Günün İçinden – 12.02.2024

Günün İçinden – 12.02.2024

Güzel bir gün, günler, haftalar tüm neşeyle sizlerin yanında olması dileğimle günaydın…

Tebessüm;

BEŞ KURUŞ

Nasrettin Hoca yolda yürürken, biri ensesine öyle bir vurmuş ki, nerdeyse yere düşecekmiş, hiddetle dönüp bakmış; karşısında tanımadığı genç bir adam. Nasrettin Hoca sormuş:

- "Ne cüretle vuruyorsun!"

- "Özür dilerim hocam, sizi birine benzettim, küçük bir hata yaptım, ama siz pireyi deve yaptınız.

- "Yürü o zaman, kadıya gidiyoruz!"

Gitmişler kadıya, ikisini de dinleyen kadı efendi, Nasrettin Hoca'ya vuran gencin akrabasıymış. Kadı efendi, Nasrettin Hoca'yı yumuşatıp, akrabasını kurtarmaya çalışmış:

- "Hoca, hislerini anlıyorum. Bu durumda herkes aynı şeyi hissederdi. Şimdi bu genç adam kendine bir tokat atsa, kabul eder misin?"

Nasrettin Hoca ısrar etmiş:

- "Olmaz, mahkeme yapılsın."

Kadı efendi, bunun üzerine akrabası olan genç adama dönüp kararını vermiş:

- "Ceza olarak Nasrettin Hoca'ya 5 kuruş ödeyeceksin, hemen gidip getir!"

Nasrettin Hoca, para almaya giden genç adamın dönmesini beklemiş. Bir saat geçmiş, iki saat geçmiş, ama genç adam ortalıkta gözükmüyormuş.

Mahkeme kapısının kapanma saatine kadar bekleyen Nasrettin Hoca, kadı efendinin ensesine okkalı bir tokat indirdikten sonra demiş ki:

- "Kusura bakma kadı efendi, daha fazla bekleyememem, gelirse söyle ona; 5 kuruşu sana versin!"

Yorum

(bu haftanın yazısı…)

Voltaire’in Seslenişi (1)

1768 yılında Paris’te koyu bir Protestan olan Jean Calas adlı burjuva sınıfından bir adam Katolik olmak isteyen oğlunu öldürmekle suçlanır. Jean Calas önyargılı Katolik bir mahkemede yargılanır. Suçu kabul etmez, oğlunu öldürmediğini söyler ama bunu mahkemeye anlatamaz. Jean Calas ölüm cezasına çarptırılır. İnfaz, işkence edilerek yerine getirilir, sonra da ceset yakılır.

Bu dramatik olay, bazı dürüst Katoliklerin vicdanlarını rahatsız eder. Bunların başında da ünlü düşünür ve yazar Voltaire (1694-1778) vardır. Voltaire yaşamı boyunca hoşgörüsüzlüğe v, zulme ve karanlığa karşı çıkmış, yapıtlarında hep öfkenin sağduyuya, ateşin ışığa dönüştürülmesini savunmuş, daima özgür düşünceden, akıldan yana olmuş ve sürekli bunun savaşını vermiştir.

Voltaire olayı araştırmış, işkence ile öldürülen babanın suçsuz olduğunu belirlemiştir!

(yarın kaldığım yerden…)

Bir yazar / Bir öykü

JOSE SARAMAGO

Hakkında

Lizbon kentinin kuzeyindeki küçük bir köy olan Azinhaga'da (Ribatejo -16 Kasım 1922) doğdu.

Yoksul bir köylü ailenin oğlu olarak büyüdü. Ailesiyle birlikte taşındığı Lizbon'da öğrenim gördü. Öğrenimi sırasında kırsal kesimde çalıştı. Ekonomik sorunları nedeniyle okulu bıraktı. Makinistlik eğitimi aldı. Teknik ressamlıktan redaktörlüğe, editörlüğe ve çevirmenliğe kadar birçok işte çalıştı.

Bir yayınevinde, yayın hazırlığı ve üretim departmanında görev yaptı. Diario ve Lisboa gazetelerinde kültür editörü olarak çalıştı. Siyasi yorumlar yazdı. Portekiz Yazarlar Birliği'nin yönetim kurulunda görev üstlendi. 1976'dan sonra kendini tümüyle kitaplarına verdi.

1993'te Kanarya Adaları'nda Lanzarote'ye yerleşti. Pilar del Rio ile evlendi. İlk romanı Günah ülkesi (Terra do Pecado) 1947'de yayınlandı.

Yazarın romanları ve denemelerinin yanı sıra iki şiir kitabı ve oyun kitapları da vardır. Saramago, 1998 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandı.

Yazarın biçemi gayet dikkate değerdir. Düz yazılarında, noktalama işareti olarak nokta ve virgülden başkasını kullanmaz. Anlatım dili de oldukça muziptir; bu da, okuyucuyu yazara bağlayan bir diğer etkendir.

Ünlü yazar 87 yaşında hayatını kaybetmiştir.

Körlük (Kitap konusu)

Adı bilinmeyen bir ülkenin adı bilinmeyen bir kentinde, arabasının direksiyonunda trafik ışığının yeşile dönmesini bekleyen bir adam ansızın kör olur. Ancak karanlıklara değil, bembeyaz bir boşluğa gömülür. Arkasından, körlük salgını bütün kente, hatta bütün ülkeye yayılır. Ne yönetim kalır ülkede, ne de düzen; bütün körler karantinaya alınır. Hayal bile edilemeyecek bir kaos, pislik, açlık ve zorbalık hüküm sürmektedir artık. Yaşam durmuştur, insanların tek çabası, ne pahasına olursa olsun hayatta kalmaktır. Roman, kentteki akıl hastanesinde karantinaya alınan, oradan kurtulunca da birbirinden ayrılmayan, biri çocuk yedi kişiye odaklanır. Aralarında, bütün kentte gözleri gören tek kişi olan ve gruptakilere rehberlik eden bir kadın da vardır. Bu yedi kişi, cehenneme dönen bu kentte, hayatta kalabilmek için inanılmaz bir mücadele verir. Saramago’nun müthiş bir gözlem gücüyle betimlediği bu kaotik dünya, insanın karanlık yüzünün simgesi.

Körlük, ürkütücü bir roman, beklenmedik bir felaketi yaşayan bir toplumun nasıl çöktüğünün, nasıl bencilleştiğinin ve değer yargılarını yitirdiğinin hikâyesi. Konusunun ürkütücülüğüne rağmen olağanüstü bir şiirsellikle anlatılmış bu unutulmaz roman, usta yazarın belki de en etkileyici yapıtı.

Bir şair / Bir şiir;

EDGAR ALLAN POE

Bir Düşün İçinde Düş

Alnına konsun bu öpüş

Ve şimdi senden ayrılırken,

İtiraf edeyim ki

Günlerimi bir düş

Sayarken yanılmıyorsun;

Ama umut gitmişse uzaklara

Bir gece ya da bir gün

Bir görüntüde ya da bir şeyde olmaksızın

Fark eder mi bu yüzden?

Bütün gördüğümüz ve göründüğümüz

Yalnızca bir düşün içinde bir düş.

Kırılan dalgaların dövdüğü bir kıyının

Haykırışları içinde duruyorum:

Ve altın kum taneleri tutuyorum avucumda

Ne kadar az! Ama nasıl da

Süzülüyorlar parmaklarımın arasından derinlere

Ben ağlarken, ben ağlarken!

Ah Tanrım! Daha sıkı

Tutamaz mıyım onları?

Ah Tanrım! Tekini bile kurtaramaz mıyım acımasız dalgadan?

Bir düşün içinde bir düş mü?

Hakkında

Her ikisi de profesyonel oyuncu olan, üç çocuklu David ve Elizabeth (Arnold) Poe'nun ikinci çocuğu olarak Boston'da dünyaya geldi. Doğduktan bir yıl sonra babası evi terk etti. Ertesi yıl annesi veremden öldü ve Richmond, Virjinya'dan İskoç tütün tüccarı John Allan kendisini yanına aldı. Ortanca adı Allan buradan gelir.

1815'te Allan'ın ailesiyle İngiltere'ye gitti ve Londra va Richmond'daki özel okullarda okudu. Öğrenciliği sırasında tanıştığı alkol ve kumar, yaşımını altüst etti. Kendisinden daha ünlü olan eşinin gölgesinde kaldı. 1820'de Virjinya'ya geri döndü. Virjinya Üniversitesi'ne kaydoldu ama burada sadece bir yıl kaldı. Bu dönemde kumar borçları yüzünden manevi babasıyla arası açıldı.

Önceleri başarısız fanzin denemeleriyle başladığı edebiyat yaşamı, 1832'de Saturday Courrier'da basılan beş öyküyle ve 1833'te Baltimore Saturday Visiter tarafından düzenlenen yarışmada 'MS. Found in a Bottle' (Şişede Bulunan Elyazması) adlı öyküsüyle birinciliği kazanmasıyla devam etti. 1843'te, Godey's Lady's Book'ta yayımlanan 'The Visionary' adlı öyküsüyle adı ülke genelinde duyulmaya başlandı.

Düzyazılarından başka kurgu ve yazım teknikleriyle dikkat çeken 'The Raven' (Kuzgun) başta olmak üzere, 'Annabel Lee' ve 'To Helen' (Helen'e) adlı şiirleriyle de tanınan Poe 7 Ekim 1849'da öldü.

Charles Baudelaire'in 'Çağımızın en güçlü yazarı...' dediği Poe, yazdığı özgün metinlerle birçok yazarı derinden etkiledi. Ayrıca Edgar Allan Poe babasıyla da hiç anlaşamayan bir yazardı ve eserlerinde babasıyla olan çatışmalarına rastlanır.

Dipnotum

Dil ve Kültür (3)

(… Kaldığım yerden…)

Bizim olan ve bizim ettiğimiz her şeyi, kendi dilimizle düşünebiliriz, düşünmemiz gerekir, düşünmek zorundayız. Yoksa aktarmalar aktarma olarak kalacaktır. Sunulan düşünceleri, ancak o yabancı sunuş biçimlerine yakınlığı olan kimseler anlayabilecektir. Oysa Türk okuru, başka bir dile gereksinme duymadan, kendi düşünürlerinin gücüyle, kendi dilinin olanaklarıyla düşünülebilir hale gelmelidir, gelebilir bu mümkündür. Yeter ki bilimle, düşünceyle uğraşan kişiler, eski-yeni çıkmazını bırakıp, bir düşüncenin, kendi insanlarımıza ancak kendi dilimizde bütün açıklığı, bütün inceliği bütün yoğunluğuyla anlatılabileceği gerçeğini kavrasınlar…

(devamı yarına…)

TARİHTE BUGÜN ÖNEMLİ OLAYLAR

* 1502 - Vasco da Gama, Lizbon'dan Hindistan'a doğru ikinci yolculuğuna çıktı.

* 1541 - Santiago'nun (Şili) Pedro de Valdivia tarafından kuruluşu.

* 1818 - Şili, İspanya'dan bağımsızlığını ilan etti.

* 1859 - Mülkiye Mektebi, Sadrazam Âli Paşa ve hükümet üyelerinin katılımıyla açıldı.

* 1870 - Utah bölgesinde kadınlar oy kullanma haklarını elde ettiler.

* 1879 - New York'un Madison Square Garden kapalı spor salonunda, Kuzey Amerika kıtasındaki ilk yapay buz pateni pisti açıldı.

* 1912 - 6 yaşındaki Çin imparatoru Aisin-Gioro tahttan indirildi. Böylelikle iki bin senelik Çin İmparatorluğu ve 267 yıllık Mançu Hanedanı son bulmuş oldu.

* 1912 - Çin'de Gregoryen Takvimi kullanımı başladı.

* 1920 - Kahramanmaraş'ın düşman işgalinden kurtuluşu.

* 1929 - Stalin tarafından sürgün edilen eski savaş komiseri Troçki, "İlyiç" adlı bir şileple İstanbul'a geldi.

* 1934 - Avusturya'da iç savaş başladı.

* 1937 - Atatürk'ün Selanik'te doğduğu ev, Selanik belediyesince sahibinden satın alınarak Atatürk'ün emrine tahsis edildi.

* 1951 - 17 yaşındaki Süreyya İsfendiyari Bahtiyari, İran şahı Muhammed Rıza Pehlevi ile Tahran'daki Gülistan Sarayı'nda evlendi.

* 1956 - Karikatürist Turhan Selçuk, Uluslararası "Bordighera Mizah Şenliği"'nde Platin Palmiye Ödülü'nü aldı.

* 1959 - Kıbrıs konusunda II. Londra Konferansı başladı.

* 1961 - Yeni Türkiye Partisi, Türkiye İşçi Partisi ve Türkiye Emekçi Partisi kuruldu.

* 1961 - SSCB, Venüs gezegenine Venera 1 uzay aracını gönderdi.

* 1971 - Türk Otomobil Fabrikası A.Ş.'nin (TOFAŞ) Bursa'daki otomobil fabrikası, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay ve Başbakan Süleyman Demirel'in de katıldığı törenle açıldı. Fabrika, Fiat lisansıyla "Murat 124" tipi otomobillerin üretimine başladı.

* 1988 - Dr. Ziya Özel'in "zakkumla" kanser tedavisi iddiasının TRT tarafından "haber" olarak verilmesi yankı uyandırdı.

* 1990 - Super Mario Bros. 3 adlı video oyunu ABD'de piyasaya sürüldü.

* 1993 - İngiltere'de 10 yaşındaki iki çocuk 2 yaşındaki James Bulger'i kaçırarak öldürdü.

* 1994 - Kış Olimpiyatları Lillehammer'da (Norveç) başladı.

* 1994 - Tuzla tren istasyonunda çöp kutusuna teröristlerce yerleştirilen saatli bomba patladı: 5'i yedek subay, biri sivil 6 kişi öldü aralarında sivillerin de bulunduğu 29 kişi yaralandı.

* 2001 - NEAR Shoemaker adlı uzay aracı, 433 Eros adı verilen asteroidin yüzeyine indi.

* 2002 - İran havayollarına ait Tupolev Tu-154 tipi bir yolcu uçağı inişe geçtiği sırada Hürremabad'da (İran) düştü: 119 kişi öldü.

* 2002 - Yugoslavya'nın eski devlet başkanı Slobodan Milošević'in yargılanmasına, BM savaş suçları mahkemesinde başlandı. Milošević bu süreç sona ermeden öldü.

* 2010 - Vancouver'da Kış Olimpiyatları 2010 başladı.

TARİHTE BUGÜN DOĞANLAR

* 1809 - Abraham Lincoln, ABD'li siyasetçi, devlet başkanı, hukukçu. (ö. 1865)

* 1809 - Charles Robert Darwin, İngiliz doğabilimci (ö. 1882)

* 1881 - Anna Pavlova, Rus balerin (ö. 1931)

* 1915 - Lorne Greene, ABD'li sinema oyuncusu (ö. 1987)

* 1933 - Constantin Costa-Gavras, Yunan sinema yönetmeni

* 1939 - Ray Manzarek, Amerikalı klavyeci (The Doors) (ö. 2013)

* 1942 - Ehud Barak, İsrail başbakanı

* 1946 - Ajda Pekkan, Türk şarkıcı, sinema oyuncusu

* 1953 - Nabil Shaban, İngiliz oyuncu

* 1955 - Arsenio Hall, ABD'li tv program yapımcısı

* 1968 - Josh Brolin, ABD'li film ve televizyon oyuncusu

* 1969 - Darren Aronofsky, ABD'li film yönetmeni ve senarist.

* 1975 - Regla Torres, Kübalı voleybolcu

* 1976 - Silvia Saint, Çek kadın pornografi oyuncusu

* 1979 - Jesse Spencer, Avustralyalı oyuncu

* 1980 - Christina Ricci, ABD'li oyuncu

TARİHTE BUGÜN ARAMIZDAN AYRILANLAR

* 1554 - Jane Grey, İngiltere Kraliçesi (d. 1536)

* 1804 - Emmanuel Kant, Alman düşünür (d. 1724)

* 1856 - Giuseppe Donizetti, ilk Türk bandosunu kuran İtalyan müzisyen (d. 1788)

* 1894 - Hans von Bülow, Alman piyanist ve besteci (d. 1830)

* 1934 - Cenap Şahabettin, Türk şair ve yazar, doktor (d. 1870)

* 1939 - Søren Sørensen, Danimarkalı biyokimyacı (d. 1868)

* 1942 - Grant Wood, ABD'li ressam (d.1891)

* 1949 - Hasan el-Benna, Müslüman Kardeşler hareketinin kurucusu (d. 1906)

* 1954 - Dziga Vertov, Rus film yönetmeni, sinema kuramcısı (d. 1896)

* 1969 - Vahi Öz, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı, Türk sinemasının "Horoz Nuri"si (d. 1911)

* 1976 - Sal Mineo, ABD'li aktör (d. 1939)

* 1979 - Jean Renoir, Fransız sinema yönetmeni (d. 1894)

* 1984 - Julio Cortázar, Arjantinli yazar (d. 1914)

* 1989 - Thomas Bernhard, Avusturyalı yazar (d. 1931)

* 1995 - Rakım Çalapala, Türk gazeteci, yazar (d. 1906)

* 2000 - Charles Schulz, ABD'li karikatürist, çizgi roman çizeri (Snoopy) (d. 1922)

* 2001 - Nezih Demirkent, eski Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı (d. 1930)

* 2013 - Tekin Akmansoy, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1924)

www.HaberHürriyeti.com / Mustafa Gökçek

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Gökçek - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi