Son Dakika
16 Eylül 2019 Pazartesi
”

Köylüydü, başı örtülüydü, mebus oldu, görgüsüz olmadı…

Soyadı kanunundan önce Satı Kadın diyorlardı ona.. Davar sürüyor, bahçe suluyor, koyundan süt sağıp, ayran kabartıyordu..

07 Şubat 2015 Cumartesi, 19:58

sedatkaya_haberhurriyeti

Cumhuriyet tarihinde bir ilkti.. 80 yıl benzeri gelmedi..

KÖYLÜYDÜ, BAŞI ÖRTÜLÜYDÜ..
MEBUS OLDU, GÖRGÜSÜZ OLMADI..

Tarih 8 Şubat 1935
Bundan tam 80 yıl önce..
Türkiye’de genel seçim vardı..
Kadınlar ilk kez seçme ve seçilme hakkına sahipti..
Hem aday olabilecekler, hem de oy kullanabileceklerdi..
Bu hak onlara söylendiği gibi birileri tarafından verilmemişti..
Aksine vermemek için uzun sürede direnilmişti..
Kadınlar yılmamış, onca yıl mücadeleden sonra bu hakkı sõke söke almıştı..(Bu konuyla
ilgili eski bir yazım için; https://sedatinadresi.wordpress.com/2014/12/04/turkiyede-ilk-
partiyi-kadinlarin-kurdugunu-biliyor-musunuz/)
*. *. *
Ama yiğidi öldürüp, hakkını yememek gerekirdi..
Kadınlara bu hakkı vermemek için direnenler, onlara bu mücadeleyi verecekleri zemini
hazırlamıştı..
Osmanlı’ya kalsa, değil seçme seçilme hakkı, ağızlarını açamazlardı..
Tek parti iktidarıydı..
Seçime sadece tek partinin adayları ve bağımsızlar katılıyordu..
O yüzden yapılan “seçim” değil, “seçin”di..
Çünkü adayları tek kişi belirliyor, halka bunları “seçin” deniliyordu..
Halk da “seçin” denileni seçiyordu..
Tıpkı bugünkü gibi..
Bugün sözde çok parti var ama halk yine liderlerin “seçin” dediğine oy vermek zorunda..
Bunun adına “seçim” diyorlar..
Demokrasi dedikleri de bu olsa gerek..
Liderin seçtiğini seçin..
İleri demokrasiye geçin..
Neyse..
8 Şubat 1935 genel seçimleri Türkiye için bir milattı…
Tam 17 kadın milletvekili meclise girmişti..
Kısa bir süre sonra da bu sayı 18’e çıkmıştı..
Mecliste 383 erkek, 18 kadın milletvekili vardı..
Yüzde 4.8’lik bu oran cumhuriyet tarihinin rekoruydu..
Kadın milletvekillerinin çoğu belli bir eğitim almış, genelde şehirlerde büyümüş, belli bir
yaşam ve gelir düzeyindeydi..
Sadece biri diğerlerinden çok farklıydı..
Gerçek bir köylüydü..
Çarşaflı değil ama başı kapalıydı..
Basma fistan şalvarlıydı
Üstelik okur yazar da değildi…
Yüzü kırış, kırıştı..
Elleri nasırlıydı..
Altı çocuklu bir Anadolu kadınıydı..
*. *. *
Soyadı kanunundan önce Satı Kadın diyorlardı ona..
Ankara’nın Kazan köyündeydi..
Davar sürüyor, bahçe suluyor, koyundan süt sağıp, ayran kabartıyordu..
Babası ölünce köyün muhtarlığı da ona kalmıştı..
1934 yılının bir yaz sabahı Mustafa Kemal yaverleriyle Kızılcahamam’a giderken, Kazan
kõyüne uğramıştı..
Köylüler koşa koşa bu yabancıların yanına gitti..
Kimi su götürdü, kimi ayran..
Ayran götürenlerden biri Satı Kadındı..
Mustafa Kemal’e bakraçı uzattı..
“Hoş gelmişseniz..Bir soğuk ayran içer misiniz” dedi..
Mustafa Kemal kendine ikram edilen ayranı içti, kadına uzun uzun baktı ve “Senin kocan
kim?” dedi..
Satı kadın, Ankara’nın öz şivesiyle Mustafa Kemal’e hayatını anlattı..
Kadını uzun uzun dinleyen Mustafa Kemal yaveri Nuri Conker’e döndü ve “İşte gerçek
bir Anadolu köylü kadını..İsmini not et” dedi..
*. *. *
Aradan 2-3 ay geçmişti ki, bir gün Kazan köyüne Ankara’dan üst düzey bürokratlar ve
jandarma geldi..
Satı kadınla konuştular..
“Mustafa Kemal senin milletvekili olmanı istiyor” dediler..
Hiç tereddüt etmedi, “Evet” dedi..
Sonra vali Nevzat Tandoğanla görüştü..
Gerekli evrakları imzaladı.
..Ve 1935 yılı seçimlerinde de milletvekili oldu.
Başındaki işlemeli örtüyü, üzerindeki basmalı şalvarı attı..
Lastik ayakkabıları çıkardı..
Palto, bluz, kravat taktı..
Ayaklarına da deri fotinleri geçirdi..
O anı yıllar sonra Yenigün gazetesi muhabiri Aslan Tufan’a şöyle anlattı.
““Gozel blozlar, elcikler (eldiven), çoraplar, fotinler verdiler. Beni şık bir Angaralı yaptılar.
Yarım saat içinde bir şehirli kadını kalakaldım. Dünyalar benim oldu. Dünyalar durdukça
Atatürk de dursun, cümleyi ayak altında o kurtardı”
Ancak ismi sorun olmuştu..
“Satı” pek de Türk ismi sayılmazdı..
Bu nedenle ismini değiştirdiler..
Satı kadını “Hatı Çırpan” yaptılar.
Hatı, Hatti ve Hitit’den geliyordu ama Osmanlıca’da da “Şaşırtan” anlamındaydı..
*. *. *
Satı Kadın yani Hatı Çırpan milletvekili seçildikten sonra Ziraat Komisyonu’nda görev
aldı..
Ankara’da “burnu büyüdü” demesinler diye bir köy evi tuttu..
Evde eşya yok denecek kadar azdı..
Bir demir karyola..
Upuzun yatırılmış çarşafsız saman bir şilte..
Yüksekçe bir minder, yerde odanın yarısını çıplak bırakan alelade bir kilim.
Misafir odası buydu..
Başkentte bir Anadolu köy evi..
Ev köylülerle dolup taştı..
Onların dertlerine çare olmak için durmadan çalıştı..
Mecliste köylülerin sesi, soluğu oldu..
Kadın hakları ve sorunlarıyla uğraştı..
1956’da vefat ettiğinde malvarlığı sadece köyünde atalarından kalan bir ev ve arsaydı..
*. *. *
Geçenlerde iktidar partisinden bir kadın milletvekili cumhuriyet için “600 yıllık Osmanlı’da
90 yıllık reklam arası sona erdi” demişti..
El insaf..
İnsan Satı kadından utanır..
Satı kadın cahildi…
Anadolu gibi saf, dürüst, üretken ve çalışkandı…
Ama görgüsüz değildi..
Cahil olmak, görgüsüz olmaktan iyidir bence..
Keşke bugünküler de Satı kadın gibi olabilse…

www.haberhurriyeti.com / SEDAT KAYA

satı2 satıkadın

Yorum

  1. Ülkü Kesicioğlu

    8 Şubat 2015 at 13:31

    Bu güzel yazı için teşekkürler sayın Sedat Kaya. Çok severek okudum.

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


mersin escort

eskişehir escort

mersin escort

mersin escort
Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz
izmir escort izmir escort ankara escort ankara escort izmir escort ataşehir escort bayan ümraniye escort kadıköy escort hd porno izle ataköy escort bakırköy escort esenyurt escort travesti porno izle beylikdüzü escort ankara escort escort bayan ankara escort bayan sincan escort keçiören escort Ankara escort Antalya escort ankara escort