Tarihi Okumak...

Tarih hassas bir konu. Geçmişi anlatsa da, bugünü doğrudan etkiliyor. Tarihi bilgilere ve belgelere dayanarak sınırlar çiziliyor, soy sop belirleniyor, dost düşman ayrışıyor, bir sürü haklar talep ediliyor, uluslar inşa ediliyor vesaire…

Peki, bu kadar önemliyken, tarihi belgelerde yer alan bilgilerin doğruluğunu/gerçekliğini nasıl kontrol edebiliriz sizce? Bunun bir yolu, yöntemi var mıdır acaba?..

Örneğin, elimizdeki tarihi bir belgede yazılanlar -günümüzde de sıkça yapıldığı gibi!- yalan, yanlış, sahte, yönlü, yönlendirici vs bilgiler içeriyorsa, bunları nasıl anlayıp, ayıklayacağız dersiniz?..

Zor sorular, değil mi? Yüzlerce, binlerce yıl öncesinden bahsediyoruz. Hiçbir tanık yok, çoğunlukla sadece birkaç belge, bilgi kırıntısı var. Üstelik, geçen süre içinde o döneme ait yerleşmiş -kırılması güç, hatta bazen neredeyse imkansız!- ezberler, yargılar, inançlar da cabası!..

Eee, ne yapacağız peki?..

O belgeleri aşağıdaki beş aşamalı 'metin değerlendirme' testinden geçireceğiz öncelikle:

1- ESKİLİK: O metin anlattığı olayın geçtiği tarihe ne kadar yakın zamanda yazılmışsa, doğruluk ihtimali o denli yüksektir...

2- KAYNAK ÇOKLUĞU: O metnin anlattığı olayı anlatan -ve o metni kaynak almayan, bağımsız!- başka metinler/belgeler ne kadar çoksa, doğruluk ihtimali o denli yüksektir...

3- AYRIKSILIK: O metnin içerdiği bilgi, konuyla ilgili diğer metinlere göre ne ölçüde farklı, ayrıksı, rahatsız ediciyse, doğruluk ihtimali o denli yüksektir...

4- DÖNEMSELLİK: O metinde anlatılanlar dönemin şartlarına, yapısına, doğasına vs, ne kadar uygunsa, doğruluk ihtimali o denli yüksektir...

5- ÜSLUP: O metnin dili, dönemin sözcük dağarcığına, dil yapısına, dilbilgisi kurallarına vs, ne kadar uygunsa, doğruluk ihtimali o denli yüksektir...

Elimizdeki metin bu sınavlardan başarıyla geçti mi?..

Tamam, tarihi açıdan büyük ölçüde güvenilir bir belgedir o!..

Geçemedi mi?..

Eh, şöyle elimizin altında dursun bakalım. Birilerinin kendi kişisel/toplumsal inançları, değer yargıları, çıkarları açısından kullanışlı bir belge (!) olma ihtimali vardır her zaman...

Murat Hiçyılmaz / [email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Hiçyılmaz - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2022’nin en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?
Tüm anketler