Son Dakika
16 Ekim 2018 Salı

08 Ağustos 2018 Çarşamba, 20:09
Çağatay Üstün
Çağatay Üstün [email protected] Tüm Yazılar

BİR FERMAN, BİR RESİM VE YORUMSUZ!

Gerçekten de bu nedir dedirtecek türden bazı olaylar vardır tarihte. İşte, bir ferman, bir resim ve artık yoruma gerek kalmayan bir durum. Resim hakkında söylenebilecek olan; Sultan Abdülmecid zamanında Islahat Fermanı’nın ilanına atıf yapılmak isteniyor. Sağ üst köşedeki bayraklar tek hilale dönüşmüş Osmanlı bayrak sembolü, bildiğimiz üzere batıyı sembolize eden bir Haç işareti ve resimden anlaşıldığı kadarıyla Musevilerin 10 Emir levhası…

İşte, bu satırları okuduktan sonra yorumu sizin yapmanızı istediğimiz kısım burasıdır.

  1. yüzyıldan beri Osmanlı İmparatorluğunu kuşatmış olan batı toplumlarının giderek zayıflayan bu devletten almaya çalıştıkları imtiyazları özetleyen bu resim veya tablo, o günlerin küçük bir özeti.

18 Şubat 1856’da ilan edilen Islahat Fermanı bir iç düzenleme fermanı olduğu kadar Paris Antlaşması maddeleri arasında yer aldığından siyasal niteliği olan ve dış güçlerin baskısı ile ortaya çıkmış bir fermandır. Sultan Abdülmecid zamanında ilan edilmiştir. Fermanın diğer adı: Hatt-ı Hümayun.

Osmanlı Devleti’nin Kırım Savaşı’ndaki başarısızlığı devam ederken, Rusya’nın saldırıdaki amacı Osmanlı Devleti’ndeki Hıristiyanların haklarını korumak gibi görünse de aslında devletin iç işlerine müdahale etmek ve bundan kendine çıkar sağlamaktı.

Savaş devam ederken İngiltere, Fransa ve Avusturya kendi aralarında savaşın sonunda yapılması gereken bazı kararlar aldılar bunların arasında şöyle bir şart vardı: “Osmanlı Devletinin hükümranlık haklarını bozmayarak, Hıristiyan toplumun hak ve ayrıcalıklarını belirleyen bir ferman çıkarılmalı.”

Osmanlı Devleti yenilginin ardından Paris görüşmelerinden önce  diğer devletlerin kendi iç işlerine müdahale etmesini engellemek istercesine Islahat Fermanı‘nı çıkarmıştır. İçerisinde Osmanlı devlet adamları yanında, İngiltere, Fransa ve Avusturya temsilcilerini de bulunduran kurulda Tanzimat Fermanı‘nın Müslüman ve Hıristiyan halk arasında eşitliği sağlayamadığı belirtilmiş bu nedenle Islahat Fermanının bu yönde yenilikler içermesi kararlaştırılmıştır. Fermanın hükümlerinin uygulanmasında Büyük Avrupa Devletleri söz hakkına sahip olacaklarından kısmi de olsa Avrupa Devletleri Osmanlı Devleti’nin iç işlerine müdahale etme konumu kazanmış oluyorlardı.

Sonuç olarak; meclisin aldığı kararlar Sultan Abdülmecid’in 28 Mart 1855 tarihli iradesiyle onaylandı.[8]Islahat Fermanı, 18 Şubat 1856’da Babıali’de, devlet ricali ve ruhani reislerden oluşan kalabalık bir topluluk önünde okunarak ilan edildi. Böylece, bir hafta sonra toplanacak olan Paris Konferansı’nda, Osmanlı Devleti yararına bir atmosferin de oluşturması amaçlandı.

ÖNEMLİ BAZI MADDELERİ

  • Gülhane ve Tanzimat Fermanı’nın ardından bu fermanda vaat edilen güvencelerin uygulanması için önlemler alınacaktır.
  • Müslümanlar ve Gayri Müslümanlar (Müslüman Olmayanlar) kanun önünde eşit olacaktır.
  • Patrikhanelerde yeni meclisler kurulacak, bu meclislerin aldıkları kararlar Babıali denetiminden geçecek ve Patrikler ömür boyunca bu makama seçileceklerdir.
  • Ülkede bulunan kilise, manastır gibi yerlerin tamirine veya yeniden yapılmasına izin verilecektir.
  • Irk, din, dil farkı gözetmeksizin her mezhebin insanı eşit olacaktır.
  • Kimse din değiştirmeye zorlanmayacaktır.
  • Devlet hizmetlerinden askerlik görevine kadar bütün halk yükümlülüklere aynı ölçüde katılacaktır. (Bu madde Hıristiyan toplumunun hoşuna gitmemiştir.)
  • Bütün topluluklar okul açabilecektir.
  • Vergiler eşit alınacaktır.
  • Bütün halk ticaret ve ekonomik girişimlerde eşittir.
  • Mahkemeler açık/şeffaf olacak ve keyfi cezalar verilmeyecektir.
  • Müslüman ile Müslüman olmayanlar arasındaki davalara karma mahkemeler bakacaktır.
  • Yabancılar Osmanlı Devleti sınırları içerisinde mülk sahibi olabileceklerdir.

www.haberhurriyeti.com / PROF. DR. ÇAĞATAY ÜSTÜN

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Haber Sistemi Tasarım ve Programlama: Moradam SEO