Perşembenin Konusu; BİLGE-Filozof Kong

KONFÜÇYÜS KİMDİR?

Konfüçyüs her sorunun eğitilmiş insanla çözülebileceğini öğreten eğitim düşünürüdür.

MÖ 551- MÖ 479 tarihleri arasında, Doğu Zhou Hanedanlığı döneminde yaşar. Çin uygarlığının en önemli temsilcilerinden birisidir.

Konfüçyüs Çin geleneklerini ve insanla ilgili dinsel sayılan görüşleri derleyip yeni kuşaklara insanın eğitimi için aktarır.

Bütün eski Çin metinlerini gözden geçirmiş, daha önceki Çin filozof ve düşünürlerinin yazılarını derleyerek yorumlar. Konfüçyüs geçmişteki yaşantılar ve dini törenleri bir araya getirerek ahlak ve geleneklerin yaşatılması için bütün Çin yazıtlarını inceler.

Kendinden önceki Çin geleneksel yazılarının içerdiği evren anlayışı ilkelerinin toplum ve devlet için uyarlanabileceğini görür.

Konfüçyüs böylece geçmişine ve tarihine bağlı bir Çin kültürü oluşturmayı hedefler. Temel görüşü erdemli insan ve uyum içinde yaşayan toplum olur. Öğretisinde öteki dünya, tanrı, ruhlar, doğaüstü varlıklar ve benzeri kavramlara ve olgular yer bulmaz.

Öğretisinin ilgi alanı sadece insan ve insan-toplum ilişkilerini kapsar. Bu sistemin temelinde, insan doğasının iyi olduğuna güven yatar.

Buna karşın Konfüçyüs’ün betimleri bir din imiş gibi adına Konfüçyüs Tapınağı yapılır.

Konfüçyüs yeni bir din ortaya koymayı düşünmediği hâlde Lu eyaletinin prensi onun adına bir mabet inşa ettirir. Ve ona kurbanlar sunulmaya başlanır. Mezarı bir ziyaret yeri oldur.

Öğretisi, değişik zamanlarda farklı nitelikte felsefi ve inançsal bir kimlik kazanıp ahlaki-siyasi bir öğreti olarak öne çıkar.

Konfüçyüs öğretilerini bir tanrı düşüncesine dayandırmaz ancak zamanındaki yaygın inanca da saygılı olur. Konfüçyüsçülük’te tanrı veya tanrılar panteonu, rahiplik, mabet, inanç, kutsal kitap gibi konular yoktur. Bu nedenle Çinliler Konfüçyanizm’e “okul” ya da “bilginlerin doktrini” adını verir.

Konfüçyüs’ün betimlemeleri tapınaklarda bulundurulurdu. Din olarak görüldü.

Ayrıca yanlış olarak “Dinden ziyade ahlâk ve hikmet yolu olarak gösterilir. Aslında Konfüçyüs bir üstün insan, orta yolu takip edecek ve başkalarına da itidal yolunu gösterecek kültürlü, nazik insan yetiştirmeye yönelik hayat tarzını belirlemeye çalışan bir ahlâk öğreticisi idi. Onun eğitiminin amacı milletini siyasî terbiye yoluyla mutluluğa kavuşturmaktı” denilerek olmayan nitelikler yükleniyor.

Böyle nitelikler Montessori’nin yaptığına da benzetilebilir, insan temelli eğitim filozofu Konfüçyüs’e hakarettir.

MÖ 522’de bir okul açtı ve öğrenci yetiştirmeye başladı. Hedefi yeni görüşler ortaya koymak değil, eskilerin anlamlı sözlerini aktarmaktı. Çocukluk çağlarından itibaren önceki dönemleri araştırır.

Toplumsal düzenin yeniden sağlanması için siyasal ve toplumsal anlamda düzeltme gerektiğini savunur. Düşüncelerini uygulamak için ülkedeki beyliklere üye görev almak ister. Öğretmenliği bir uğraş haline getirir ve kendine özgü eğitim yöntemlerini halka yaymayı başarır.

Düşünceleri öğrencileri tarafından yazılı olarak kalıcı duruma getirilir.

Anaya ve babaya saygı, büyüklere saygı, ahlak kurallarının başında gelen erdemlerdir. Her insan bu kurallara uygun yaşamayı amaçlamalı ve bunu çevresine dostça, sevecen, ılımlı, güvenilir, dürüst davranışlarla göstermelidir. "Yüce" insan olmanın ilk koşulu, bu dört erdeme ulaşmak asla olanaklı değilse de yılmadan çabalamalıdır. Gerçeği görmek, çaba gösteren herkes için mümkündür. Bunun aracı bilgidir. Bilgi sahibi olmak, insanların konumlarına ayrım yapmadan, herkese açık olmalıdır.

Konfüçyanizm pozitif bir akımdır. Sözleri bir dini bir değer taşımaz. Her türlü metafizik olayını reddeder. Yararlandığı dini görüşlerin ahlaki sözlerinin toplumu ilgilendirmesi, ruhani giysi biçilmesinin nedeni olabilir.

Öğretisi eski Wu geleneğine dayanan etik felsefedir. Öğretisinde kesin bir basamaklanma söz konusudur. İnsan ilişkilerinde birbirine uyum gösteren basamakları şöyledir:

Yöneten: Yer ve Göğü izlemeli

Vatandaş: Yönetene uymalı

Genç: Yaşlıya uymalı

Kadın: Kocasına uymalı

Çocuklar: Ana-babaya uymalı

Konfüçyüs’e göre soyluluk miras yoluyla geçmediğinden herkes soylu olabilir. Gerçek soyluluğun işaretleri ise, insanları sevmek, atalara saygılı olmak, içtenlik, insanlarla iyi ilişki kurmak, doğruluk ve dengeli yaşamaktır.

Konfüçyüsçü ahlâkın temeli “büyük bilgi”de kendini, ev halkını, milletini yönlendirme, barışı sağlamanın yolunu bulma biçiminde açıklanır.

Konfüçyüs üstün insanla küçük insan arasındaki farkı şöyle belirtir: “Büyük ve üstün insan erdemi, küçük insan ise rahatı düşünür. Üstün insan yasalar üzerinde kafasını çalıştırır, küçük insan ise kendi rahatını aramaya bakar. Büyük ve üstün insan yalnız doğruluğu, küçük insan ise yalnız yararı düşünür”.

Konfüçyüs bu ve benzeri sözlerle iyi ve topluma yararlı insan eğitilmesini amaçlar.

Adalet kutup yıldızı gibi yerinde durur ve geri kalan her şey onun etrafında döner!

Aile yapısı düzeltildiğinde ancak devlet düzen içinde yönetilebilir

Hiç kimse başarı merdivenini elleri cebinde tırmanmamıştır.

İyi insan, güzel söz söyleyen değil, söylediğini yapan ve yapabileceklerini söyleyen adamdır.

Kendin ayağa kalkmak istiyorsan, başkalarının da kalkmasına yardım et; kendin başarı kazanmayı arzuluyorsan başkalarının da başarıya ulaşmasına yardım et.

Sana bir şeyi nasıl bilebileceğini öğreteyim mi? Bildiğin zaman bildiğini anla, bilmediğin zaman ise bilmediğini anla.

Konuşmaya değer insanlarla konuşmazsan insanları, konuşmaya değmez insanlarla konuşursan kelimeleri yitirirsin. Sen öyle biri ol ki ne insanları ne de kelimeleri yitir.

Güçlü olan, zayıf yanını herkesten iyi bilendir; daha güçlü olan ise zayıf yanına hükmedebilendir.

Bir şeyi bildiğin zaman, onu bildiğini göstermeye çalış. Bir şeyi bilmiyorsan, onu bilmediğini kabul et. İşte bu bilgidir.

Doğrunun ne olduğunu görüyor fakat onu yapmakta başarısız oluyorsanız eksikliğiniz cesarettir.

Eğitimli insanlar öncelikle adalete değer verir. Eğitimli insanlar adalet olmadan cesaret sahibi olunca asi olurlar. Küçük insanlar adalet olmadan cesaret sahibi olunca haydut olurlar.

Derin olan kuyu değil, kısa olan iptir.”.

Düşünmeden öğrenmek faydasızdır. Öğrenmeden düşünmekse tehlikeli.”.

Karanlığa söveceğine kalk bir mum yak.”.

Olgun insan; kişisel olarak ciddi, büyüklere hizmet ederken saygıyı elden bırakmayan, halka karşı çok nazik olan ve onları yönetirken de adaletli davranan kişidir.”.

Aradığını bilmeyen, bulduğunda anlayamaz.

İnsanlar sahip olduklarını küçümser, sahip olamadıklarını önemser.

Konuşmaya değer olanlarla konuşmazsanız, insan kaybedersiniz.

Konuşmaya değer olmayanlarla konuşursanız, söz kaybedersiniz. Bilge kişi, insan kaybetmez, söz de kaybetmez.

Bilgi özgüveni, özgüven ise gücü yaratır.

Bir milleti tutsak etmek isterseniz, onun müziğini çürütün.

Güçlü olan, sayıca kalabalık kitleler değil, eğitimli kitlelerdir.

Kitleler cezalarla düzene sokulursa yozlaşmış olur; etkileyici ve saygıyla yönetilirse, bilinçli ve dürüst olur.

Kendisini eleştirebilen insanlar doğruyu ve güzeli bulma konusunda daha şanslıdırlar.

Konfüçyüs’ün olmadığı ve yapılmasını düşünmediği nitelik kazanlarının içerisine atıldığını düşünüyorum. Konfüçyüs insanlık temelli toplum mühendisi idi.

Konfüçyüs’ün toplum mühendisliğinin, bugünkü “Toplumun geniş bir kesiminin toplumsal davranışları üzerinde etkide bulunmaya yönelik girişimlere siyaset biliminde “toplum mühendisliği” denilir.” tanımıyla ilgisi var mıdır?

* * *

Murat B. Tepebaşılı

*

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Murat Tepebaşılı - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?