Tarihte Bugün – 12 Ocak

İlk evliliğini Nisa Serezli ile yapan Metin Serezli'nin ikinci eşi Nevra Serezli'den Murat ve Selim adlarında iki oğlu ve iki torunu bulunmaktaydı.

OLAYLAR

1875 – Beyoğlu’nda Tünel işletmeye açıldı. Tünel, 1863’de Londra’da hizmete giren yeraltı toplu taşıma sistemlerinden sonra inşa edilen dünyanın en eski 2. yeraltı toplu taşıma sistemidir.
1915 – ABD Temsilciler Meclisi kadınların da oy kullanması yönündeki kanun teklifini reddetti.
1923 – Paris’teki Pasteur Enstitüsü’nde tetenoza karşı serum geliştirildi.
1920 – Son Osmanlı Mebusan Meclisi İstanbul’da görüşmelere başladı.
1930 – Anadolu halk oyunları ilk kez filme alındı.
1932 – Hattie W. Caraway, Amerika Birleşik Devletleri senatosuna seçilen ilk kadın politikacı oldu.
1933 – Dahili İstikraz (İç Borç) Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edildi.
1934 – Yunanistan’ın eski başbakanı Elefterios Venizelos, Atatürk’ü Nobel Barış Ödülü’ne aday gösterdi.
1940 – II. Dünya Savaşı: Rusya, Finlandiya’yı bombalıyor.
1943 – İlk defa kurulan İstanbul Mıntıka Sanayi Birliği ilk toplantısını yaptı.
1944 – Genel Kurmay’da ilk devir teslim; Mareşal Fevzi Çakmak yaş haddinden emekliye ayrıldı, yerine Kazım Orbay atandı.
1945 – II. Dünya Savaşı: Sovyet birlikleri Doğu Avrupa’da Nazi güçlerine karşı atağa geçti.
1951 – Uluslararası Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi yürürlüğe girdi.
1952 – ABD yönetimi, Marshall Planı çerçevesinde Türkiye’ye 58 milyon dolarlık askeri yardım yapılmasına onay verdi.
1958 – İstanbullu kadınlar Türk Kadın Partisi’nin kurulmasına, “Onurumuz erkeklerinkinden çok yüksek olduğundan siyasette başarılı olamayız” diyerek karşı çıktılar.
1959 – Sovyet uzay aracı Luna yılında bugün güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti. Luna yerçekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu.
1961 – Siyasi partilerin faaliyetine izin verildi.
1966 – Lyndon B. Johnson, Amerika Birleşik Devletleri’nin, komünist saldırganlık sona erene kadar Güney Vietnam’da kalacağını açıkladı.
1966 – Fikir suçlarının da af kapsamına alınması istendi. 19 Temmuz günü Meclis’ten çıkan Af Kanunu’nda 141. ve 142. madde “suçluları” af kapsamı dışında bırakıldı. Vergi ve döviz kaçakçılığı suçları da af kapsamına alınmıştı.
1967 – Dr. James Bedford, gelecekte tekrar canlandırılmak üzere, kriyojenik olarak dondurulan ilk insan oldu.
1969 – Led Zeppelin ilk albümlerini (Led Zeppelin) çıkardı.
1971 – Anayasa Mahkemesi, özel yüksek okulların anayasa’ya aykırı olduğuna karar verdi.
1972 – Mucibur Rahman Bangladeş’in başbakanı oldu.
1973 – Milli Gazete yayın hayatına başladı.
1976 – BM Güvenlik Konseyi, 11 e karşı 1 oyla, Filistin Kurtuluş Örgütü’nün, oy verme hakkı olmaksızın Güvenlik Konseyi tartışmalarına katılmasına karar verdi.
1976 – Akaryakıt bayileri direniş yaptılar, akaryakıt satmadılar. Bayiler kâr oranlarının arttırılmasını istiyor.
1983 – 261 sanık hakkında idam cezası istenen 759 sanıklı Fatsa Dev-Yol davası Amasya’da başladı. İdamı istenenler arasında eski belediye başkanı Fikri Sönmez’ de bulunuyor.
1988 – Tek tip elbise giymeyen tutuklu ve hükümlülerin ziyaretçileriyle görüştürülmemesi cezaevlerinde sorun yarattı.
1990 – Sosyal Demokrat Halkçı Parti’nin (SHP) kurucu genel başkanı Aydın Güven Gürkan ile partiden ihraç edilen çoğunluğu Kürt kökenli 15 milletvekili bir deklarasyon yayınladılar ve parti kurma girişimlerine başladılar.
1991 – Amerika Birleşik Devletleri kongresi Irak birliklerinin Kuveyt’ten çıkarılması için hükümete güç kullanımı yetkisi verdi.
1998 – 19 Avrupa ülkesi, insan klonlanmasının yasaklanması konusunda anlaştılar.
2000 – Hükümeti oluşturan partilerin genel başkanları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin, idama mahkûm edilen Abdullah Öcalan hakkında verdiği ihtiyati tedbir kararına uyulmasını kararlaştırdılar.
2006 – Mehmet Ali Ağca, yaklaşık 5.5 yıldır hükümlü bulunduğu Kartal H Tipi Cezaevinden tahliye edildi. Ağca, tahliye olmasının ardından askerlik sorunu nedeniyle Maltepe’deki Pendik Askerlik Şubesi’ne götürüldü. Askerlik şubesinden Tuzla Piyade Okulundaki revire, daha sonra da Gülhane Askeri Tıp Akademisi (GATA) Haydarpaşa Eğitim Hastanesi’ne giden Ağca, daha sonra serbest bırakıldı. Adalet Bakanı Cemil Çiçek, tahliyenin bütün yönleriyle değerlendirilmesi açısından Yargıtay incelemesine sunulması için yazılı emir yoluna başvuracağını bildirdi.
2006 – Mina, Suudi Arabistan’da şeytan taşlama sırasında çıkan kargaşada 362 hacı adayı öldü.

DOĞUMLAR

1628 – Charles Perrault, Fransız yazar (ö. 1703)
1876 – Jack London, ABD’li yazar (ö. 1916)
1876 – Fevzi Çakmak, Türkiye Cumhuriyeti kurucularından ve aynı ülkenin iki mareşalinden biri. (ö. 1950)
1893 – Hermann Göring, Nazi subayı (ö. 1946)
1900 – Abdülbaki Gölpınarlı, edebiyat tarihçisi ve çevirmen (1982)
1903 – İgor Vasilyeviç Kurçatov, Sovyetler Birliğinin ilk atom bombası ve ilk nükleer elektrik santralini ve dünyanın ilk termonükleer bombasını yapan nükleer fizikçi
1905 – Nihal Atsız, Türkçü-Turancı görüşleriyle tanınan tarihçi, yazar, şair, Türkolog (d. 1905)
1916 – Pieter Willem Botha, Güney Afrika’nın ilk devlet başkanı.
1931 – Leyla Erbil, yazar

LEYLA ERBİL

Orta sınıf ailenin üç kız kardeşten ortancası. İlk, orta ve liseyi İstanbul okullarında okudu. İstanbul Üniversitesi’nde İngiliz Edebiyatı bölümünde eğitim gördü. Son sınıfta ayrıldı. Çeşitli işlerde çalıştı. Evlenerek bir süre Ankara ve İzmir’de oturdu. 1961 de İstanbul’a döndü. Evli ve bir kızı var (Fatoş Erbil-Pınar).

Yazarlığa hikâyeyle başladı. İlk yayınlanan hikâyesi Uğraşsız’dır; (Seçilmiş Hikayeler Dergisi, 1956 Ankara) Giderek Dost, Yeni Ufuklar, Yeditepe, Ataç, Papirus, Yelken vb Edebiyat Dergilerinde yazı ve hikâyeleri göründü. Erbil, kendinden önce yerleşmiş olan yazın akımlarına bağlı kalmadı; roman, hikâye ve düz yazı metinlerinde ortodoks Marxçıların karşısında yer almasıyla tanındı. Psikanilizin özgürleştirici yöntemlerinden yararlanarak, dinin, ailenin, okulun, toplumsalın ürettiği tabularla dolu ideolojilere karşı 1956’da başlayan mücadelesini dilin oturmuş kelime hazinesi ve söz dizimi kuralarını değiştirme çabasıyla sürdürdü. Yeni bir biçim ve biçem geliştirdi. Başlıca düşünce kaynakları Marx ve Freud olarak belirtildi.

Leyla Erbil, 1970 Türkiye Sanatçılar Birliği, 1974 Türkiye Yazarlar Sendikası kurucularından olup, PEN Yazarlar Derneği üyesidir. 1961’lerde Türkiye İşçi Partisi üyesi olan Erbil, Türkiye İşçi Partisi’in Sanat ve Kültür Bürosu’nda görev almıştır. 1979’da çağrılı olarak gittiği ABD’de kendisine, Iowa Üniversitesi Onur üyeliği verilmiştir. Edebiyat Ödüllerine katılmayan Erbil, 2000- 2001 yılı Ankara Edebiyatçılar Derneği Onur Ödüllerini kabul etmiş, 2002 yılında ise, PEN Yazarlar Derneği tarafından Nobel Edebiyat Ödülü’ne ülkemizden ilk kadın yazar adayı olarak gösterilirken, “Türk dili ve edebiyata egemenliği, aynı zamanda insana, hayata ve dünyaya karşı sorumlu aydın tavrı” vurgulanmıştır. 82 yaşında vefat eden Leyla Erbil, Zincirlikuyu Mezarlığı ‘nda defnedildi.

1931 – Özdemir Nutku, Tiyatrobilimci, oyuncu, yazar, eleştirmen ve yönetmen.
1934 – Metin Serezli, Türk aktör

METİN SEREZLİ (d. 12 Ocak 1934 – ö. 10 Mart 2013)

Türk sinema oyuncusu, tiyatrocu ve seslendirme sanatçısı.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İktisat Fakültesi Gazetecilik Enstitüsü, Edebiyat Fakültesi Sanat tarihi Bölümlerinde okudu. 1954’de İstanbul Üniversitesi Gençlik Tiyatrosu’nda amatör olarak oyunculuğa atıldı. 1971’de Çevre Tiyatrosu adı ile kendi tiyatrosunu kurdu. Usta oyunculuğunun yanı sıra, yönetmenlik de yapmıştır. İlk evliliğini Nisa Serezli ile yapan Metin Serezli’nin ikinci eşi Nevra Serezli’den Murat ve Selim adlarında iki oğlu ve iki torunu bulunmaktaydı.

10 Mart 2013 tarihinde uzun süredir tedavisini gördüğü akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti. Zincirlikuyu’da defnedilmiştir.

1944 – Joe Frazier, Dünya ağır siklet profesyonel boks şampiyonlarından ABD’li boksör
1949 – Ottmar Hitzfel

d, Alman futbolcu ve teknik direktör
1969 – Gökhan Semiz, Grup Vitamin’in solisti, söz yazarı, besteci. (ö. 1998)
1973 – Hande Yener, Türk pop şarkıcısı.
1973 – Ibrahim Ba, Senegal asıllı Fransız futbolcu.
1980 – Akiko Morigami , Japon tenis oyuncusu.
1980 – Amerie, R&B şarkıcısı, söz yazarı, dansçı, aktris ve model
1987 – Naya Rivera, Şarkıcı ve aktris.
1986 – Pablo Daniel Osvaldo, İtalyan futbolcu.
1993 – Zayn Malik, One Direction üyesi, Pakistan asıllı İngiliz şarkıcı, söz yazarı.

ÖLÜMLER

1665 – Pierre de Fermat, Fransız matematikçi ve hukukçu (d. 1601)
1905 – Hüseyin Nihal Atsız, Türk yazar, şair, tarihçi ve ideologdur.(d. [[11 Aralık 1975])
1945 – Velid Ebüzziya, Tasvir-i Efkar gazetesi sahibi ve başyazarı
1976 – Agatha Christie, İngiliz yazar (d. 1890)
1977 – Henri-Georges Clouzot, Fransız film yönetmeni ve senarist (d. 1907)
1983 – Nikolay Podgorni, SSCB devlet başkanı (d. 1903)
1985 – Sabri Kiraz,Türk futbolcu ve teknik direktör (d. 1918)
1998 – Sadi Koçaş, eski başbakan yardımcısı Türk siyasetçi (d. 1919)
2001 – Luiz Bonfá, Brezilyalı besteci, gitarist (d. 1922)
2002 – Cyrus Vance, ABD’nin 57. dışişleri bakanı (d. 1917)
2003 – Maurice Gibb, İngiliz müzisyen, (Bee Gees grubu üyesi) (d. 1949)
2006 – Ömer Küyük, İstiklal Savaşı Gazisi. (d. 1900)
2010 – Miep Gies, II. Dünya Savaşı sirasinda Anne Frank ve ailesine yardim eden kisi . (d. 1909)

12 Oca 2014 - 17:41 - Gündem