Beyin Ve Vücut Arasında Neden Bu Kadar Yol kesişiyor?

İnsanlarda beynin ve vücudun yarısı çapraz bağlantılıdır: Beynin sol yarısı vücudun sağ tarafını kontrol eder ve sağ tarafı ise sol tarafı kontrol eder. Ama durum neden böyle?

İnsanlarda beynin ve vücudun yarısı çapraz bağlantılıdır: Beynin sol yarısı vücudun sağ tarafını kontrol eder ve sağ tarafı ise sol tarafı kontrol eder. Ama durum neden böyle?

Beyin, serebral korteksin yarı küreleri adı verilen iki kısma bölünmüştür. İnsanlarda ve diğer birçok hayvanda, beynin ve vücudun yarıları çapraz bağlantılıdır: Sol yarıküre, vücudun sağ tarafının birçok fonksiyonunu kontrol eder ve bunun tersi de geçerlidir. Sonuç olarak, felç gibi beynin sol yarıküresinde hasar olan kişilerde, özellikle vücudun sağ bölgesinde belirgindir. Örneğin beynin sol bölümünde bir sorun olduğunda artık sağ kolunuzu hareket ettiremezsiniz.

Peki neden beyin ve vücut arasında bu kadar çok şeyin yolu kesişiyor? Tarihsel olarak en eski açıklama İspanyol Doktor Santiago Ramón y Cajal'dan geliyor.

Günümüzde daha yaygın olarak kullanılan bilimsel açıklama bizi çok daha eski zamanlara götürüyor. Bu süre zarfında omurgalılar suda yaşadılar, solucan şeklinde vücutlara sahiptiler ve beyinleri bir omurga ve beyin sapından biraz daha fazlasını içeriyordu. Böyle bir hayvan muhtemelen bugün sahip olduğumuz karmaşık mercek gözlerine sahip değildi. Muhtemelen ışık ve gölgeden başka hiçbir şeyi algılayamayan ilkel gözleri vardı. Bir düşman hayvana doğru yüzdüğünde bu, hayvanımızın gölgesinin büyüdüğü anlamına geliyordu. Düşmanından uzaklaşmak için uyarılan “gözlerin” karşı tarafında vücudunu kısaltmak zorundaydı. Yani eğer görsel uyaran sağ taraftan geliyorsa, kaçış hareketini başlatmak için karşı sol taraftaki kasları mümkün olduğu kadar çabuk kasması gerekiyordu. Bu amaçla optik sinir geçişinin olması gerekiyordu. Bu durumda sağ ilkel gözden sol taraftaki kas gruplarına kadar karşılıklı bağlantıların gelişmesine yol açtığı düşünülmektedir.

Durumun gerçekten böyle olup olmadığını kesin olarak söyleyemeyiz. Ancak beynin sol yarısı vücudun sağ tarafını kontrol edip, sağ tarafının ise sol tarafı kontrol etmesi bu teori ile açıklanabilmektedir.

Dr. Bayram Çivilibal

24 Şub 2024 - 01:09 İzmir/ Karşiyaka- Sağlık