Tarihte bugün – 15 Eylül

Toplumcu gerçekçi eserleriyle Türk edebiyatının saygın ve unutulmaz isimleri arasında yerini alan Orhan Kemal Adana'da doğmuştur.

Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü olan Orhan Kemal 15 Eylül 1914’te Adana’da doğdu. Toplumcu gerçekçi eserleriyle Türk edebiyatının saygın ve unutulmaz isimleri arasında yerini almıştır.

OLAYLAR

1656 – Köprülü Mehmed Paşa sadrazamlığı kabul etti.
1910 – Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu.
1916 – Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, Birinci Dünya Savaşı sırasında, Fransa’nın Somme yöresinde kullanıldı.
1917 – Başbakan Alexander Kerensky, Rusya’da cumhuriyet ilan etti.
1918 – Nuri Paşa ve Mürsel Bakü komutasındaki Osmanlı, Azeri, ve Dağıstan birliklerinden oluşan Kafkas İslam Ordusu, Bakü Muharebesi (1918) sonucunda Bakü’yu Rus ve Ermeni işgalinden kurtararak şehirde Osmanlı bayrağını dalgalandırdı.
1923 – Lozan Antlaşması uyarınca Edirne’ye bağlı Karaağaç istasyonu Yunanlılardan teslim alındı.
1923 – Türkiye’de ilk yüzme yarışı, Galatasaray Kulübünce İstanbul-Büyükada’da düzenlendi.
1928 – İskoç bakteriyolog Alexander Fleming, pek çok zararlı bakteriyi yok edebilen küfü bularak, penicillium notatum adını verdi.
1929 – Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği’nin ilk sergisi Ankara’da açıldı.
1944 – 2. Dünya savaşı sırasında, Britanya savaşının en önemli gününde Kraliyet Hava Kuvvetleri 185 Alman uçağını düşürdüler.
1949 – Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Federal Almanya’nın ilk şansölyesi oldu.
1955 – Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname yürürlüğe girdi.
1961 – Yassıada Mahkemesi, kapatılan DP’nin 15 üyesi hakkında ölüm, 32 üyesi hakkında müebbet hapis cezası verildiğini açıkladı.
1962 – Maltepe Ortaokulu açıldı.
1963 – Ahmed Bin Bella, Cezayir’in ilk devlet başkanı oldu.
1966 – Maratoncu İsmail Akçay Balkan Şampiyonu, Hüseyin Aktaş ikincisi oldu.
1975 – Beyrut’ta Hıristiyan ve Müslümanlar arasında iç savaş başladı.
1975 – Pink Floyd’un “Wish You Were Here” albümü piyasaya çıktı.
1980 – 12 Eylül Askeri darbesini izleyen günlerde, grev ve lokavtlar kaldırıldı; işçiler işbaşı yaptı, belediye başkanları görevlerinden alınmaya başladı, yerlerine çoğunlukla subaylar atandı, Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK), Milliyetçi İşçi Sendikaları Konfederasyonu (MİSK) ve Hak-İş’in bankalardaki paraları bloke edildi, sendika yöneticileri ile işyeri temsilcileri teslim olmaya başladı.
1982 – İsrail, Beyrut’u işgal etti.
2002 – Manisa Etnografya ve Arkeoloji Müzesi soyuldu. Soygunda, Helenistik döneme ait Marsyas ve Roma dönemine ait Eros heykelleri çalındı.

DOĞUMLAR

1829 – Manuel Tamayo y Baus, İspanyol oyun yazarı (ö. 1898)
1857 – William Howard Taft, ABD’ nin 27. başkanı (ö. 1930)
1890 – Agatha Christie, İngiliz yazar (ö. 1976)
1894 – Jean Renoir, Fransız film yönetmeni (ö. 1979)
1914 – Orhan Kemal, Türk yazar (ö. 1970)

ORHAN KEMAL

Asıl adı Mehmet Raşit Öğütçü olan Orhan Kemal 15 Eylül 1914’te Adana’da doğdu. Toplumcu gerçekçi eserleriyle Türk edebiyatının saygın ve unutulmaz isimleri arasında yerini almıştır. 2 Haziran 1970 tarihinde vefat eden Orhan Kemal adına roman yarışması düzenlenmektedir.

Orhan Kemal, milletvekili ve bakanlık yapmış Abdülkadir Kemali Bey ile ortaokul mezunu aydın bir kadın olan Azime Hanım’ın oğludur. 15 Eylül 1914’te Adana’nın Ceyhan ilçesinde dünyaya geldi. Babası siyasal nedenlerle 1931’de Suriye’ye yerleşince, orta öğrenimini kendi isteğiyle yarıda bıraktı ve Suriye’de bulaşıkçılık ve matbaa işçiliği yaptı. Bir yıl sonra tek başına Türkiye’ye dönerek Adana’da çırçır fabrikalarında işçilik ve kâtiplik yaptı. Bu yıllardaki birikimleri, ilerde romanlarına hayat vermiştir. 1937’de çırçır fabrikasında (Milli Mensucat) bir işçi olan Nuriye ile evlendi. Bir yıl sonra ilk çocuğu Yıldız doğdu.

1938’de Niğde’de askerliğini yaparken “Maksim Gorki ve Nazım Hikmet kitapları okumak”, “yabancı rejimler lehinde propaganda ve isyana muharrik” suçundan 5 yıl hapis cezasına mahkûm edildi. 1940’ta, Bursa Cezaevi’nde tanıştığı Nazım Hikmet’in toplumcu görüşlerinden etkilendi; kendisinden Fransızca, felsefe ve siyaset dersleri aldı. Orhan Kemal’i şiir yerine roman ve öykü yazmaya teşvik eden de Nazım Hikmet oldu.

İlk öykülerini Bacaksız Orhan takma adıyla yayımladı. İlk kez 1943’te İkdam Gazetesi’nde “Asma Çubuğu” öyküsünde Orhan Kemal adını kullandı.

1943’te tahliye olunca Adana’ya döndü. Amelelik ve hamallık gibi işlerde çalıştı. 1944’te doğan oğluna Nazım adını verdi. 1949’da üçüncü çocuğu Kemali’nin doğumundan sonra, 1950’de ailesiyle İstanbul’a yerleşti ve ölümüne kadar kitap ve makale yazarak geçindi. 1957’de dördüncü çocuğu Işık doğdu.

1958’de Sait Faik Hikaye Armağanı’nı Kardeş Payı adlı öyküsü ile aldı.

1966’da “hücre çalışması ve komünizm propagandası” yaptıkları gerekçesi ile iki arkadaşı ile birlikte tutuklandı. “Suç teşkil eden bir cihet bulunmadığı” yolundaki bilirkişi raporu üzerine bir ay sonra serbest bırakıldı.

1967’de 72. Koğuş oyunu ile Ankara Sanatseverler Derneği tarafından en iyi oyun yazarı seçildi. 1969’da Türk Dil Kurumu Ödülü’nü ve Sait Faik Hikaye Armağanı’nı Önce Ekmek adlı kitabı ile aldı.

Bulgar Yazarlar Birliği’nin çağrısı üzerine gittiği Sofya’da, tedavi görmekte olduğu hastanede 2 Haziran 1970’te öldü.

Anısını yaşatmak için İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde, Cihangir semtinde Orhan Kemal Müzesi açıldı.1972’den bu yana adına bir roman yarışması (Orhan Kemal Roman Armağanı) düzenlenmektedir.

1929 – Murray Gell-Mann, Nobel Ödülü sahibi ABD’li fizikçi
1946 – William Oliver Stone,ABD’li oscar’lı yönetmen,senarist ve yapımcı
1946 – Tommy Lee Jones, ABD’li oyuncu ve yönetmen
1954 – Hrant Dink, Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni
1969 – Márcio Santos, Brezilyalı futbolcu
1978 – Eidur Gudjohnsen, İzlandalı futbolcu
1988 – Chelsea Staub, Amerika’lı oyuncu

ÖLÜMLER

668 – II. Konstans (Sakallı Konstantin), Roma Konsülü ünvanını taşıyan son Bizans İmparatoru (d. 630)
1885 – Jumbo, Barnum sirkinin Afrika kökenli ünlü fili (tren kazasında) (d. 1860)
1937 – Seyit Rıza, Dersimli kanaat önderi
1956 – Abdurrahman Vefik Sayın, eski maliye nazırı
1972 – Ulvi Cemal Erkin, Türk besteci (d. 1906)
1972 – Baki Süha Ediboğlu, Türk şair ve yazar
1973 – VI. Gustaf Adolf, İsveç kralı (d. 1882)
1983 – Murat Sarıca, Türk yazar ve öğretim üyesi
2002 – Şükran Güngör, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı (d. 1926)
2006 – Oriana Fallaci, İtalyan gazeteci ve yazar (d. 1929)
2007 – Colin McRae, İskoç dünya şampiyonu WRC pilotu (d. 1968)
2008 – Rick Wright, İngiliz müzisyen.

15 Eyl 2014 - 17:57 - Kültür Sanat


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Haber Hürriyeti Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Haber Hürriyeti hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Haber Hürriyeti editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Haber Hürriyeti değil haberi geçen ajanstır.



İZMİR MARKALARI

Şehir Markaları arasındaki yerinizi alın, fırsatı kaçırmayın

+90 (232) 246 82 46
Reklam bilgi


Anket 2019’un en başarılı belediye başkanı sizce hangisiydi?