Son Dakika
12 Haziran 2019 Çarşamba

Alzheimer Hastalığı’nda Deliryum

Alzheimer’i ve Alzheimer’li hastayı anlamak (6.Bölüm)

11 Haziran 2019 Salı, 20:54

Alzheimer Hastalığı’nda dikkat edilmesi gerekli bir durum : Deliryum

Alzheimer’ın kötüleşmesini nasıl önleyebilirim? diye düşündüğünüz zaman şu gerçeklerle karşılaşıyorsunuz. Alzheimer hastalığının  altında  yatan neden  ne olursa olsun hasta yavaş yavaş kötüleşir. Beyin hücrelerinin zaman içerisinde  kaybolmaya  başlamasıyla  beyin küçülmesi Alzheimer’ın ölümcül bir hastalık olduğunu gösteren bulgulardır.

Öte yandan,  bazı  girişimlerin  beyin düşüşünün ilerlemesini yavaşlatma eğiliminde olduğu halde,  bazıları hızlandırır.   Başka bir deyişle, yaptığımız  eylemler,  kişinin demans yolculuğunu etkiler.

Genel olarak  insanlar genellikle düşüşü yavaşlatabilecekler hakkında bilgileri vardır. Fakat Alzheimer hastalığını nelerin hızlandıracağı  hakkında daha az bilgilidirler.  Halbuki  çoğu zaman demansın daha da kötüye gitmesine neden olabilecekleri  önlemek veya en aza indirmek için harekete geçmek mümkün olabilir.

Bu yüzden Alzhermirli hastaların sık rastladıkları bir durum olan deliryum’dan bahsetmek istedim.

                                                      Delirium, Nedir? Neden önemli?

Delirium, bir hastalığın  beden ya da zihin üzerinde yarattığı stresten kaynaklanan, kötü seyreden  bir karışıklık halidir.  Bilinç bulanıklılığı ile karakterize olan deliryum, çoğu kez kişinin agressif davranışları ve sık sık öfke krizleriyle kendisini gösteren nöropsikiyatrik bir durumdur. Özellikle hastaneye  ameliyat için yatan Alzheimer hastalarında   veya yoğun bakımda uzun süre kalan aynı tür hastalarda  sık rastlanır.  Beyindeki bazı metabolik değişikliklerden kaynaklandığı düşünülmektedir.

Her ne kadar  normal kişilerde deliryumun kargaşası zamanla iyileşme eğilimindeyse, bunu yaşayan Alzheimer hastaları  önceki düşünme ve yetenek seviyelerine bir daha  ulaşamazlar.  Bunun yerine, yeni, daha düşük bir zihinsel  kavram içerisinde  kalırlar.  Yapılan  çalışmalarda ise deliryum yaşayan Alzheimer hastalarının hastaneye yatmazdan önceki zihinsel aktivitelerinin hastaneye yatıp deliryum yaşadıktan sonra iki kat azaldığını göstermiştir.

Alzheimer ve diğer demans hastalarında hastane deliryumu çok yaygındır. Bir çalışma, deliryumun hastanede yatan  demans hastalarının % 32’sini etkilediğini göstermiştir.

Başka bir deyişle, deliryum yaşamak yaygındır ve Alzheimer’ın veya başka bir demansın düşüşünü  hızlandırabilir.

Deliryumlardan kaçınmak mümkün olmasa da (insanlar sonuçta hastalanırlar veya bazen ameliyat olmak zorunda kalırlar), yaşlı bir hastanın hastaneye yatırılırken deliryum yaşama şansını azaltmak için kanıtlanmış adımlar atmak mümkündür.

Hasta  bir kişinin hastanede kaldığı süre boyunca deliryumun  nasıl önlenebileceği hakkında hastalar , bakıcılar ve hastane personeli  bilinçlendirilmelidir.

Alzheimerli hastlarda  deliriumu önlemek için neler yapabilir?

Deliryum nedeniyle zihinsel düşüşü önlemek için hastanın, ailenin ve bakıcıların yapabilecekleri

  1. Hasta : Bu duruma hazırlıklı olmalıdır. Delirium hakkında kendisini eğitmeli veya bu bilgilendirme başka bir kişi tarafından sağlanmalıdır.  Örneğin bu duruma nelerin yol açtığı, hangi sonuçla varacağı  ve nasıl önleneceği hakkında daha fazla bilgi edinmesi gereklidir.

Mümkün olduğunca zihinsel ve fiziksel olarak aktif kalmak gerektiği anlatılmalıdır.

Bilmece çözmesi (su doku özellikle tavsiye edilir.), daha iyisi kendisinin bilmeceler hazırlaması  bu süreçte çok faydalıdır.

Yapabiliyorsa,  sürekli yatakta kalmayıp kısa yürüyüşler yapmaya çalışmalıdır.

Gözlük ve kulaklığı daima  yanında bulunmalıdır.

Acı çekmesi, tıbbi bir sorunu olması durumunda hatta  kabızlık  problemi varsa yardım istemesi gerektiğinin bilincinde olması gereklidir.

  1. Hasta yakınlarının sorumlulukları : Ameliyat ve hastaneye yatış konusunda acele karar vermeyin. Seçmeli veya tamamen zorunlu olmayan bir ameliyat düşünüyorsanız,  Alzheimer’ın veya başka bir demansın düşüşünü hızlandırma riskleri konusunda çok dikkatli olun. Bir ailenin, demansı olan yaşlı bir kadın için kalp kapak onarımını kabul ettiğine pişmanlık duyabilirsiniz.

Hastanın gözlük ve işitme cihazını getirdikten sonra camların temiz olup olmadığını ve işitme cihazlarının doğru çalıştığını kontrol edin.

Fiziksel olarak aktif kalmasına yardımcı olun.  Akrabanızı,  arkadaşınızı sizinle birlikte yürümeye teşvik edin. Bunu güvenli bir şekilde yapamıyorsa  yatağının  etrafında kısa süreli, sık sık yürüyüş yaptırmanız bile   yeterli olabilir.  Yattığı yerde ne tür egzersizlerin hastaya faydalı olabileceğini öğrenip bunları yaptırmaya çalışın.

Zihinsel olarak aktif kalması çok önemlidir.  Tanıdık kişilerin hastayı ziyaret etmesini sağlayın.  Güncel olaylar ve çevre hakkında konuşun.  Birlikte katılabileceğiniz eğlenceli aktivitelerden bahsedin.  Aile fotoğrafları getirin.

Hoş vakit geçirmesini sağlayacak  eşyalar,  dergiler, kitaplar, el sanatları gibi yanında bulundurun.

Yeterince ve sevdiği yemekleri yemesini sağlayın.

Takma dişleri varsa sürekli takmasını teşvik edin.

Keyif  aldıklarını bildiğiniz çerez  ve meyveleri yatağının baş ucunda  bulundurun.

  1. Hastane personeli ve bakıcılar : Bu tür hastalarla ilgilenen hastane personeli deliryumu tespit etmeyi öğrenmiş olmalıdır. Eğer bir hasta yakını iseniz ve bunama sorunu olan sevdikleriniz hastaneye yatırılması gerekiyorsa, hastane personelinin deliryumu izlemesine yardım etmeye çalışın. Araştırmalar  hastane çalışanlarının yaşlı yetişkinlerde ki  deliryumu fark etmediğini göstermiştir. Aileler, sevdiklerinin deliryumları izleyerek ve personelinin ilgisiz kalması durumunda onları uyararak  daha iyi bakım almalarına yardımcı olabilir.

Delirium riski olan Alzheimer hastalar  farklı  koğuşa veya özel   bir odaya taşınmamalıdır.

Aynı hastalığa sahip kişiler ayrı odalar tahsis edilmelidir.

Konuyu bilen  uzmanlar ekibi tarafından bakılmalıdır.

Sık sık biyokimyasal parametreleri kontrol edilmelidir.

Yazı dizisi devam edecek

www.haberhurriyeti.com / DR. CEM AYDEMİR

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz
kaçak iddaa siteleri iddaa siteleri bahis siteleri