Osmanlı'da şifalı ilaçlar

Eski dönemde hayatlarını sürdüren insanlar, buldukları bazı otları tedavi amaçlı olarak, hastalıklara iyi gelebileceğini düşünüp deneyerek ilaç yapımı...

Büyütmek için resme tıklayın

Eski dönemde hayatlarını sürdüren insanlar, buldukları bazı otları tedavi amaçlı olarak, hastalıklara iyi gelebileceğini düşünüp deneyerek ilaç yapımında kullanmışlardır. Buldukları bitkilerin kurumasını sağladıktan sonra, toz şekline getirmişlerdir. Diğer yandan bitkileri ezip macun kıvamına getirerek droglar yapmayı başarmışlardır. Yaptıkları drogları muhafaza etmeleri gerekmiştir ki bunu da kalay, gümüş ve çömlekler yardımı ile gerçekleştirmişlerdir.Tedavide kullanılan ilaçların bir kısmı ağız yolu şeklinde yani yutarak, içerek ya da yiyerek alınıyordu. Tütsüler ve toz ilaçlar ise burun yoluyla alınıyordu.

1900 yıllarına kadardekoksiyon, infüzyon, emülsiyon, ovül, tentür, lavman, lapa,göz damlası, hulâsa, şurup, macun ve hap adlarıyla gruplandırılan ilâçlar her hasta için reçetesine uygun biçimde özel olarak aşşab/saydelani, şebetütabbah ve edviye-kub gibi görevlilerden yardım alan hekimler tarafından hazırlanıyordu.

XVII. yüzyıl ortalarında ilâç hazırlama ve satma işiyle uğraşan esnafı attarlar, ilâç suları satanlar, macuncular, gülsuyucular, amberciler, buhurcular, ilâç yağları satanlar, esrarcılar, afyoncular, tutyacılar ve otbulucular olarak sıralamaktadır.

Osmanlı’da Kullanılan Bazı Şifalı Bitkiler

Aloevera, Ayıpençesi, Ballıbaba, Ağaçhatmi, Biberiye, Çörekotu, Defne, Isırgan, Lavanta, Kekik, Ekinezya, Mercanköşk, Enginar, Ihlamur

Şifahanelerin bahçelerinde yetiştirilen çiçekler ve bitkiler hastaların tedavilerinde kullanılmaktaydı. Bitkilerden genellikle macunlar ve şuruplar yapılmakta idi.

Osmanlı’da Kullanılan Bazı Macunlar

Osmanlı’da hastalara verilen ilaçların bir kısmı macunlardan oluşmaktaydı. Macunlar çeşitli bitkiler, baharatlar ve şifalı otlarla hastanın şikayetlerine göre özel olarak hazırlanırdı.

Macun-ı Bah, Macun-ı Bellud,Macun-ı Mütevekkili, Macun-ı Müferrih,Macun-ı Felasife,Macun-ı İbni Sina, Belâdir Macunu, Feylezoflar macunu

Macun-ı Bah: Bu macuna Macun-u Hasene’de denir. Mide rahatsızlıklarına iyi gelir, bağırsak problemlerine ve uykusuzluğa giderir, şeker düşürücüdür, kalbi güçlendirir, baş ağrılarını giderir, iştah arttırır.

Kullanılan bitkiler; anason, karanfil, kereviz, kişniş, şalgam tohumu, uduhindi.

 Osmanlı’da Kullanılan Bazı Şerbetler

Şerbeti yapılacak her maddenin, kendine özgü pişirilme yöntemi vardı. Elma, nar, kaseni, şahtere, limon, humma, koruk vb. sulu yemiş ve otların, dövülerek suyunun çıkarılması gerekirdi. Çıkarılan suyun, güzel bir şekilde kaynatılıp, köpüğünün alınmasıyla şeker ya da bal ile kıvamının ayarlanması gerekirdi.

Cüllab , Gül Şerbeti, Menekşe Şerbeti , Demirhindî Şerbeti, Sirkencübin-i Sade

Menekşe Şerbeti: Kokulu kır menekşesi, yıkanır, suyu süzdürülür. Üzerine su, limon tuzu ve limon suyu dökülür, kavanoza konup ağzı kapatılır. 4-5 gün bekletilir. Tülbentten geçirilir, kavanozlara konur, serin bir yerde saklanır .

Boğaz ağrılarına, göğüse, akciğerlere çok faydalıdır. Bütün sıcak tabiatlı hastalıklara dahi iyi gelir.

Menekşe şerbetinin, aynı zamanda böbrek ağrısı, zatürree ve kuru öksürük gibi hastalıkların da tedavisinde kullanır ve hastalığa şifa verdiği düşünülür.

 

FATMA İNCE                                                                                                     

İSTANBUL SABAHATTİN ZAİM ÜNİVERSİTESİ

Gıda Mühendisliği - Beslenme ve Diyetetik Öğrencisi                                 

BİFAD Gençlik Komitesi Üyesi

26 Oca 2021 - 02:27 - Yaşam


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi


Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?