Pakdemirli: “Biyolojik çeşitlilik çok hızlı azalıyor”

Tarım ve Orman Bakanı Pakdemirli, bitki türlerinin neslinin tükenme oranının, insanların gezegene hâkim olduğundan önceki döneme göre bin kat daha yüksek olduğunun düşünüldüğünü, son yüzyılda bitki türlerinin yarısının yok olduğunu söyledi.

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Ankara’da düzenlenen “Dünya Biyolojik Çeşitlilik Günü” kapsamında düzenlenen programa katıldı.

Bakan Pakdemirli, yaptığı konuşmada tüm dünyayı etkileyen pandemi süreciyle birlikte doğaya ve biyolojik çeşitliliğe verilen önemin giderek arttığını ifade ederek, “Deyim yerindeyse, insanların yüzünü doğaya çevirdiği bir dönemden geçmekteyiz” dedi.

“Nuh’un Gemisi Biyolojik Çeşitlilik Veri Tabanı”nı tanıtmak amacıyla toplantıda bulunduklarını kaydeden Pakdemirli, insanoğlunun, sağlığını ve zenginliğini biyolojik çeşitliliğe borçlu olduğunun altını çizerek, şöyle devam etti:

“Bugün, dünya ekonomisinin yaklaşık yüzde 40’ının ana kaynağı olan biyolojik çeşitlilik, tarımdan gıdaya, sağlıktan turizme, sanayiden enerjiye kadar onlarca sektörün en önemli hammaddesidir. Ancak; son yüzyılda, odağında insan olan, nüfus artışı, sanayileşme, plansız kentleşme, çevre kirliliği ve iklim değişikliği nedeniyle, doğal yaşam her geçen gün zarara uğramakta, tahrip olmakta ve korunmaya muhtaç hale gelmektedir. Yeryüzünde, bugüne kadar kayıt altına alınan tür sayısı 1 milyon 750 binin üzerinde olsa da birçok bilim adamı bu sayının 10 milyon civarında olduğunu tahmin etmektedir. İşte, bu muhteşem doğal habitat, son yüzyılda, birçok yerinden yara aldı ve dengesi sarsılmış bir duruma geldi. Bugün, doğal ekosistemlerin yüzde 70'inden fazlası dönüştürüldü. Bu oranın 2050'ye kadar yüzde 90’a ulaşacağı tahmin ediliyor. 

“Hayvan popülasyonunun yüzde 68’i kaybedildi”
Biyolojik çeşitlilik insanlık tarihinde daha önce görülmemiş bir hızda azalıyor. Türlerin neslinin tükenme oranının, insanların gezegene hâkim olduğundan önceki döneme göre bin kat daha yüksek olduğu düşünülüyor.  Son yüzyılda, bitki türlerinin yarısı yok oldu. Dünya son 50 yılda, memeli, kuş, sürüngen ve balık popülasyonunun yüzde 68’ini kaybetti. Tatlı sularda yaşayan türlerin üçte birinin nesli tükenme tehdidi altında. Bugün, iklim değişikliği ve habitatın tahribatından dolayı yaklaşık 1 milyon tür risk altında. İşte; tüm bunların ana sorumlusu, Dünyadaki toplam biyokütlenin sadece on binde birini temsil eden insanoğludur. Ve bu sistemin bozulması, başta insan olmak üzere yeryüzündeki tüm dengeyi ve bütün yaşam formunu doğrudan etkiliyor. O nedenle, biyolojik çeşitliliğimizi korumak, kayıt altına almak ve sürdürülebilirliğini sağlamak, artık bir tercih değil, bir zorunluluk haline gelmiştir.” 

“Ülkemizde toplam 12 bin bitki türü var
Türkiye’nin, Dünya’nın en zengin biyolojik çeşitliliğe sahip ülkelerinden birisi olduğunun altını çizen Bakan Pakdemirli sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“Bitki ve hayvan türleri açısından büyük bir potansiyele sahibiz.  Dünya’daki sekiz bitki gen merkezinden, üçünün kesiştiği tek ülkeyiz. Biyolojik çeşitlilik bakımından adeta bir kıta özelliği gösteriyoruz. Tüm Avrupa kıtasında yaklaşık 12 bin bitki türü bulunmasına karşın, ülkemiz, yaklaşık 4 bini endemik, yani bu coğrafyaya has olmak üzere toplam 12 bin bitki türüne ev sahipliği yapıyor. Dünya üzerindeki kuş göç yollarından en önemli iki tanesi, bu topraklar üzerindedir.  Bu topraklar çok sayıda kültür bitkisinin de orijin ve çeşitlilik merkezidir. Anadolu; buğdayın, mercimeğin, nohudun, zeytinin, elmanın, kirazın ve daha sayamadığımızı yüzlerce bitkinin anavatanıdır. Tiftik keçisi, İvesi koyunu, Kafkas arısı bu toprakların ürünü, bu toprakların değerleridir. Çam, meşe, köknar, sığla gibi onlarca ağacın Anavatanı, bu coğrafyadır. Bizler de ‘Biyoçeşitlilik geleceğimizdir’ diyerek elimizdeki bu değerleri korumak ve gelecek nesillere aktarmak için büyük gayret gösteriyor ve bu konuda onlarca projeyi hayata geçiriyoruz.”

“2013-2020 yılları arasında başarıyla uygulanan “Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi” sayesinde, 81 ilimizde biyolojik çeşitlilik envanterimizi tamamladık” diyen Bakan Pakdemirli “Bu proje, Cumhuriyet tarihi boyunca, biyolojik çeşitlilik alanında yapılan en kapsamlı çalışmadır” dedi. 

Pakdemirli, envanter tespiti çalışmalarının, ormanlar dâhil ülke genelindeki tüm ekosistemlerde yapıldığını ayrıca, habitat ve özellikli alanların tespiti ve bunlara ilişkin verilerin de detaylı şekilde toplandığını bildirdi. Proje süresince, yaklaşık 853 bin gözlem noktasından toplanan verilerle, 13 bin 404 adet türün tespitinin yapıldığını kaydeden Pakdemirli, şunları söyledi:

“Bunlardan 12 bin 141 adedi bitki, 1.263 adedi ise hayvan türüdür. Envanteri yapılan türlerden; 428 adedi lokal endemik, 3 bin 275 adedi de endemik tür olup, bu türler dünya üzerinde sadece Türkiye’de bulunmaktadır. Bu envanter çalışmasında, çayır-mera, gıda, genetik materyal, peyzaj ve diğer gruplarda ekonomik değere haiz türler belirlenmiştir. Tıbbi ve aromatik bitkiler, 4 bin 832 adet takson ile en fazla türün tespit edildiği grup olarak öne çıkmaktadır. Tabi bu envanter çalışması sayesinde, ülkemizdeki Tıbbi ve Aromatik Bitkilerin potansiyeli de net olarak belirlenmiştir. Proje sonunda, bilimsel ve güncel verilere dayalı olarak, ülkemizin Biyolojik Çeşitlilik Haritası oluşturulmuştur. Ayrıca, oluşturduğumuz Türkiye’nin en büyük biyolojik çeşitlilik envanteri sayesinde, sonraki projelerimiz için gerekli atlığı sağlayacak büyük bir bilgi havuzuna da sahip olduk. Bunun yanında, envanter çalışmalarıyla Dünya literatürüne yeni türler de kazandırılmıştır.  Örneğin; İstanbul’da, tespit edilen İstanbul soğanı ve Şırnak’ta tespit edilen bir Kızan dikeni türü bilim dünyası için yeni olup, ilk kez kayıt altına alınmıştır. Dünya’da sadece İzmir’de bulunan 5 yeni endemik tür keşfedilmiştir.  Yine, Eskişehir’de Yunus Emre Çiçeği envantere kayıt edilerek biyolojik çeşitliliğimize katkı sağlanmıştır.” 

Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Veritabanı
Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi kapsamında, Türkiye’nin tamamından elde edilen verilerin Nuh’un Gemisi Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Veritabanı’na aktarıldığını söyleyen Pakdemirli, şöyle devam etti:

“Bugün sizlere tanıtımını yapacağımız Nuh’un Gemisi Veri Tabanı, Türkiye’deki en büyük biyolojik çeşitlilik veri tabanıdır. Tabi, bu veri tabanının ismi, Hazreti Nuh Peygamber’den esinlenerek verildi. Ülkemizin zengin biyolojik çeşitliliğini kayıt altına alan bu veri tabanı, elimizdeki değerin büyüklüğünü ortaya koyması ve bu değeri korumak için yapacağımız çalışmalara yol göstermesi açısından son derece önemlidir. Bugüne kadar Nuh’un Gemisi Veri Tabanına 1,9 milyonun üzerinde veri girişi yapıldı. Bu verilerin yarısını son 3 yılda veri tabanına girdik ve sistemi kullanıma hazır hale getirdik. Bu verilerin bir kısmını; istatistik ve bilgi amacıyla vatandaşlarımızın kullanımına da açtık. Bu sistem, ülkemizin tüm ekosistemlerini ve habitatlarını temsil edecek bir veri kapasitesine sahiptir.  O nedenle veri tabanındaki bilgiler, biyolojik çeşitliliğin ekonomiye dönüştüğü; gıda, tarım, ormancılık, tıp, eczacılık, ilaç, kozmetik, parfüm, doğal boyalar, enerji ve savunma gibi pek çok alanda önemli bir altlık teşkil edecektir.”

Pakdemirli, Türkiye’nin biyolojik çeşitliliği açısından önemli bir yere sahip olan türler ile nesli tehlike altına düşen veya düşebilecek türlerin korunması amacıyla da toplam 100 tür için Koruma Eylem Planı hazırladıklarını ifade etti.

Biyolojik Çeşitliliği Koruma Kanunu çalışmalarının hızla devam ettiğini de vurgulayan Bakan Pakdemirli, “Bu Kanun ile; biyokaçakçılığa karşı cezai yaptırımlardan, genetik kaynaklara dayalı buluşlarda fikri mülkiyete, ar-ge faaliyetlerinden türlerin ve ekosistemlerin korunması ve izlenmesine, anlaşmazlıkların çözümünden yetki ve sorumluklara kadar tüm konuları yasal bir çatı altına toplayacağız. Kanun taslağını hazırladık. İnşallah önümüzdeki dönemde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yasalaşmasını hedefliyoruz” açıklamasını yaptı.

Kumru Tulgar / Ajans Bizim / Türkiye / ANKARA

25 May 2021 - 19:54 - Çevre


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi


Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?