Kira Artışlarına Yüzde 25 Sınırı Eşitlik İlkesine Aykırı Mıdır?

1 TEMMUZ 2022 İTİBARİYLE UYGULANACAK OLAN KİRA ARTIŞLARINDA YÜZDE 25 SINIRI EŞİTLİK İLKESİNE AYKIRI MIDIR?

Son zamanlarda kira bedellerinin fahiş olarak artması sebebiyle, kira bedellerine devlet tarafından bir takım düzenlemeler getirileceği belirtilmiş idi.

Bu düzenlemeler kapsamında birkaç gün önce Adalet Bakanı tarafından, kira artışına limit getirildiği ve kira artışlarının % 25 ‘den fazla olamayacağı açıklanmıştır.

Öncelikle kira artışlarına getirilen bu sınırlamanın ayrıntılarını inceleyelim.

Kira artışlarına getirilen bu % 25 ‘lik sınır, 1 Temmuz 2022 tarihi ile 1 Temmuz 2023 tarihi arasında yenilenen kira sözleşmelerine uygulanacaktır. Geriye dönük bir uygulama olamayacağından, 1 Temmuz 2022 öncesinde yenilenen kira sözleşmeleri bakımından bu kural uygulanmayacaktır.

Bu düzenleme geçici bir düzenleme olup, yalnızca 1 Temmuz 2022 tarihi ile 1 Temmuz 2023 tarihi arasında 1 yıllık süre ile geçerlidir.

Bununla birlikte 5 yılı dolduran kiracılar bakımından Türk Borçlar Kanununda ayrıca bir hüküm bulunduğundan bu kural, 5 yılı geçen kira sözleşmeleri için de uygulanmayacaktır. Şöyle ki,

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 344/3 maddesi, “Taraflarca bu konuda bir anlaşma yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın, beş yıldan uzun süreli veya beş yıldan sonra yenilenen kira sözleşmelerinde ve bundan sonraki her beş yılın sonunda, yeni kira yılında uygulanacak kira bedeli, hâkim tarafından tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı, kiralananın durumu ve emsal kira bedelleri göz önünde tutularak hakkaniyete uygun biçimde belirlenir. Her beş yıldan sonraki kira yılında bu biçimde belirlenen kira bedeli, önceki fıkralarda yer alan ilkelere göre değiştirilebilir” hükmünü amirdir.

Buna göre kiraya veren ev sahibi, 5 yılı geçen bir kira sözleşmesi için Sulh Hukuk Mahkemesinde kira tespit davası açmışsa, yeni kira bedeli kiralananın bulunduğu yerdeki diğer emsal konutların kira bedellerine göre hakim tarafından belirlenen kira kadar olacaktır. Yani bu artış, her ne kadar sözleşmenin yenilenme süresi 1 Temmuz 2022 tarihi ile 1 Temmuz 2023 tarihi arasına gelse de, % 25 ‘den fazla olabilir. Ancak, kiraya verenin açmış olduğu kira tespit davası sonuçlanıncaya kadar kiracı, kira bedeline % 25 oranında artış yaparak kiralananda oturmaya devam edebilecektir.

Peki, 1 Temmuz 2022 tarihi ile 1 Temmuz 2023 tarihi arasında yenilenen kira sözleşmelerine uygulanan % 25 ‘lik kira artış sınırının, 2022/Haziran, 2022/Mayıs ya da daha önce yenilenen kira sözleşmelerine uygulanmaması eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmeyecek midir?

Bilindiği üzere 2022/Haziran ayında yenilenen kira sözleşmelerinde kira artış oranı, TÜFE’nin 12 ay ortalaması olan % 39,33 olarak açıklanmıştır.

Kanımızca Haziran ayında kira sözleşmesi yenilenen bir kiracının kira bedeline % 39,33 oranında zam yapıp, Temmuz ayında kira sözleşmesi yenilenen kiracının ise kira bedeline % 25 oranında zam yapması açıkça eşitlik ilkesinin ihlalidir.

Örneğin, bir önceki yıl 2.000 TL kira bedeli ödeyen bir kiracının Haziran ayında kira sözleşmesinin yenilenmesi durumunda kiracının yeni dönem kira bedeli 2.786,60 TL olurken, Temmuz ayında kira sözleşmesinin yenilenmesi durumunda yeni dönem kira bedeli 2.500,00 TL olacaktır.

Bu durum eşitlik ilkesine aykırıdır.

Görüldüğü üzere getirilen bu kural, 1 Temmuz 2022 tarihi ile 1 Temmuz 2023 tarihi arasında kira sözleşmesi yenilenen kiracıları sevindirirken, 2022/Temmuz ayı öncesinde kira sözleşmesi yenilenen kiracılar açısından haksızlık yaratmaktadır. Bu nedenle bu düzenlemenin, fahiş kira bedellerinin engellenmesinde bir çözüm olmadığını düşünmekteyiz.

İlaveten, kira artışlarına getirilen bu % 25 ‘lik sınır yalnızca kira sözleşmesi yenilenen kiracılar için, yani ‘eski kiracılar’ için uygulanacaktır. Oysa ki, yeni kiracıların hala daha çok yüksek kira bedellerinden ev kiralaması söz konusudur.

Bu sebeplerle, getirilen bu kural bir çözüm olmamıştır, farklı çözümlemelere de ihtiyacımız bulunmaktadır.

Bir diğer sorun ise, Adalet Bakanı’nın bu düzenlemenin sadece meskenler için geçerli olacağını, işyerleri için geçerli olmayacağını açıklamış olmasıdır. Ancak iş yerindeki kiracılar da fahiş kira artışlarından yakınmaktadır. Buna yönelik bir çözüm getirilmemiş olması da yine eşitlik ilkesine aykırıdır.

Kaldı ki iş yeri vasfındaki bir taşınmaz, konutlardan daha yüksek bedellerle kiraya verilmektedir. Bu sebeple iş yerlerindeki kiracılar açısından daha büyük bir sorun söz konusudur. Her ne kadar getirilen sınır, sorunun kesin çözümü olmasa da, iş yerleri açısından da bu veya bunun gibi bir sınırlama getirilmesi gerekmektedir.

Borçlar Kanunu’na eklenecek olan bir maddeyle, 1 Temmuz 2022 den sonra kira sözleşmesi yenilenen kiracılara uygulanacak bu hüküm karşısında, kiraya veren ev sahibinin % 25 ‘lik kira artışını kabul etmemesi halinde, kiracıyı konuttan tahliye etme hakkı yoktur.

Zira bu düzenleme, her ne kadar geçici de olsa, Türk Borçlar Kanununa eklenecek olan madde ile yürürlüğe konacaktır. Bu nedenle ev sahibi, kiracının TÜFE oranında kira artışı yapmaması sebebiyle kiracıya karşı bir tahliye davası açsa da, ev sahibinin talebi kanuna aykırı olacağından dava reddedilecektir.

Geçici bir düzenleme olan, “1 Temmuz 2022 tarihi ile 1 Temmuz 2023 tarihi arasında yenilenen kira sözleşmelerinde kira artışlarına getirilen bu % 25 ‘lik sınır” yukarıda da ifade etmiş olduğumuz üzere Borçlar Kanunu'na eklenecek olup, hükmün iptali için Anayasa Mahkemesine başvuru yolu açıktır.

Av. Çiler Nazife Koşar / [email protected]

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Çiler Nazife KOŞAR - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.

01

Burhan - Türkiyede an itibarı ile yasal enflasyon yaklaşık yüzde 75, gerçek enflasyon yaklaşık yüzde 100

Kira artışı aritmetik ortalamada zaten zam oranı yüzde 39 .

Herkez malını 2 kat cıvarı zam yaparken ,ev sahipleri günah keçisi durumuna sokuldu .kiraya verilen yerlerin büyük çogunlugu ,orta halli binalar zaten birçogu eş,dost vasıtası ile rayiç bedellerden düşük girmiş kiracılar.bu ev sahipllerinin birçoguda düşük maaşlarına kira paralarını ekleyerek geçin meye çalışan insanlar.

Bu yapılan çok büyük bir haksızlık tır.Anayasanın eşitlik ilkesine aykırıdır.bunu kanun şeklinde çıkartmak bu haksızlıgı örtmez. İşin en üzücü yanı yasalarla ilgili insanların ,bunu normalmiş gibi davramaları. Bence olay yükselen enflasyon karşısında yükün bir kısmının Haksızca ev sahiplerinin sırtına sarılması bundan medet umulmasıdır.

Bir türk atasözü var ,Eşegini dövemeyen palanını dövermiş.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 12 Haziran 19:10


İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi

Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?