Perşemenin Konusu: TIP-ECZA

TARİHİMİZ DEĞİŞİYOR…

Bugüne kadar tarihte öğrendiklerimiz insanın geçmişini gereğince yansıtmayabilir. Tıp ve eczacılık da öyle

İnternet'te araştırıldığında ve kitaplarda tıp ve eczacılık tarihi hakkında benzer sözler okunabilir:

"Tıp ve eczacılığın kökenleri hakkında elimizde hiçbir kesin bilgi bulunmamaktadır. Tarihten önceki dönemlerde yaşamış olan topluluklardan kalan bazı kalıntılar ve bilhassa zamanımızda yaşayan bazı ilkel toplulukların yaşayış ve davranışlarından yararlanarak bazı sonuçlara varmakta isek de, bunların ne ölçüde doğru olduğunu saptamak olanağına sahip değiliz.

Belki de ilk insanlar bizim tahminlerimizden çok başka bir yaşayış şekline sahiptiler. Bununla beraber hastalığın en az insanlık kadar eski olduğunu kabul etmekte hiç bir sakınca bulunmamaktadır. Bazı hayvan kemik fosillerinden görülen belirtilere göre, hastalıklar ve hastalık amilleri insandan önce dünyada bulunuyordu. Bu nedenle çok eski çağlarda da, insanların hastalıklar ile savaşta bazı yöntemlerinin bulunduğunu kabul etmek gerekir. Bu dönemlerde de bazı şahısların diğerlerini iyi etmek için gayret sarfettikleri düşünülebilir.

Bu ilk iyileştiricilerin büyücüler olduğu sanılmaktadır. Bunlar, hasta kişiyi iyileştirmek için yalnız büyüden yararlanırdı. Hiçbir ilaç kullanmıyorlardı. Bu nedenle bu ilkel dönemlerde, eczacı veya eczacılıktan söz edilemez.".

"İlaçlar ile ilgili en eski bilgiler milattan 3000 yıl kadar önce yazıldığı saptanmış olan Sümer tabletlerinde bulunur. Daha sonraları, Mısır Papirüslerinde, Çin, Hint, Arap ve Acem yazmalarında bu konuda geniş bilgi vardır.".

"Tıp, yüzyıllar boyunca en hayati mesleklerden biri olmuştur. Tıpkı bugün olduğu gibi antik dünyada da hekimler, toplumların önemli bir parçasıydı. Peki, geçmişte insanlar yaralanmaları ve hastalıkları nasıl tedavi ediyorlardı.".

"Tıp tarihi, toplumların antik çağlardan günümüze; insan ve hayvan sağlığı ile ilgili olayları değerlendirirken neden-sonuç ilişkilerini görebilme ve geçmişle bugünü değerlendirirken geleceği de öngörebilme becerisi kazanılmasını amaçlayan bir bilim dalıdır.

Erken dönem tıbbi gelenekler içerisinde Antik Mısır ve Babil'den de bilgiler içermekte ve antik Yunanların teşhis, prognoz ve ileri düzey tıp etiği hakkında açıklamalara da yer verilmektedir.".

"Eczacılık; hastalık teşhisi, önlenmesi, tedavi edilmesi ve semptomların azaltılmasında kullanılan her türlü madde ve ilacın; keşfi, üretimi, geliştirilmesi, imha edilmesi, güvenli ve etkin kullanımı ve kontrolü ile ilgilenen, tıp bilimini kimya ile ilişkilendiren klinik sağlık bilimidir.

Eczacılığın uygulanması; ilaçlar ve ilaçların etki mekanizmaları, yan etkileri, etkileşimleri, vücuttaki hareketleri ve toksisitesi konularında üst düzey bilgi sahibi olmayı gerektirir.

Aynı zamanda tedavi süreçlerinin ve patolojik süreçlerin anlaşılması konularında da yetkinlik gerektirir. Klinik eczacılık gibi eczacılığın bazı uzmanlık dalları da, tıbbi verilerin ve laboratuvar verilerinin değerlendirilmesi hakkında bilgi sahibi olmak gibi başka nitelikler gerektirir.".

"Bazı bilim dalları vardır ki bunlar direkt insan hayatıyla ilgili olduğu için kökleri de insanlık tarihi kadar eskiye gider.

İşte eczacılık da aslında insanlık tarihi kadar eskidir. Çünkü malumunuz, insan var olduğunda hastalık da vardı ve bu hastalıklara belli başlı çözümle bulmak gerekiyordu. Elbette o dönemlerde de şimdiki gibi modern ecza yoktu.

O dönemin şartlarına göre şekillenmişti bu meslek. Ancak insanlığın binlerce yıllık gelişim sürecinde elbette hayatlarına dahil olan alanlar da gelişmiştir. Şunu da ekleyelim; bu süreçte insanlığın gelişimi rasyonel bakış ve ilahi bakış arasında gidip gelerek sürmüştür. Daha somut konuşacak olursak şifalı bitkilerle ilaç yapımı da olmuştur, sihir yöntemiyle tedavi yoluna da gidilmiştir. Hatta bazen ikisi iç içe geçmiş ve bazı ayinlerde çeşitli tütsüler de kullanılmıştır."

"Altıncı yüzyıldan itibaren hekimler ilaç hazırlama görevlerini hemen hemen terketmişlerdir. Bu dönemde hekimler reçete yazmaya ve pigmentariuslarda reçeteye göre ilaç hazırlamaya başlamışlardır. Yani artık hekimler ilaç hazırlama sorumluluğunu bırakmışlar ve o zamana kadar yalnız ilaç ilkel maddesi drogları satan kişiler reçete doğrultusunda ilaç hazırlama işini de almışlardır.".

Bunlar gibi tıp ve eczacılık tarihi ile ilgili yazılar her dilde yazılı. Gelgelelim 2020'de aşağıdaki tarihi bulgular, "tarih aradaki boşlukları doldurulunca yeniden yazılır" sözünü gene doğruladı.

Bilim insanları 31.000 yıl önce yapılmış ve başarılı olmuş bir amputasyon ameliyatının izlerini buldu.

Öteki deyişle hastanın sağlığını olumsuz etkileyerek yaşamsal tehlike oluşturan bir uzvu kesilmişti.

Endonezyalı ve Avustralyalı arkeologlar 2020'de bulgulara ulaştı. Endonezya'nın Borneo adasındaki Doğu Kalimantan eyaletindeki Liang Tebo kireçtaşı mağarasının uzak dağlık bölgelerinde bulundu. Bacaklarından birinin üçte biri açıkça eksikti. Ancak ekip, bacağın ampütasyondan sonra iyileştiğini gösteren büyümeler buldu. Diş minesi testleri, iskeletin yaşının 31.000 olduğunun belirlenmesini sağladı.

31.000 yıl önce insanlar sandığımızdan çok daha uzun süre önce tıbbi işlemlerle iyileştiriliyordu.

Bu da 31.000 yıl önce insanların etkileyici bir tıbbi bilgiye sahip olduğunu gösteriyor. Öteki deyişle tıp ve eczacılık 31.000 yıl önce de kurumsallaşmıştı. O dönemle günümüzdeki temel ayrıcalık teknolojidir.

31.000 yıl öncesinde tıbbın ve eczanın kurumsallaşması için kaç bin yıllık bilgi birikimi gerekir? Beş bin mi? On bin mi? On beş bin mi?

* * *

Murat B. Tepebaşılı

*

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Tepebaşılı - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2022’nin en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?