Pekmezi Kaynatırlar

Tatilinin bir kısmını Ata Yurdu Burdur’un Güney Köyü'nde geçiren Prof Dr. Ramazan İnci, çok tatlı yaşanmışlıklarla döndü. Bize ilk olarak Pekmez yapımını anlatan İnci hocamız, çocukluk anılarımızı hatırlattı. Şimdi buyrun Pekmez Kaynatmaya. (ibrahim Irmak/ Haberhurriyeti)

PEKMEZİ KAYNATIRLAR-1

Eylül ayı.
Burdur’un Güney köyü.
Ata yurdu.
Çocukluk yıllarım.
Köyden şehre göç.
Belediyelikten köye dönüşen.
Üzümler iyice tatlandı.
Bağ bozumu zamanı.


Bağlarda insanlar.
Günler bağda geçiyor.
Sepet sepet üzümler kırılır.


Küfeler dolar.
Sofralık olanlar ilçeye,
Yeşilova Perşembe pazarına.
Ya pekmezlik üzümler.
Sultan dimlitler.
Küçük daneli,
sulu mu sulu,
tadından yenmez.


Toplanan üzümler,
eski zamanlarda “şarapkına”
denilen pekmez yapım atölyelerine.
Lakapları ile “Uruştuların”,
“Çingillerin” şarapakınaları meşhur.
Bağ aralarına kurulmuş.
Pekmez kaynatma
imece usulü ile.
Aileler,akrabalar
birbirine yardımcı.
Pekmez yapımı zordur.
Tecrübe ister.
Nesilden nesile aktarılır.
Emek yoğundur.
Eşek yükleri ile
önce odunlar yığılır şarapkınaya.
Kaynatma bazen günlerce sürer.

Şarapkınaya getirilen üzümler,
yalak gibi bir yapı içine boşaltılır.
Birkaç gün çiğneme faslı.
Çıplak küçük ayaklar.
Bu iş çocukların.
Bir de gençler.
Gücü kuvveti yerinde olanlar.
Çocuklar çıplak ayaklar,
Yetişkinler bulabilirlerse çizme.
Çocukluğumun eğlenceli hatıraları.
Çocuklara eğlence,
Büyüklere zor bir iş.
Geçmiş yıllar.
Şimdi o mekanlar harabe.

***

PEKMEZİ KAYNATIRLAR-2

Pekmez yapımı
halen gelenekseldir Anadolu’da.
Bir imecedir pekmez kaynatma.
Önce üzümler çiğnenir.
Bir oluktan akan mengene
kova kova kazanlara doldurulur.
Ezilmiş üzümlerden kalan cibre.
Cibre yeniden mengeneye
-sıkma aracı- doldurulur.
Mekanik olarak tekrar sıkılır.
Çıkan şıra esas mengene suyudur.
Daha koyu, buruk, geniz yakan.
Bu su da kazanlara boşaltılır.
Geride kalan üzüm sapları,
kabukları, çekirdekleri kurutulur.
Evcil hayvanların yiyeceği cibre kurusu.

YÖRESEL BİR TAD: MENGENE BULAMACI

Üzümün sıkılan suyu şıra,
Yerel ağızla “Mengene”
Ağızda tatlı burukluk veren bir içecek.
Annemin mengene bulamacı.
Bu kez bir daha yaptı.
Mengeneye (Şıra) biraz nişasta veya un.
Bir tencere (dığan) kaynatılır.
Göz kararı koyulaşınca
Genişçe bir tepsiye dökülür.
Hafiften katılaşın bulamaç
baklava gibi dilimlenir.
bir tülbent üstüne serilir.
Kurumay bırakılır.
Tam kıvamında
bir bez torba içinde saklanır.
Çocukların çok sevdiği bir tatlı.
Küçük küçük kesilirse
çifte kavrulmuş lokum gibi
çerez niyetine yenir.
Kahvenin yanında
lokum yerine ikram.

ALTIN SARISI PEKMEZ

İçine maya yerine ak toprak.
Kazanda bir gün kadar bekleme.
Durulaşan üzüm suyu.
Su kabaklarından yapılmış
doldur boşalt kapları.
Doğal maşraba.
Kazandan kazana aktarım.
Üç dört kazan( Kaynatma) ard arda.
En öndeki kazanın altında
odun ateşi, harıl harıl alev.
Önde yanan ateş
öndeki kazanı kaynatır.
Arkadakileri ılıtır.
En öndeki kazan boşalınca
Ilıyan şıra en öne.
Devir daim.
Ön kazandaki şıra
kaynadıkça koyulaşır.
Uzun saplı kevgirlerle
pekmez savrulur.
Köpük köpük köpürür.
Altın sarısı renginde.
Pekmez dönmeye başlamıştır.
Sonra daha da koyu.
Tam kıvamında.
Tecrübesi olanlar pekmezin
kıvamına karar verir.
Çevreye pekmezin hoş kokusu yayılır.
Pekmez tadımına davettir.
Kıvamına tamam denirse
kaynayan pekmez
daha geniş kaplara aktarılır.
Soğuyunca taşıma kaplarına,
güğümlere.
Evde küplere.
Şimdilerde plastik kaplar,
tenekeler,
cam şişelerde.
İhtiyaç olduğunda
kepçe kepçe,
bir tabakta sofraya.
Kış günlerinin enerjisi.
Yaşlıya, hastaya, kadına.
Çocuklara şifa kaynağı.

Prof. Dr. Ramazan İnci

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Ramazan İnci - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2022’nin en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?