Gecelerin korkulu rüyaları: Kabuslar

Rüya görmek, uykunun karmaşık ve gizemli bir yönüdür. Rüyalar ihtişam ve mutluluk vizyonları içerebilirken, aynı zamanda korkutucu, tehdit edici veya stresli olabilirler.

Kabus ise kişiyi uyandıran endişe veya korku gibi olumsuz duygular içeren rahatsız edici bir rüyadır. Bu durum ile her yaşta karşılaşmak mümkün. Ara sıra kabus veya kötü rüya görmek normal bir durum olmasına rağmen, kabus görmenin artması tıp biliminde parasomni denilen kabus bozukluğunu oluşturur.

Kabuslar genellikle 3 ila 6 yaş arasındaki çocuklarda başlayıp 10 yaşından sonra azalma eğilimi gösterir. Ergenlik ve genç erişkinlik yıllarında kızlar, erkeklerden daha sık kabus görür. Bu durum bazı insanlar da yaşamları boyunca devam edebilir. Yetişkin nüfusun yaklaşık % 5'nin sık kabus görme ile ilgili sıkıntıları olduğunu düşünülüyor.

Kabuslar ile genellikle gecenin ikinci yarısında hatta sabaha karşı karşılaşılır. Bazen de bir gecede birkaç kez ortaya çıkabilir.

Kabusları tetikleyen faktörler

Gece atıştırmaları: Bazi insanlar sıkı bir gece atıştırması yaptıktan sonra kabus görürler. Yemek sonrası metabolizmanın hızlanmasıyla beynin daha aktif hale gelmesinin kabusa neden olduğu düşünülüyor. Stres veya kaygı: Evde, iş yerinde veya okulda yaşanan bir sıkıntı aslında günlük hayatın sıradan stresleri olmasına rağmen kabusları tetikler. Sevilen birinin taşınması veya ölümü de aynı etkiye sahiptir. Kaygı yaşamak, daha büyük bir kabus riski ile ilişkilidir.

Travma: Kabuslara bir kaza, yaralanma, fiziksel veya cinsel istismar veya diğer travmatik olaylardan sonra da rastlanabilir. Travma sonrası stres bozukluğu olan kişilerde kabuslar sık olarak görülür.

Uyku eksikliği: Düzensiz uyku veya uykuyu bölen veya azaltan sorunlar kabus görme riskini artırabilir. Uykusuzluk, artan kabus riski ile ilişkilidir.

İlaçlar: Bazı antidepresanlar, tansiyon ilaçları, beta blokerler ve Parkinson hastalığını tedavi etmek için kullanılan ilaçlar kabusları tetikleyebilir. Ayrıca bazı ilaçların kullanılmasının bırakılması durumunda da aynı sorunla karşılaşılabilir.

Madde veya alkol kullanımı: Uyuşturucu veya yoğun alkol kullanımı veya yoksunluğu kabusları tetikleyebilir.

Diğer bozukluklar: Depresyon ve diğer zihinsel sağlık bozuklukları kabuslarla bağlantılı olabilir. Kalp hastalığı veya kanser gibi bazı tıbbi durumlarda kabuslar gelişebilir. Yeterli uykuyu engelleyen uyku apnesi, huzursuz bacak sedromu, obezite gibi başka uyku sorunlarına sahip olmak,bu duruma neden olabilir.

Korku unsuru içeren kitaplar ve filmler: Bazı insanlar için, özellikle yatmadan önce korku kitapları okumak veya bu tür filmler izlemeleri kabuslarla ilişkilendirilebilir.

Bazen de bu nedenlerin hiç birisine bağlı olmadan kabus sorunları yaşanabilir.

Sık yaşanan kabuslar şunlara neden olabilir Kabuslar özellikle tekrarlayan kabuslar, kişinin uykusu üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Kabus bozukluğu olan kişiler hem uyku miktarında hemde kalitesinde düşüş yaşarlar.

Geceleri kabuslardan rahatsız olan kişiler kendilerini mutsuz hissederler.

Bazı kişiler kabus görürüm korkusuyla uykudan kaçınırlar. Buda uykuya az zaman ayırmalarına neden olur.

Yetersiz uyku sorunu yaşayanlarda depresyon, anksiyete gibi ruh hali ile ilgili sorunlara sık rastlanır.

Gece uykusunun yetersizliği nedeniyle gündüz uyku halinin oluşması okulda veya işte konsantre olma gibi günlük görevlerde sorunlara yol açar. Başka bir kötü rüya görme korkusuyla yatmaya veya uyumaya karşı direnç vardır. İntihar düşünceleri veya intihar girişimleri olasıdır.

Kabuslardan korunmak için ipuçları

Gevşeme yöntemlerini kullanmak: Sakinleşmenin yollarını bulmak, hatta temel derin nefes almak bile, kabuslara yol açan stres ve endişeyi azaltmaya yardımcı olabilir.

Kafein ve alkolden kaçınmak: Kafein, zihninizi canlandırabilir, bu da rahatlamanızı ve uykuya dalmayı zorlaştırır. Yatmadan önce alkol almak, gecenin ikinci yarısında kabusları kötüleştirebilir. Mümkün olduğunca akşamları alkol ve kafeinden kaçınmak en iyisidir.

Yatmadan önce ekran başında geçirilen süreyi azaltmak: Yatmadan önce akıllı telefon, tablet veya dizüstü bilgisayar kullanmak beyin aktivitenizi artırabilir ve uykuya dalmayı zorlaştırabilir. Bunu önlemek için, uyumadan önce bir saat veya daha uzun bir süre ekrana bağlı kalmayın.

Rahatlatıcı bir uyku ortamı yaratmak: Yatak odanız, mümkün olduğunca az dikkat dağıtıcı ve rahat olmalıdır. İdeal bir sıcaklık sağlayın, fazla ışığı ve sesi engelleyin ve yatağınızı ve yatak takımınızı uykuyu destekleyici ve davetkar olacak şekilde düzenleyin. Tutarlı bir yatma zamanı rutini önemlidir. Yatmadan önce kitap okumak, bulmaca yapmak veya ılık bir banyoya girmek gibi sessiz, sakinleştirici aktiviteler yapın. Meditasyon, derin nefes alma veya gevşeme egzersizleri de yardımcı olabilir.

Çocuğunuz kabus gördüyse

Güvenceler sunun: Çocuğunuz kabuslarla boğuşuyorsa sabırlı, sakin ve güven verici olun. Çocuğunuz bir kabustan uyandıktan sonra, hızlı bir şekilde yanına gidin ve onu yatıştırın. Bu gelecekteki kabusları önleyebilir.

Rüyası hakkında konuşun: Çocuğunuzdan kabusu tarif etmesini isteyin. Ne oldu? Rüyada kim vardı? Nelerden korktu? Sonra çocuğunuza kabusların gerçek olmadığını ve ona zarar veremeyeceğini hatırlatın. Sonu yeniden yazın. Kabus için mutlu bir son hayal edin. Çocuğunuzu kabusun resmini çizmeye, kâbustaki karakterlerle konuşmaya veya kâbus hakkında bir günlüğe yazmaya teşvik edin. Bazen biraz yaratıcılık yardımcı olabilir.

Konfor önlemleri sağlayın: Çocuğunuz en sevdiği pelüş hayvan, battaniye veya başka bir rahatlık nesnesi ile uyursa kendini daha güvende hissedebilir. Çocuğunuzun kapısını gece açık bırakın ki kendini yalnız hissetmesin. Çocuğunuzun gece size ihtiyacı olması ihtimaline karşı kapınızı da açık bırakın.

Bir gece lambası kullanın. Çocuğunuzun odasında bir gece lambası bulundurun. Çocuğunuz gece uyanırsa, ışık güven verici olabilir. Ne zaman doktora gidilmelidir?

Ara sıra bir kabus görmek yaygın olduğu için, bazı insanlar kabusların ne zaman endişe kaynağı olduğunu bilmekte zorlanabilirler.

Haftada bir kereden fazla kabus görme durumunda, kabusların kişinin ruh halini veya günlük aktivitelerini etkilemesi halinde veya yeni bir ilaca başlandığında ve uzun süreli kullanılan bir ilacın kesilmesi sonrasında kabuslar oluşursa mutlaka bu konuda uzman olan bir doktora görünmek gerekir. Doktorunuza bilgi vermek amacıyla toplam uykunuzu ve uyku bozukluklarını not ettiğiniz bir uyku günlüğü tutulması faydalı olacaktır.

Seyrek görülen kabuslar normalde herhangi bir tedaviye ihtiyaç duymaz. Bu konuda ciddi sorunu olanlar ise psikoterapi yardımıyla ve doktorunun tavsiye ettiği ilaçları kullanarak kabus bozukluğu sorununa çare bulabilirler. Tedavi ile kabusların azalması, kaliteli bir uykuyu getirdiği gibi genel sağlığın artmasını sağlar.

Cem Aydemir  / e-mail: [email protected] / Instagram: @cm.aydemir

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Cem Aydemir - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2022’nin en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?