Mor Bitkilerden Gelen Şifa: Antosiyaninler

Bilimsel Fitoterapi ve Aromaterapi Derneği'nin (BİFAD) hazırladığı Dergi'nin 3. sayısında asaletin, lüksün, zenginliğin, romantizmin, tutkunun ve duygusallığın rengi olan “Mor” sebze ve meyveler sayfalarda yerini aldı. Biz de www.haberhurriyeti.com Gazetemizde Bifad Dergi'nin yazarlarının bu titiz çalışmalarını sırasıyla sizlerle paylaşıyoruz. Lezzetleriyle bizleri mest eden Morlar umarız siz okuyucularımızı da mest eder. Bugün 4. yazı. Sağlıklı okumalar...(İbrahim Irmak)

Büyütmek için resme tıklayın

Dr. Aykut YIKIN

Antosiyaninler, Yunanca ‘anthos’(çiçek) ve ‘kyanos’ (mavi) anlamına gelen kelimeler ile adlandırılır. Tahminen 20 civarında antosiyanidin içeren bitki bilinmektedir. Bunlardan 6’sı meyve ve sebzelerle, bunların ürünlerinde bulunmaktadır. Bunlar;

1.      Pelargonidin,

2.      Peonidin,

3.      Siyanidin,

4.      Delfinidin,

5.      Petunidin,

6.      Malvidindir.

Antosiyaninler bitkilerin ürettiği sekonder metabolitlerin yaygın bir grubu olan flavanoidlerin önemli bölümünü oluşturmakla birlikte çiçek, meyve, sebze ve diğer bitki dokularındaki pembe, kırmızı, mavi ve mor renklerinin geneli antosiyaninlerden kaynaklanmaktadır. Bu bileşikler bitkilere görsellik kazandırma yanında çeşitli streslere (kuraklık, don herbivorlar ve UV radyasyonu) karşı koruyucu olarak da fonksiyon göstermektedir.

            Birçok meyve ve sebze çiçeklerinin kendilerine özgü kırmızıdan maviye kadar uzanan renkleri veren ve aynı zamanda suda çözünebilir nitelikteki doğal renk maddeleri ile gıdalarda kullanılan yapay renklendiricilere ve raf ömrünü uzatan katkı maddelerine alternatif tamamen doğal bileşiklerdir. Gıdaların renklendirilmesinde antosiyanin preparatları yüksek boyama güçleri ve yüksek kalitede ürün oluşumunu sağlama nedenleriyle boyar maddeler olarak kullanılmaktadırlar. Antosiyaninlerin suda çözünebilme özellikleri ile, sulu gıda sistemlerine katılmalarını kolaylaştırmaktadır.

            Birçok antosiyanin rengi içerdiği pH derecesine göre değişir; pH yükseldikçe renk zayıflar sonuç olarak renklerini kaybederler ve renk açılır. Çoğu antosiyaninlerin rengi ortamın pH değerine bağlı olarak bir indikatör gibi değişim gösterir. Düşük pH değerinde mor-kırmızı daha yüksek pH değerinde ise yeşil-mavi bir renk alır. Antosiyaninler asit ortamlarda açık kırmızı, nötr ortamlarda mor, alkali ortamlarda mavi-yeşil-menekşe, yüksek alkali ortamlarda mavi rengi alırlar.

Antosiyaninler, bilinen en iyi doğal gıda boyaları olmalarına rağmen, kimyasal olarak stabil olmamaları ve saflaştırılmalarının zor olması nedeniyle bu amaçla yaygın olarak kullanılamamaktadırlar. Bitki bünyesinde doğal olarak üretilen bu bileşiklerin elde edilmesinde uzun yıllar geleneksel ekstraksiyon metotlarından yararlanıldığı bilinmektedir.

            Antosiyanin İçeren Besinler

Önemli antosiyanin kaynakları arasında siyah üzüm, kırmızı lahana, siyah havuç, frenk üzümü, kiraz, vişne, mor kuşkonmaz, çilek, patlıcan, mor lahana, kırmızı soğan, kırmızı turp ve tatlı patates, mor mısır, mürver ve yabanmersini sayılabilir.

            Antosiyaninin Sağlık Üzerine Etkisi

Antosiyaninlerin damar endotelini koruyucu, vaskülitlerde iltihap giderici, trombosit kümeleşmesini önleyerek varislerde küçülme sağlar, normal damar geçirgenliğini koruyucu özellikler içerir, diyabet kontrolü, tümör gelişimini önleyici, antiülser ve UV radyasyona karşı koruyucu etkileri gibi çok farklı olumlu etkilerinin olduğu belirtilmektedir. Antosiyaninlerin DNA kırılmalarını engellediği, östrojenik aktivite gösterdikleri (hormonlara bağlı olarak ortaya çıkan hastalıkların seyrini değiştirdikleri), siklooksigenaz gibi bazı enzimleri inhibe ettikleri, sitokin üretimini hızlandırarak bağışıklık sistemini destekledikleri aktarılmaktadır. Antosiyaninler idrak ve motor fonksiyonlarını modüle ederek, hafızayı geliştirmekte ve yaşa bağlı olarak ortaya çıkan nöral hastalıkların engellenmesinde önemli roller üstlenmektedirler. Yapılan bir çalışmada, antosiyaninlerin kronik iltihaplı hastalıklarla ilişkilendirilen nitrik oksidi inhibe etmede son derece etkili olduğu saptanmıştır. Bireysel olarak saflaştırılmamış antosiyanin ekstraktlarının sinerjik etkiyle daha yüksek antiradikal aktivite sergiledikleri belirtilmektedir.

16 Oca 2022 - 03:17 - Sağlık



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.


İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi


Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?