Hükümet "Mücevherleri" Satma Peşinde

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, iktidara gelmeden önce 2018'de Facebook'ta, "İtalyan Posta İdaresinin özelleştirilmesine hayır” demiş ve bu kurumu İtalyanların elinde kalması gereken bir “mücevher" olarak nitelendirmişti. Meloni, şimdiyse Posta İdaresinin hisseleri uluslararasını yatırımcılara satmaya hazırlanıyor. 

Ceyhun Ergüven / Ajans Bizim / İtalya / Roma

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, iktidara gelmeden önce 2018'de Facebook'ta, "İtalyan Posta İdaresinin özelleştirilmesine hayır” demiş ve bu kurumu İtalyanların elinde kalması gereken bir “mücevher" olarak nitelendirmişti.

Meloni, şimdiyse Posta İdaresinin hisseleri uluslararasını yatırımcılara satmaya hazırlanıyor. 

Aşırı muhafazakâr Meloni hükümetin hedefi, Yunanistan'dan sonra Avro bölgesindeki en yüksek kamu borcu oranına sahip olan ülkede borç patlamasını engellemek için özelleştirmeler yoluyla 2026 yılına kadar 20 milyar avro fon toplamak!

Hükümet, sigorta ve bankacılık faaliyetleri sayesinde oldukça karlı olan Posta İdaresi ile devlet demiryolu şirketi Ferrovie dello Stato ve petrol devi Eni'deki hisselerinin bir kısmını elden çıkarmayı planlıyor. 

Ancak Bayan Meloni, kamu varlıklarını satmak gibi bir niyeti olmadığını belirtiyor ve “Yaklaşımımız, özelleştirmelerin şanslı girişimcilere verilen hediyelerle eşanlamlı olduğu geçmişte gördüklerimizden ışık yılı kadar farklı olacak” diyor.

Devlet, her şeyden önce, “mücevherleri” elinde tutmaya niyetli. post-faşist olarak nitelendirilen “Fratelli d'Italia” partisinin lideri Meloni, "kamu kontrolünden ödün vermeden kamu şirketlerindeki bazı hisseleri satabiliriz" görüşünde.

Hükümet, başlangıçta, Posta kurumundaki yüzde 51'lik çoğunluğu elinde tutmayı planlarken, Maliye Bakanı Giancarlo Giorgetti ise asgari yüzde 35'lik bir eşik tavsiye etti.

İtalyan hazinesinin Poste Italiane'de yüzde 29,26 hissesi bulunuyor, İtalyan Depozito Fonu da yüzde 35’lik bir paya sahip. Hükümet, hisselerinin tamamını satması halinde 3,9 milyar avro ya da hedeflenen 20 milyar avronun neredeyse beşte birini alabilecek.

“Vatan adına…”

Kısmi özelleştirmelerden oluşan bu mega plan muhalefetin oklarını çekti. 

Merkez sol Demokrat Parti milletvekili Andrea Orlando, hükümet "her zaman vatan adına olduğunu iddia ediyor ve bugün vatanı satmaya başlıyor. Biz vatanın satılamayacağına inanıyoruz" dedi. 

Giorgia Meloni, yine de, malî iflasın eşiğindeki eski Ilva çelik fabrikası örneğinde olduğu gibi "ihtiyaç duyulan yerlerde devletin varlığını güçlendirmek" niyetinde.

Özelleştirmeler, kasım ayında, devletin daha önce yüzde 64'üne sahip olduğu Monte dei Paschi di Siena Bankasının sermayesinin yüzde 25'inin 920 milyon avro karşılığında piyasaya sürülmesiyle başlatıldı. Avrupa Birliği Komisyonunun devlet yardımlarına ilişkin düzenlemelerine uymak için Bankanın sermayesinden çekilmesi gereken Roma, alıcı bulamayınca bu şekilde bir hisseyi yatırımcılara sattı.

Monte dei Paschi di Siena (MPS), İtalya'nın en eski bankalarından biridir ve dünyada hâlâ faaliyet gösteren en eski banka olarak biliniyor. Tam adı "Banca Monte dei Paschi di Siena" olan bu banka, 1472 yılında İtalya’nın Siena kentinde kuruldu.

Brüksel'in talepleri doğrultusunda yapılmakta olan bir diğer özelleştirme olan Lufthansa'nın İtalyan devletine ait havayolu firması ITA Airways'in sermayesine katılması ise rekabet endişeleri nedeniyle şimdilik engellendi. 

"Okyanusta bir damla…”

Roma, beklenen gelirler sayesinde Yüzde 140,6 olan kamu borç oranını 2026 yılında GSYİH'nin yüzde 140,2'sinden yüzde 139,6'sına düşürmeyi bekliyor. 

Bu, 2 trilyon 800 milyar avroyu aşan devasa bir borcun gidişatını tersine çevirmeye yeter mi? 

Ekonomistlere göre, "Bu sadece okyanusta bir damla. Bu özelleştirmeler borcun artması riskini azaltmıyor. Yapısal bir çözüm değil" görüşün de.

Aynı kaynaklara göre, yavaş büyüme ve yüksek faiz oranlarıyla karşı karşıya olan hükümet, şişen borcu azaltmak için mücadele ediyor ve bu özelleştirmelerle piyasalara borç sorunuyla mücadele ettiğine dair bir sinyal göndermeyi umuyor.

İtalyan hazinesinin eski baş ekonomisti Lorenzo Codogno ise "Eni gibi yarı kamu şirketler iyi yönetiliyor ve iyi temettü ödüyor, hükümet ise toplu bir meblağ karşılığında bunlardan vazgeçiyor" diyor.

Codogno'ya göre 20 milyarlık meblağın tahsil edileceğini gösteren hiçbir şey yok ve bu, ulaşılması zor olacak çok iddialı bir hedef!

31 Oca 2024 - 13:13 - Siyaset