Günün İçinden – 18.01.2024

Günün İçinden – 18.01.2024

Güzel bir gün, günler, haftalar tüm neşeyle sizlerin yanında olması dileğimle günaydın…

Tebessüm;

DİLENCİ

Adam, köse başındaki dilenciye para verirken gönlünü de almak istedi:

-Ayağın topal ama şükret, ya kör olsaydın?

-Körlüğü de denedim be abi, is yok! Yüzlük diye ellilikleri yutturuyorlar...

EN İYİ VALİ

Adamın biri Erzurum'a vali tayin edilmiş. Gitmiş, görevi devralmış.

Halkı ve çevreyi tanımak için çıktığı gezilerin birinde köy halkına sormuş:

-Şimdiye kadar Erzurum'a tayin edilmiş valiler içinde size en çok hizmet eden hangisiydi?

Köylünün biri cevap vermiş:

-Sizden iki önceki valiydi; Mehmet Paşa.

-Ya… Öyle mi, peki size ne gibi hizmetler yaptı?

-Daha Erzurum'a gelirken, yolda, Bayburt'ta öldü!

Yorum

Fıstıkî Yeşil Devrim (2)

1923 Cumhuriyeti’nin sona ermekte ve ikinci Cumhuriyeti’nin anayasasının hazırlanmakta olduğu günümüzü anlamak için, 1950’li Soğuk Savaş yıllarına dönmeliyiz. ABD’nin haber kaynakları (ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı) aracılığıyla CHP’nin son yıllarında Türkiye’ye girmişti bile. İlk yerleştiği yerde Milli Eğitim Bakanlığı idi. CHP ile Demokrat Parti’nin Köy Enstitüleri’ni tasfiye etmeyi kendileri mi düşündü? 1950’den sonra neredeyse her bakanlıkta bir USAID temsilciliği vardı. Geleceğin sağlam temellerinin atıldığı CHP dönemi, sağcıların iddia ettiği bir “fasa fiso dönemi” değildi. Ülkeyi yönetecek bir kadro bile kurulmuştu.

İmam-hatipler bu afyon politikasının komiserleri ve toplum mühendisleri oldu. Bu programı uygulayabilmek için imam-hatip mezunlarına üniversiteye girme hakkı verildi.

(Yarın; ‘Laikliği İslamileştirecekler…’)

Bir yazar / Bir öykü

GEORGE ORWELL

Hakkında

1903'te Hindistan'ın Bengal eyaletinin Montihari kentinde doğdu. Ailesiyle birlikte İngiltere'ye döndükten sonra, öğrenimini Eton College'de tamamladı. Gerçek adı Eric Arthur olan Orwell, 1922-27 yılları arasında Hindistan İmparatorluk Polisi olarak görev yaptı. Ancak, İmparatorluk yönetiminin içyüzünü görünce istifa etti. 1950'de yayımladığı Bir Fili Vurmak adlı kitabı, sömürge memurlarının davranışlarını eleştiren makalelerin derlemesidir. İkinci Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru yazdığı Hayvan Çiftliği, Stalin rejimine karşı sert bir taşlamadır. Orwell'in en çok tanınan yapıtlarından Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, bilim-kurgu türünün klasik örneklerinden biri olmanın yanı sıra, modern dünyayı protesto eden bir romandır. Burma Günleri ise, Orwell'in Burma'daki (bugünkü Myanmar) İngiliz sömürgeciliğini dile getirdiği ilk kitabıdır. Orwell, 1950'de Londra'da öldü.

Hayvan Çiftliği

İngiliz yazar George Orwell (1903-1950), ülkemizde daha çok Bindokuzyüzseksendört adlı kitabıyla tanınır. Hayvan Çiftliği, onun çağdaş klasikler arasına girmiş ikinci ünlü yapıtıdır. 1940'lardaki 'reel sosyalizm'in eleştirisi olan bu roman, dünya edebiyatında 'yergi' türünün başyapıtlarından biridir. Hayvan Çiftliği'nin kişileri hayvanlardır. Bir çiftlikte yaşayan hayvanlar, kendilerini sömüren insanlara başkaldırıp çiftliğin yönetimini ele geçirirler. Amaçları daha eşitlikçi bir topluluk oluşturmaktır. Aralarında en akıllı olanlar domuzlar; kısa sürede önder bir takım oluştururlar, devrimi de onlar yolundan saptırırlar. Ne yazık ki insanlardan daha baskıcı, daha acımasız bir diktatörlük kurulmuştur artık. George Orwell, bu romanında tarihsel bir gerçeği eleştirmektedir. Romandaki önder domuzun, düpedüz Stalin'i simgelediği açıkça görülecektir. Öbür kişiler bire bir belli olmasalar da, bir diktatörlük ortamındna olabilecek kişilerdir. Romanın alt başlığı Bir Peri Masalı'dır. Küçükleri eğlendirecek bir peri masalı değildir; ama roman, bir masal anlatımıyla yazılmıştır.

Bir şair / Bir şiir;

KARACAOĞLAN

Var Git Ölüm

Ölüm ardıma düşüp de yorulma

Var git ölüm bir zaman da gene gel

Akıbet alırsın koymazsın beni

Var git ölüm bir zaman da gene gel

Şöyle bir vakitler yiyip içerken

Yiyip içip yaylalarda gezerken

Gene mi geldin ben senden kaçarken

Var git ölüm bir zaman gene gel

Çıkıp boz kurtlayım ulaşamadım

Yalan dünya sana çıkışamadım

Eşimle dostumla buluşamadım

Var git ölüm bir zaman da gene gel

Karacaoğlan der ki derdim pek beter

Bahçede bülbüller şakıyıp öter

Anayı atayı dün aldın yeter

Var git ölüm bir zaman gene gel

Hakkında

Karacaoğlan, 17'nci yüzyılda yaşamıştır. Yaşadığı yer ile ilgili değişik rivayetler olmasına karşın, Osmaniye ili Düziçi ilçesi Farsak köyünde doğduğu rivayeti ağırlık kazanmaktadır.

Karacaoğlan'ın şiirleri aşk ve doğa üzerinde kuruludur. Ayrılık, gurbet, sıla özlemi ve ölüm en çok değindiği konulardır. Duygularını, yaşadıklarını, düşüncelerini; içten, gerçekçi ve özgün bir şiir yapısı içinde anlatır. Karacaoğlan, Türk âşık edebiyatına yepyeni bir söyleyiş biçimi getirdi. Doğa benzetmelerini sık sık kullanır. Çok yalın ve temiz bir Türkçe kullanır. Kendisinden sonra gelen birçok ozanı derinden etkiledi. Bu olumlu etkiler günümüz Türk şiirine kadar uzanır. Şiirlerini ilk kez Nüzhet Ergun derleyip yayınladı. Birçok şiiri bestelendi.

Karacaoğlan, yaşadığı çağda yetişmiş başka saz şairlerinin tersine, dil ve ölçü bakımından Divan Edebiyatı'nın ve tekke şiirinin etkisinden uzak kalmıştır. Anadolu insanının o çağdaki günlük konuşma diliyle Türkçe yazmıştır. Kullandığı Arapça ve Farsça sözcüklerin sayısı azdır. Yöresel sözcükleri ise yoğun bir biçimde kullanır. Deyimler ve benzetmelerle halk şiirinde kendine özgü bir şiir evreni kurmuştur. Bu da onun şiirine ayrı bir renk katar. Bu sözcüklerin birçoğunu halk dilinde yaşayan biçimiyle, söylenişlerini bozarak ya da anlamlarını değiştirerek kullanır. Karacaoğlan, halk şiirinin geleneksel yarım uyak düzenini ve yer yer de redifi kullanmıştır. Hece ölçüsünün 11'li (6+5) ve 8'li (4+4) kalıplarıyla yazmıştır. Bazı şiirlerinde ölçü uygunluğunu sağlamak için hece düşmelerine başvurduğu da görülür. Mecaz ve mazmunlara çokça başvurması, söyleyişini etkili kılan önemli öğelerdir. Şiirsel söyleyişinin önemli bir özelliği de, halk şiiri türü olan mani söylemeye yakın oluşudur. Koşmalar, semailer, varsağılar ve türküler şiirleri arasında önemlice yer tutar. Bunların her birinde açık, anlaşılır bir biçimde, içli ve özlü bir söyleyiş birliği kurmuştur. Pir Sultan Abdal, Âşık Garip, Köroğlu, Öksüz Dede, Kul Mehmet'ten etkilenmiş; şiirleriyle Âşık Ömer, Âşık Hasan, Âşık İsmail, Katibî, Kuloğlu, Gevheri gibi çağdaşı şairleri olduğu kadar 18. yüzyıl şairlerinden Dadaloğlu, Gündeşlioğlu, Beyoğlu, Deliboran'ı, 19. yüzyıl şairlerinden de Bayburtlu Zihni, Dertli, Seyranî, Zileli Talibî, Ruhsatî, Şem'î ve Yeşil Abdal'ı etkilemiştir. Daha sonra da gerek Meşrutiyet, gerek Cumhuriyet dönemlerinde, halk edebiyatı geleneğinden yararlanan şairlerden Rıza Tevfik Bölükbaşı, Faruk Nafiz Çamlıbel, Behçet Kemal Çağlar, Necip Fazıl Kısakürek, Ahmet Kutsi Tecer ve Cahit Külebi Karacaoğlan'dan esinlenmişlerdir. Şiirleri 1920'den beri araştırılan, derlenip yayımlanan Karacaoğlan'ın bugüne değin, yazılı kaynaklara beş yüzün üzerinde şiiri geçmiştir.

Dipnotum

PANOFSKY’NİN ANLAMLARI (II)

(kaldığım yerden…)

Her türlü nesne ve olaya bakışımız salt maddesel açıdan gerçekleşemiyor, aynı zamanda öznenin iç tepkilerini de gerektiriyor, öznenin dünyasıyla dışındaki nesneler arasında, karşılıklı bir ilişki var her zaman. Bu karşılıklı ilişkide, önceliğin nesneye mi tanınması gerektiği, konumuz dışındadır.

Mademki gerek olgusal anlam, gerekse ifadesel anlam birbirinden farklı olmalarına karşın pratik deneyimlerimizin ve duyularımızın sınırları içinde kalıyorlar, o halde bu iki anlam kümesini tek bir bölükte toplayabiliriz. Bu ilk anlam bölüğüne ise birincil veya doğal anlam adı verilir.

(Bu yazıma yarın kaldığım yerden devam edeceğim…)

TARİHTE BUGÜN ÖNEMLİ OLAYLAR

* 532 - Konstantinopolis (günümüzde İstanbul)'te başlayan Nika ayaklanması tamamen bastırıldı. 30.000 kişinin öldüğü tarihin bu en kanlı ayaklanması 13 Ocak'ta başlamıştı.

* 1535 - İspanyol fatih (Konkistador) Francisco Pizarro Peru'nun başkenti Lima'yı keşfetti.

* 1778 - İngiliz kaşif James Cook, Hawaii'ye ulaştı.

* 1886 - Kadınlar, Şükufezar dergisinde "saçı uzun aklı kısa" deyimine karşı mücadele başlattı.

* 1896 - X-ışınları cihazı ilk kez New York'ta halka tanıtıldı. "X" adı, ne tür bir ışın olduğunun bilinmeyişini simgeliyordu.

* 1903 - Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Theodore Roosevelt'in Birleşik Krallık Kralı VII. Edward'a gönderdiği radyo mesajı, Birleşik Devletlerden radyo ile yapılan ilk okyanus aşırı iletişim olmuştur.

* 1910 - Çırağan Sarayı yandı. Saray 1865'te Sultan Abdülaziz tarafından inşa ettirilmişti.

* 1911 - İlk defa bir uçak, bir geminin güvertesine iniş yaptı. Pilot Eugene B. Ely, San Francisco limanında bulunan USS Pennsylvania gemisine indi.

* 1912 - Kaptan Robert Scott Güney Kutbuna ulaştı. Bunu başaran ilk insan olmayı hayal ediyordu ancak Roald Amundsen ondan yaklaşık bir ay önce bunu başarmıştı.

* 1919 - I. Dünya Savaşı'nda yenik düşen devletlerle anlaşmalar yapmak üzere, İtilaf Devletleri temsilcilerinin oluşturduğu Paris Barış Konferansı açıldı. Avrupa'nın haritası yeniden çizildi.

* 1924 - İstanbul'da Milli Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı.

* 1927 - Lozan Antlaşması, Amerikan Senatosu tarafından reddedildi.

* 1928 - Çerkez Hacı Sami çetesinden 3 kişi Eminönü Meydanı'nda idam edildi. Bu kişiler Atatürk'e suikast iddiasıyla idama mahkûm edilmişlerdi.

* 1931 - Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği Türkiye Güzellik Kraliçesi yarışmasını, Naşide Saffet Hanım kazandı.

* 1940 - Milli Koruma Kanunu kabul edildi.

* 1943 - Sovyetler, Leningrad'da hüküm süren Nazi kuşatmasını kırdıklarını açıkladı.

* 1944 - Trak adlı yolcu vapuru, Çanakkale'den Bandırma'ya giderken kayalara bindirerek battı: 24 kişi öldü.

* 1946 - Madam Butterfly operası, Ankara'da sahnelendi.

* 1947 - Isparta'nın Uluborlu ilçesinin Senirkent bucağından on vatandaş noter aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanlığına bir protesto mektubu gönderdi. Mektupta hiçbir suçları olmadığı halde jandarmanın kendilerine sistemli olarak işkence boyut

* 1947 - İstanbul'da Muallimler Birliği kuruldu.

* 1950 - Demokrat Parti (DP) işçiye grev hakkı istedi.

* 1951 - Vietnam Kurtuluş Cephesi gerillaları Hanoi'den geri çekildi şehir Fransız'ların eline geçti.

* 1954 - Yabancı Sermaye Yasası Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi.

* 1966 - Ankara Cezaevi'nde af isteyen mahkûmlar isyan etti. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevi'nde 260 mahkûm açlık grevine başladı.

* 1966 - Vefa Poyraz İstanbul valiliğine atandı.

* 1969 - ABD'li bilim insanlarınca, düzenli elektromanyetik dalgalar yayan ilk pulsarlar bulundu.

* 1977 - Zatürreye yol açan gizemli Lejyoner hastalığı'nın amili olan bakteri bulundu ve Legionella pneumophila olarak adlandırıldı.

* 1983 - Kültür Bakanlığı'nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı. Bakanlık tasarıyla filmlere denetim getiriyordu.

* 1984 - Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davası duruşmasında sanıklara tek tip elbise giydirildi.

* 1989 - Kıbrıslı işadamı Asil Nadir, Günaydın gazetesinden sonra Gelişim Yayınları'nı da satın aldı.

* 1991 - Hükümet, TBMM'den gerektiğinde Türk Silahlı Kuvvetleri'nin yurt dışında görevlendirilmesi ve yabancı askerlerin Türkiye'de bulundurulması konusunda yetki aldı.

* 1991 - Irak, İsrail'in Tel Aviv ve Hayfa şehirlerine Scud füzesi attı.

* 1993 - Bayburt'un Üzengili köyü üzerine çığ düştü 56 kişi öldü, 22 kişi yaralandı.

* 1996 - Michael Jackson ile Lisa Marie Presley'nin iki yıl süren evlilikleri boşanma ile sona erdi.

* 2005 - 800 yolcu kapasiteli yolcu uçağı Airbus A380, Toulouse'da (Fransa) basına tanıtıldı.

* 2010 - Gazeteci-yazar Abdi İpekçi cinayeti ve iki ayrı gasp suçundan hükümlü Mehmet Ali Ağca, Sincan F tipi Cezaevi'nden tahliye edildi.

TARİHTE BUGÜN DOĞANLAR

* 1840 - Henry Austin Dobson, İngiliz şair (ö. 1921)

* 1849 - Edmund Barton, Avustralya'nın ilk başbakanı (ö. 1920)

* 1852 - Augustin Boué de Lapeyrère, Fransız Amiral ve Deniz Bakan'ının *u (ö. 1924)

* 1882 - A. A. Milne, İngiliz yazar (ö. 1956)

* 1898 - George Dawson, ABD'li yazar (ö. 2001)

* 1904 - Cary Grant, İngiliz aktör (ö. 1986)

* 1913 - Danny Kaye, Amerikalı sahne, sinema ve TV komedyeni (ö. 1987)

* 1915 - Santiago Carillo, Avrupa Komünizmi düşüncesinin öncülerinden 1960-1982 arasında İspanya Komünist Partisi Genel Sekreteri (ö. 2012)

* 1937 - John Hume, Kuzey İrlanda'lı politikacı, 1998 Nobel Barış Ödülü sahibi

* 1955 - Kevin Costner, ABD'li sinema oyuncusu ve yönetmen

* 1979 - Cem Bahtiyar, maNga grubunun bass gitaristi

* 1979 - Jay Chou şarkıcı, şarkı yazarı, aktör, film yönetmeni, prodüktör

* 1971 - Josep Guardiola, İspanyol teknik direktör

TARİHTE BUGÜN ARAMIZDAN AYRILANLAR

* 1862 - John Tyler, Amerika Birleşik Devletleri'nin 10. başkanı (d. 1790)

* 1954 - Sydney Greenstreet, İngiliz aktör (d. 1879)

* 1956 - Makbule Atadan, Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşi (d. 1885)

* 1960 - Nahid Sırrı Örik, yazar (d. 1895)

* 1970 - Mehmet Mümtaz Tarhan, eski İstanbul valisi (d. 1908)

* 1975 - Arif Müfid Mansel, Türk arkeolog (d. 1905)

* 1977 - Carl Zuckmayer, Alman oyun yazarı (d. 1896)

* 2001 - Al Waxman, Kanadalı aktör (d. 1935)

* 2001 - Laurent-Désiré Kabila, eski Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin başkanı, (Kinşasa'daki evinde, özel korumalarından biri tarafından öldürüldü.) (d. 1939)

* 2012 - Evin Esen, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1949)

www.HaberHürriyeti.com / Mustafa Gökçek

8

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Gökçek - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi