Son Dakika
14 Kasım 2019 Perşembe
”

DALGALI KUR REJİMİ KRONİK ENFLASYON SORUNU MU?

Enflasyonu terbiye etmek isteyen MERKEZ BANKASI faizi arttırarak, döviz fiyatını baskılar.

03 Haziran 2019 Pazartesi, 23:43

Sene 2019 ve ne yazık ki TÜRKİYE enflasyon, dış açık ve işsizlik arasında sıkışıp kaldı. Fevkalade ciddi enflasyon sorunu yaşanırken gelinen nokta %20 ‘ler. Türkiye’ nin bugün ekonomisinin içinde bulunduğu sorunlar hem faizi hem de kuru kontrol etme ihtiyacı doğurmakta. Hatırlarsanız Ağustos 2018′ de kuru kontrol etmek için faizlerde artışa gidilmesi ile POLİTİKA FAİZİNİ % 24′ e getirmişti. Hatta kuru kontrol için haftalık repo ihalelerinin durdurulması ile politika faizinin % 25.5 olduğunu da görmüştük.

GEÇMİŞTEN BUGÜNE

Hafızaları zorlamaya gerek olmadan 2001 krizinin TÜRKİYE için dönüm noktası olduğunu hatırlatalım. Kriz sonrası dönemde birçok alanda yapısal reformlar gerçekleştirilmişti. Bunlardan en önemlisi 22 Şubat 2001 tarihinde MERKEZ BANKASI ve HÜKÜMETİN ortak kararı ile dalgalı döviz kuru rejimine geçilmesi olmuştur.

Türkiye 2001 krizinde SABİT KUR sistemini terk edip  DALGALI KUR REJİMİNE teğet geçerek ekonominin büyümesi yolunda ilk adımı atmıştı. Buna ek olarak Merkez Bankasına bağımsızlık verilmişti. Nitekim faizi politika aracı olarak kullanma dönemi yeniden başlamıştı. Hal böyle olunca faizleri kontrol altına alarak DIŞ KAYNAK girişi sağlandığından KURUN da elden kaçırılması frenlenmiş ve ekonominin büyümesine ivme kazandırılmıştı. Kurdaki ufak dalgalanmalara rağmen 2013 yılına kadar bu durum devam etmişti.

KUR NASIL KONTROL ALTINDA TUTULUR?

Enflasyonu terbiye etmek isteyen MERKEZ BANKASI faizi arttırarak, döviz fiyatını baskılar. Amacı yerli parayı, sıcak para yatırımcıları için cazip hale getirmektir. Sıcak para Türkiye’ ye girdiği sürece döviz fiyatını arttırmaz. Haliyle hem fiyat istikrarı sağlanmış hem de yurt dışından enjekte edilen parayla büyüme oranı yükselir. Haftalık repo ihalelerinin durdurulması, swap işlemleri, döviz satış ihaleleri, kamu bankaları eliyle dolar satışı gibi işlemler ile kontrol mekanizması sağlanmak istenebilir.

KURU VE FAİZİ KONTROL ETMEYE ÇALIŞIRSANIZ NELER OLUR?

Sermaye hareketleri serbest ve dalgalı kurun uygulandığı ekonomide kuru kontrol etmek isterseniz, faizden ödün vermeniz gerekir. Faizi kontrol etmeye çalışır ve baskıcı politika izlerseniz o zaman da kuru elden kaçırırsınız. Sermaye hareketlerinin serbest olduğu ortamda döviz kuru ve faizleri aynı anda kontrol altında tutamazsınız.

Dalgalı kurun meydana getirdiği ilk dezavantaj Serbest kur politikasında dış ülkelerdeki enflasyonun kur yoluyla ithal edilmesi oldu. Ayrıca serbest kura bağlı olarak hem risk, hem de ekonomideki birimlerin risk algısı arttı. Bu nedenle risk primleri yükseldi. Hem ticari hem de finansal işlemlerde azalış yarattı. Önemli bir diğer dezavantaj ise finans kesimi açısından ortaya çıkması oldu. Serbest kura geçildiğinde açık pozisyonda bulunan firma ve bankalar kurun olası bir yükselmesinde büyük ölçüde zarar gördüler.

Türkiye için yazılan reçete ne diye sorarsanız? Büyüme hızı düşürülerek büyümenin yavaşlatılması diyebiliriz. Reel sektörün gerçekleri yerine sıcak paranın mutlu olması. Nasıl mı? Enflasyon oranı üzerinden faiz artırımı yapılarak ve Türk Lirası faizini yükselterek sıcak döviz girişi sağlanmasıyla çözüme ulaşılmak isteniyor. Gerçek şudur ki faiz enflasyonu besliyor. Haliyle, enflasyonla mücadele edelim derken ödenmesi gereken bedelin azizliğinin ağır olması da çok doğal. Faiz yükselince şirket sahipleri yatırımları ekonomik olmadığı için yapmaz. Faizin getirisiyle çarkı döndürürüm olarak bakar. Peki ya hane halkı vatandaşlarımız ne yapar? Hayat kalitelerini yükseltmekten vazgeçip ne ev ne araba ne dayanıklı tüketim malı almayıp yatırım harcamalarını erteler. Bir ekonomide yatırım harcamaları kısılınca tüketim de düşer. Bu da beraberinde milli gelir artışını durdurur. Oysa ki reel sektörde imalatçıya vereceğimiz en büyük destek FİYAT ve KUR istikrarı olmalıdır. Üreten ve istihdam sağlayan kesimler için faiz artınca enflasyon düşmüyor.

Özetle, döviz rezervi yetersiz olunca Merkez Bankası dalgalı kur sisteminde faizleri indirmeden daha ne kadar enflasyona karşı kemerleri sıkabilir tartışılır.

www.haberhurriyeti.com / SERRA AYTAÇ

 

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz