Bahçemdeki C Vitaminleri

İnsanlar C vitaminini sentezleyemez ve depolayamazlar. Bu sebeple C vitamininin her gün dışarıdan doğal olarak veya tamamlayıcı şekillerde alınması gereklidir.

+2
Haber albümü için resme tıklayın

C Vitamini hakkında hepimizin genel bilgileri var. Ancak pek çoğumuzun bilmediği bazı bilgileri burada sizlerle paylaşmak isterim.

C vitamini hakkında az bilinen gerçekler:

İnsanlar C vitaminini sentezleyemez ve depolayamazlar. Bu sebeple C vitamininin her gün dışarıdan doğal olarak veya tamamlayıcı şekillerde alınması gereklidir.

Her vitamin gibi, ihtiyacımızı belirlemeden , dolaptan kıyafet seçercesine vitamin alınması yanlış ve tehlikelidir. Bilinçli kullanım esastır.

Stres koşullarında vücudumuzdaki C vitamini kullanımı artar.

İçilen her sigara 25-100 mg C vitaminini yok eder.

Vücudumuza alınan C vitamini 2-3 saatte vücudumuzdan atılır.

Karbonmonoksit C vitaminini yok eder, bu sebeple şehirde yaşayanların daha çok C vitamini ihtiyaçları vardır.

Aspirin C vitamininin vücuttan atılma hızını üç kat artırır. Aspirin kullananlar daha çok C vitaminine ihtiyaç duyarlar.

Her ne kadar turunçgiller C vitamini sembolü olarak kabul edilse de kuşburnu ve maydanoz gibi besinlerde yaklaşık 10 kat daha fazla C vitamini bulunmaktadır.

C vitamini ısı, ışık, su ve oksijenli ortamlarda bozulmaya uğrar ve maruz kalış ne kadar uzun süre ve kuvvetli olur ise C vitamini o oranda kaybolur. Misal vermek gerekirse 30 dakika pişirme bir besinin C vitamininin %65 oranda kaybolmasına sebep olmaktadır. Oksijen, su ve ışık da aynı etki ile C vitamininin bozulmasına sebep olmaktadır. Bu sebeple taze ve doğal tüketim en sağlıklısıdır.

Bahçemdeki C vitamini kaynaklarım

Pek çoğumuz şehirleşmenin getirdiği sağlıksız koşullardan bunalmış durumdayız. Hele bir müddettir dünyamızı etkileyen bu pandemi koşullarında neleri yanlış yaptığımızı ve aslında nasıl yaşamanın daha doğru olduğunu araştırma ve uygulama ihtiyacı hissediyoruz. Bu günlerde elimizden geldiğince ve imkânımız ölçüsünde evlerimizde varsa balkon ve bahçelerimizde doğal yollarla bir şeyler yetiştirme çalışmalarına başladık ve öğreniyoruz. Şunu unutmamalıyız ki tüm sebze ve meyveleri balkonumuzda veya evimizin bahçesinde yetiştiremeyiz. Çünkü her birinin yetiştirilme isteği farklı. Özellikle çok yıllık olan meyveleri balkonlarda yetiştirebilme şansımız sınırlı. Ama kısa vejetasyona sahip sebzeleri balkonumuzun bir köşesinde veya mutfağımızın penceresinin önünde yetiştirebiliriz. Bu mevsim de tam zamanı. Aşağıda size birkaç sebze ve meyve türünün yetiştiricilikle ilgili kısa bilgilerini veriyorum.

Maydanoz: En kuvvetli C vitamini kaynaklarından olan maydanozu evimizde saksıda olduğu gibi boşalmış salça kutularında, plastik şişelerde, yumurta viyollerinde, karon kutularda yetiştirebiliriz. Hele bir de mutfaktan çıkan sebze, meyve, yumurta kabuğu, çay ve kahve posalarını kompost haline dönüştürmüşseniz yetiştirme ortamınız da hazır demektir. Böyle bir kompostunuz yoksa çiçekçilerden temin edebileceğiniz bahçe toprağı veya torfu da kullanabilirsiniz. Kaplarınız hazırsa maydanoz tohumlarını çok sık olmamak koşulu ile saksılarınıza ekip, üzerini toprakla kapatıp, sulayıp çimlenmelerini beklersiniz. Biraz geç çimlenseler de (20 gün), toprak yüzünde çimlenen bitkilerinizi görünce işi başarmış sayılırsınız. 1 ay içinde yiyeceğimiz kadarını bir makasla kesip aldığınızda, kestiğimiz kısımlardan yeni maydanozların büyüdüğünü göreceksiniz. Bu şekilde 1-2 ay maydanoz gereksinmenizi karşılayabilirsiniz. Bu arada arka arkaya farklı saksılara ekim yaparak hasat süresini uzatabilirsiniz.

Taze Kuşburnu: Yabani gül bitkisinin meyvesi olan kuşburnu; meyveler arasında altın madalya sahibidir. 5 adet kuşburnu günlük C vitamini ihtiyacınızı karşılamaya fazlasıyla yeter. Evde kuşburnu yetiştirebilir miyiz? Bahçenizde veya balkonunuzda yabangülü yetiştirebilir ve yabangülü meyveleri olan kuşburnunu dalından koparıp çay veya marmelat olarak tüketebilirsiniz. Bahçenizde yetiştirmeniz daha yararlı olacaktır.

Biber: Balkonunuzun güneşli (mümkünse sabah güneş alan, öğleden sonra da aydınlık köşelerini biber yetiştirmek için tercih edebilirsiniz. İsterseniz tohumlarını çimlendirebilirsiniz ama, şu anda fide bulmanız mümkün. Mayıs ayının en geç 15-20’sine kadar fideler saksıdaki yerlerini almalı. Derinliği en az 30 cm olan saksıları tercih ediniz. İlk yetiştiricilikte başarısız olabilirsiniz ama denemeye devam edin. Başarılı olacaksınız. Kahvaltı için taze biber toplamanın ve yemenin keyfini çıkarın.

Domates: Domates C vitamini yönünden çok zengin değilse de çok tüketildiği için günlük C vitamini gereksinmenizi karşılamanıza destek olur. Biber için tercih ettiğiniz köşeleri domatesler için de kullanabilirsiniz. Sırık çeşitleri kullanırsanız, balkona birkaç saksı domates yerleştirebilirsiniz. Eğer yeriniz sınırlı ise kiraz domates çeşitlerini kullanmanız alanınızı daha etkin kullanmanıza yardım eder. Hem sarı çiçekleriyle bir görsel şölen hem de kırmızı domatesleri daha kopardığınız an elimize sinen o mis gibi domates meyveleri kokusuyla bir mutluluk kaynağıdır. Deneyip çok beğendiğiniz domateslerin tohumlarını alı, gelecek sene fidelerinizi kendiniz üretebilirsiniz.

Çilek: Çilek de meyveler içinde C vitamini yönünden zengin olanlardandır. Glisemik indeksi düşük olduğundan kan şekerinize çok fazla etki etmeyecektir. Yetiştirmek için çok geniş yerlere ihtiyaç duymayacağınız hatta bir balkon kenarına astığınız ufacık bir saksıda bile dantel gibi çiçekleriyle önce size göz ziyafeti sunar sonra ateş kırmızısı meyveleriyle dalları süsler. Kokusu ise size “ İyi ki çilek yetiştirme tecrübesini yaşamışım” dedirtecek sihirli bir özelliğidir. Evinizde küçük çocuklarınız var ise, çileklerin onları nasıl da mutlu ettiğine tanık olacaksınız.

Turunçgiller ve Limon: Bu gruptaki meyveler de azımsanmayacak C vitamini kaynakları olup, aynı zamanda bağışıklık güçlendirici etkileriyle sofralarımızı süsler. 1 adet limonda yaklaşık 83 mg ve 1 adet portakalda yaklaşık 70 mg C vitamini bulunmaktadır. Yaz kış yeşil bir bitki olma özelliği olan turunçgiller bitkilerinin çiçeklerin kokusunu deneyimlediğinizde bu bitkilere bir kez daha hayran olacaksınız.

C vitamininin kullanılması hangi durumlarda sakıncalıdır?

Ancak birçok hastalığa deva olduğu kadar, bazı hastalıkların mevcudiyeti halinde kullanımı bir o kadar tehlikeli olabilmektedir. Nedir bu dikkat edilmesi gerekli hastalıklar:

Şeker Hastalarında kan şekerini arttırır.

Radyasyon ve kemoterapi gören hastalarda kemoterapi ilaçlarının etkisini artıracağından doktor tavsiyesine uygun hareket edilmelidir.

Kolon kanseri şüphesi olan kişilerde dışkıda kanın tespitini engeller.

Alüminyum ve demir metabolizması bozuk olan kişiler de bu tür elementlerin emilimini arttırarak daha fazla toksik etki yaratır.

1 yaşın altında suni yollarla (hap, destek vitamin) kesinlikle önerilmemektedir.

Asprin kullanan hastalar doktor tavsiyesi ile doz ayarlamalılardır.

Tetracycline antibiyotiği ile birlikte C vitamini ilacın kandaki seviyesini ve etkilerini arttıracağından doktor tavsiyesine uygun hareket edilmelidir.

Östorojen ve hormon tedavisi gören hastalarda östrojen seviyesini yükselteceğinden tavsiye edilmez.

Indinavir (Crixivan) tedavisi gören HIV pozitif ve AIDS hastaları

Warfarin (Coumadin) gibi kan sulandırıcılarla birlikte kanın pıhtılaşmasını daha da düşürebileceğinden doktor tavsiyesine uygun hareket edilmelidir.

Bağlan AKÜNAL ÖZCAN                       

İşletme Mühendisi

BİFAD üyesi, , [email protected]

***

KAYNAKLAR

Head KA. Natural Therapies for Ocular Disorders: part two: cataracts and glaucoma Altern Med Rev. 2001: 6(2): 141-66

Healthline Nutrition Newsletter- How Much Vitamin C Should You Take? Dec 02,2019

Healthy Living Guide 2020-2021HarvardT.H. Chan

Mindell E. Vitaminlerin Kutsal Kitabı 43. C Vitamini Askorbik Asit, s: 88-91.

National Academy of Sciences, Dietery Reference Intakes (DRIs): Reccomended Intakes for Individuals, Vitamins. Accessed June 1, 2011.

University of Maryland Medical System.

University Rochester Medical Center (urma.rochester.edu)

21 Haz 2021 - 01:25 İzmir- Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi


Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?