaç dışı yaklaşımların başarısız olduğu bazı durumlarda, öğleden sonra ve akşam saatlerinde ajitasyon için ilaç verilebilir.

Uyku sorunlar

ı ile başa çıkma stratejileri

Akşamları ev iyi aydınmış olmalıdır. Yeterli ışıklandırma, ortam karanlık veya yabancı olduğunda meydana gelen çalkalamayı azaltabilir.

Gece uyumadan önce tuvalette ışık bırakın.

Kişinin uyku alanı rahat ve uygun bir sıcaklıkta olmalıdır.

Gece lambası, uygun kapı ve pencere kilitleri kullanarak kişiyi güvende tutun.

Kişi ev içerisinde dolaşırken aile üyelerini uyarmak için kapı sensörleri ve hareket dedektörleri kullanabilirsiniz.

Mümkün olduğunca, hasta kişiyi düzenli bir yemek rutine uymaya teşvik edin. Bu gece daha dinlendirici bir uyku için izin verecektir.

Uyarıcılardan kaçının. Uyuma yeteneğini etkileyebilecek olan alkol, kafein ve nikotini azaltın veya bunlardan kaçının.

Uyarıcı olabileceği için , geceleri uyandığı dönemlerde televizyonu açmayın.

Daha aktif günler planlayın. Günün çoğunu dinlendiren bir insanın gece uyanık olması muhtemeldir. Uyuklamayı bırakması için doktor randevusu, gezi ve banyo gibi daha zorlu aktiviteleri öğlenden sonraki programa dahil edin.

Hastanızı uyumadan önce tuvalete götürmeyi unutmayın.

Yatmadan en geç dört saat önce düzenli günlük egzersiz yapmasını teşvik edin.

Kendi zihinsel ve fiziksel yorgunluğunuz konusunda dikkatli olun. Öğleden sonra geç saatlerde stresli hissediyorsanız, kişi bunu algılayabilir ve tedirginlik duyabilir.

Geceleri bol miktarda dinlenmeye çalışın, böylece gün içerisinde daha fazla enerji elde edin.

Deneyiminizi başkalarıyla paylaşın. Diğer bakıcılardan fikir edinin.

Eğer kişi uyanık ve üzgün ise sakin bir şekilde ona yaklaşıp, bir şeye ihtiyacı olup olmadığını öğrenin.

Yavaşça ona zamanı hatırlatın.

Tartışmaktan kaçının.

Her şeyin yolunda olduğuna dair güvence verin.

Fiziksel kısıtlama kullanmayın.

Bitki çayı veya ılık süt dahil, yatmadan önce hafif bir aperatif deneyin.

Ağrı sorunu varsa uygun bir ilaç kullanın.

Geceleri uyanırsa, dinlendirici müzik dinlemek veya kitap okumak konusunda onu teşvik edin.

Daima sakin olmaya çalışın

Bir rutin oluştur. Yemek yemek, uyanmak ve yatmak için düzenli zaman ayırın.

Fiziksel aktiviteyi özendirin. Sevdiklerinizin günlerini, geceleri daha iyi uyumayı kolaylaştıracak yürüyüşler ve diğer fiziksel aktiviteleri içerecek şekilde planlayın.

Gündüz uykusunu sınırlayın. Mutlaka uyumak istenirse bunu kısa tutun.

Gece uyanırsa, sakin olun. Bu durum sizi çok germiş olsa bile, tartışmayın. Bunun yerine, sevdiğiniz kişinin neye ihtiyacı olduğunu sorun. Yavaşça ona, gece uyuma vakti geldiğini hatırlatın. Eğer sevdiğiniz yataktan kalkmak istiyorsa, onu sınırlamaya çalışmayın. Bunun yerine, sizin gözetiminizde izin verin.

Uyku ilacı kullanmak : İlaçsız yaklaşımlar işe yaramazsa, sevdiğiniz kişinin doktoru uyku sağlayan ilaçlar önerebilir. Ancak, bu tür ilaçların kullanılması düşme, kırık ve kafa karışıklığı riskini artırabilir. Düzenli bir uyku düzeni kurulduktan sonra, doktorunuz muhtemelen ilaçları kullanmayı bırakmasını isteyecektir.

Uyku sorunu olan kişilere bakanların problemleri

Alzheimer sahibi birisine bakıyorsanız, uyku bozuklukları size de zarar verebilir. Bakım verenler hastaların aktif olduğu gece boyunca uykuda olmaları muhtemel olduğundan, uyku / uyanıklık rahatsızlıkları hastalar için tehlikeli bir problemdir. Ayrıca, yeterince uyuyamayan hastalarının ajitasyon yaşama olasılığı ayrı bir sorundur.

Uyku sorunları, Alzheimer hastalarına bakan kişilerin fiziksel ve zihinsel sağlığını da etkiler. Son zamanlarda yapılan bir çalışmada, bu tür hastalarının yaşlı bakıcıları için kalp hastalığı riskinde bir artış olduğunu belirlendi.

Alzheimerli bir hataya bakıyorsanız, sizinde uyumana ihtiyacınız olduğunu unutmayın. Sevdiğin birinin uykusu önemli, ama senin de. Yeterince uyuyamıyorsanız, Alzheimer’ı olan birine bakmak için gereken sabrınız ve enerjiniz olmayabilir. Sevdikleriniz stresinizi hissedebilir ve tedirgin olabilir. Aile üyeleri veya arkadaşlarınızla beraber vakit geçirebileceğiniz bazı geceleri kendinize ayırın ve evden uzaklaşın.

Yazı dizimiz devam edecek

Gelecek bölüm : ‘’Alzheimer hastalarında hukuksal sorunlar ‘’

www.haberhurriyeti.com / Dr. Cem Aydemir

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Cem Aydemir - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?