Kemik sağlığımıza dikkat edelim

Kemiklerimizin bütünlüğü ve kuvveti, sağlıklı bir yaşam için gereklidir. Bilindiği gibi kemikler iskeletin temel yapısını oluşturur, organları korumanın yanı sıra, kaslarımızı sabitlenmesini sağlar ve iyi bir kalsiyum deposudur. Çocukluk ve ergenlik döneminde güçlü ve sağlıklı kemikler oluşturmak önemliyken, yetişkinlikte de mevcut kemiklerin sağlığını korumaya dikkat edilmesi gereklidir.

10 ile 20 Yaş arasına dikkat

10 ile 20 yaş arası en yüksek kemik kütlesinin biriktirdiği ve iskelet yapısının şeklillendiği bir yaşam evresidir. Kadınlarda toplam vücut kalkanlarının yarısı, erkeklerde ise 2/3'ü bu dönemde oluşur. Ergenlik çağının sonunda, erkek kadınlara göre yaklaşık %50 daha fazla vücut zırhına sahiptir.  Genç bir kişinin kemik kütlesinin yaklaşık %95'i 20 yaşına kadar tamamlanır . Geriye kalan kütle kazanımları ise 30 yaşına kadar devam eder. Bu dönemde yeterli kalsiyum alınmaz ise kemik gelişiminde sorunlar oluşur. En azından günde iki bardak süt ve bir kase yoğurt ihtiyacı karşılamaya yardımcı olur. Diğer süt ürünleri, yeşil yapraklı sebzeler ve balıkta faydalı kaynaklar arasındadır. Obeziteden kaçınmak ve spor yapmak bu dönemde kemik gelişimine çok fayda sağlar. Kalsiyumun bağırsaktan emilimine olan olumsuz etkilerinden dolayı gazlı içeceklerden kaçınılmalıdır.

Kemik sağlığı neden önemlidir?

Kemikleriniz sürekli değişiyor, yeni kemikler yapılıyor ve eskileri parçalanıyor. Gençken, vücudunuz eski kemiği parçaladığından daha hızlı yeni kemik yapar ve kemik kütleniz artar. Çoğu insan en yüksek kemik kütlesine 30 yaş civarında ulaşır. Bundan sonra kemiğin yeniden şekillenmesi devam eder, ancak kazandığınızdan biraz daha fazla kemik kütlesi kaybedersiniz.

Kemiklerin zayıf ve kırılgan olmasına neden olan bir durum olan osteoporoz olma olasılığınız, 30 yaşına geldiğinizde ne kadar kemik kütlesi elde ettiğinize ve bundan sonra ne kadar hızlı kaybettiğinize bağlıdır. Doruk kemik kütleniz ne kadar yüksekse, "bankada" o kadar fazla kemiğiniz olur ve yaşlandıkça osteoporoz geliştirme olasılığınız o kadar azalır.

Osteoporoz nedir?

Bir çok kemik hastalığı olmasına rağmen, en yaygın olanı osteoporozdur. Osteoporozu kemiklerimizin yoğunluğunu ve zaman içerisinde kütlesini kaybetmesi olarak tarif edebiliriz. Kemiklerimiz canlıdır. Organizmamız her gün bir yandan yeni kemik dokusu üretirken bir yandan da kemikleri parçalar. Yaş ilerledikçe , kemiklerimiz üretiklerinden daha fazla kemiğin yıkılması olağan bir durumdur. Kemiklerimizin sağlığına dikkat edilmezse çok fazla kemik dokusu kaybetmesi sonucunda osteoporoz oluşma riski artar. Osteoporoz kemikleri zayıflatır ve kırılma olasılıklarını arttırır. Osteoporozu olan kişilerde en fazla bilek, omurga ve kalça kemikleri kırılırlar. Kemik kaybının genellikle uzun bir sürede oluşması ve belirti vermemesi nedeniyle bir çok insan zayıf kemikleri olduğunu bilmediğinden, genellikle osteoporozun ilk işareti bir kemik kırılması olmaktadır.

Osteoporoz oluşumunda risk faktörleri nelerdir?

Osteoporoz oluşumunu kolaylaştıran bir çok neden vardır. Bu kişilere ‘’osteoporoz risk taşıyıcıları’’ diyebiliriz. Başlıca risk faktörleri şunlardır:

Alkolizm.

Anoreksiya nervoza.

Astım/alerji.

Kanser.

Cushing hastalığı.

Diyabet.

Hiperparatiroidizm.

Hipertiroidizm.

Enflamatuar barsak hastalığı.

Laktoz intoleransı.

Lupus.

Akciğer hastalığı.

Multipl skleroz.

Romatizmal hastalıklar. Osteoporoz için risk faktörünüz varsa kemik yoğunluğu testi yaptırmanız gereklidir. Kemik yoğunluğu testi hızlı, güvenli ve ağrısızdır.

Kemik sağlığını neler etkiler?

Bir dizi faktör kemik sağlığını etkileyebilir. Bunların başlıcalarını sayarsak:

Diyetteki kalsiyum miktarı:  

Düşük kalsiyum içeren bir diyet, kemik yoğunluğunun azalmasına, erken kemik kaybına ve kırık riskinin artmasına katkıda bulunur.

Fiziksel aktivite:  

Fiziksel olarak aktif olmayan kişiler, daha aktif meslektaşlarına göre daha yüksek osteoporoz riskine sahiptir.

Tütün ve alkol kullanımı:  

Araştırmalar, tütün kullanımının zayıf kemiklere katkıda bulunduğunu göstermektedir. Benzer şekilde düzenli olarak kadınlar için günde birden fazla, erkekler için günde iki kadehten fazla alkollü içki içmek osteoporoz riskini artırabilir.

Cinsiyet:  

Kadınsanız osteoporoz riski daha yüksektir çünkü kadınların kemik dokusu erkeklerden daha azdır.

Boyut:  

Aşırı derecede zayıfsanız (vücut kitle indeksi 19 veya daha azsa) veya küçük bir vücut çerçeveniz varsa, yaşlandıkça daha az kemik kütlesi çekebileceğiniz için risk altındasınız demektir.

Yaş:  

Yaşlandıkça kemikleriniz incelir ve zayıflar.

Irk ve aile öyküsü:  

Beyazsanız veya Asya kökenliyseniz, osteoporoz açısından en büyük risk altındasınız. Ek olarak, osteoporozu olan bir ebeveyn veya kardeşe sahip olmak sizi daha büyük risk altına sokar, özellikle de ailenizde kırık öyküsü varsa.

Hormon seviyeleri:  

Çok fazla tiroid hormonu kemik kaybına neden olabilir. Kadınlarda, östrojen seviyelerinin düşmesi nedeniyle menopozda kemik kaybı önemli ölçüde artar. Menopozdan önce uzun süre adet görmeme (amenore) de osteoporoz riskini artırır. Erkeklerde düşük testosteron seviyeleri kemik kütlesi kaybına neden olabilir.

Yeme bozuklukları ve diğer durumlar:

Gıda alımını ciddi şekilde kısıtlamak ve zayıf olmak hem erkeklerde hem de kadınlarda kemiği zayıflatır. Ek olarak, kilo verme ameliyatı ve çölyak hastalığı gibi durumlar vücudunuzun kalsiyumu emme yeteneğini etkileyebilir.

Bazı ilaçlar:

Prednizon, kortizon, prednizolon ve deksametazon gibi kortikosteroid ilaçların uzun süreli kullanımı kemiğe zarar verir. Osteoporoz riskini artırabilecek diğer ilaçlar arasında meme kanserini tedavi etmek için aromataz inhibitörleri, metotreksat, fenitoin (Dilantin) ve fenobarbital gibi epilepsi nöbetlerini önleyici ilaçlar ve proton pompası inhibitörleri yer alır.

Kemiklerimi sağlıklı tutmak için ne yapabilirim?

Kemik kaybını önlemek veya yavaşlatmak için birkaç basit adım atabilirsiniz. Örneğin:

Diyetinizde kalsiyuma dikkat edin: 

19 ila 50 yaş arası yetişkinler ve 51 ila 70 yaş arası erkekler için Önerilen Diyet Ödeneği (RDA) günde 1.000 miligram (mg) kalsiyumdur. Tavsiye, 51 yaş ve üstü kadınlar ve 71 yaş ve üstü erkekler için günde 1.200 mg'a çıkar. İyi kalsiyum kaynakları arasında süt ürünleri, badem, brokoli, lahana, somon, sardalya ve soya ürünleri bulunur. Diyetinizden yeterli miktarda kalsiyum almakta zorlanıyorsanız, takviyeler hakkında doktorunuza danışın.

D vitaminine de gerek var:  

Vücudunuzun kalsiyumu emmesi için D vitaminine ihtiyacı vardır.  70 yaş ve üstü yetişkinler için D vitamini gereksinimi daha fazladır. İyi D vitamini kaynakları arasında somon, alabalık, ve ton balığı gibi yağlı balıklar bulunur. Ek olarak, mantarlar, yumurtalar ve süt ve tahıllar gibi kuvvetlendirilmiş gıdalar iyi D vitamini kaynaklarıdır. Güneş ışığı da vücudun D vitamini üretimine katkıda bulunur.

Fiziksel aktiviteyi günlük rutininize dahil edin: 

Yürüme, koşma ve merdiven çıkma gibi ağırlık taşıyan egzersizler, güçlü kemikler oluşturmanıza ve kemik kaybını yavaşlatmanıza yardımcı olabilir. Madde kullanımından kaçının. 

Doktorunuza danışın

Kemik sağlığınız veya yakın zamanda meydana gelen bir kemik kırığı da dahil olmak üzere osteoporoz risk faktörleriniz hakkında endişeleriniz varsa, doktorunuza danışın. Bir kemik yoğunluğu testi önerebilir. Sonuçlar, doktorunuzun kemik yoğunluğunuzu ölçmesine ve kemik kaybı oranınızı belirlemesine yardımcı olacaktır. Doktorunuz bu bilgileri ve risk faktörlerinizi değerlendirerek, kemik kaybını yavaşlatmaya yardımcı olacak bir ilaç tedavisine aday olup olmadığınızı değerlendirir.

Cem Aydemir  / e-mail: [email protected] / Instagram: @cm.aydemir

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Cem Aydemir - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2022’nin en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?
Tüm anketler