Son Dakika
14 Eylül 2019 Cumartesi
”

Alzheimer hastaları eski anılarını hatırlar mı ?

 Alzheimer’i ve Alzheimerli hastaları anlamak 28. Bölüm

03 Eylül 2019 Salı, 00:27

Sevdiğiniz  bir kişi Alzheimer hastalığını yaşıyorsa bazı zamanlarda  eski anıları canlanırken bazı hatıraları solup gider.

Beynimizin işlevi   hakkında bir çok çalışma devam etsede beyin  günümüzde bile  birçok yönden hala gizemini korumaya devam ediyor.

Alzheimer hastalığı  önce yeni hatıraları etkileyerek yeni bilgilerin tutulmasını engeller.  Çocukluk anıları veya uzun zaman öncesinden gelenler, kişinin belirli olayları işlemesi ve hatırlaması daha uzun olduğu için  beyinde iyi kodlanmıştır.  Alzheimer’in belirtileri ortaya çıkmaya başladığında, son giren bilgi  ilk çıkan olmaktadır. Demanslı bir kişinin yirmi dakika öncesinden bir şeyi hatırlaması zor olabilir.

Beynin  depolama bankası hipokampus  bölümüdür.  Burada yeni deneyimler ve anılar sürekli olarak  kayıt altına alınır.  Alzheimer’ın gelişmeye başlamasıyla  birlikte, hipokampus  ilk etkilenen alanlardan biridir. Beynin o bölgesi yeni bir hatıra veya kişiyi hatırlayamadığından, hipokampusta depolanamaz veya  hafıza depolama bankasından bilgiyi alamaz.

Bu yeni anılar, beynin farklı bir alanında depolanan eski anılar gibi, duygusal bir bağa sahip değildir. Alzheimer beyni, uzun süreli hatıralarımızın bile zamanla solmaya başlayacağı şekilde etkiliyor.

Neredeyse demanslı birini önemseyen herkesin şöyle bir hikayesi vardır. “Sadece dün, annem günün çoğunu sessizce oturarak geçirdi ve zorlukla bir kelime söyledi. Öğle yemeğini getirdiğimde, bana yabancı biriymişim gibi baktı. Bu sabah beni neşeyle karşıladı ve adımla çağırdı. Birkaç dakika sonra bir bulmaca üzerinde çalışıyordu. İyileşiyor olabilir mi? ” İyi niyetli bir yaklaşım ama maalesef demans teşhisi konulduktan sonra ortadan kaybolmaz. Belirtiler gelip gidebilir ve durum kişiye bağlı olarak farklı şekiller de kendisini gösterir.  Alzheimer’in veya demansın semptom ve bulguları farklı oranlarda ilerler. Farklı aşamaları var, ama asla eskisi gibi olmaz.

Demans bazı insanlar için hızlı ilerler, bazıları için ileri bir aşamaya gelmek yıllar alır. Hafif demansı olan kişiler, sözcükleri  ya da bir şeylerin bulunduğu yerler gibi günlük yaşam üzerinde en az etkiye sahip olan bellek kayıpları ile kendi başına bağımsız olarak yaşamını sürdürür.

Alzheimer ve diğer yaygın demans türleri doğada ilerici olup  tersine çevrilemez buna rağmen  zaman içerisinde bazı semptomlar kaybolur ve bireyler göreceli stabilite dönemlerinden zevk alabilirler.

Demans Belirtileri Neden Dalgalanıyor?

Bulguların neden  gelip gittiği konusu tam olarak çözülebilmiş bir konu değildir. Sevdiklerinizin demans belirtileri hakkında bilmeniz gerekenler özet olarak şu şekildedir.

Sevdiğin kişide demansın başlangıcı, hem kendi  hem de ailesi  için kafa karıştırıcı ve korkutucudur. Erken evre demansta, hafıza problemleri ve yaşamında karışıklıklar  gelip ve gittiği gibi tamamen normal davranış dönemleri de birbirini izler. Kişi bir gün  sakin görünür, şefkatlidir ve iyi çalışır. Ertesi gün, unutkan, tedirgin hatta agressif  olabilir.

Alzheimer hastalığının ilk  aşamalarında, hafıza kaybı ve karışıklık hafiftir.  Demansı olan kişi, son olayları hatırlamakta zorlanır. Yeni kararlar almak veya başkaları tarafından söylenenleri hafızasına işlemek konusunda zorlanıyordur.  Oluşan  değişiklikleri farkındadır veya algılayamayabilir.

Hastalığın ilerleyen aşamalarında, Alzheimer hastası bir kişi tanıdık insanları, yerleri veya şeyleri hatırlayamaz.  Hafıza kaybı ve karışıklığı içeren durumlar, bakıcılar ve aileler için son derece zordur. Sabır ve anlayış gerektirir.

Daha sonraki aşamalarda, hafıza kaybı çok daha şiddetli hale gelir. Bir kişi aile üyelerini tanımaz. İlişkileri unutabilir, aile üyelerine farklı isimler verebilir. Evinin yerini hatırlamaz  veya zamanın geçmesi konusunda kafası karışıktır. Kalem veya çatal gibi genel eşyaların kullanım amacını unutabilir. Bu değişiklikler, bakıcılar ve aileler için en acı verici olanlardan biridir.

Bu tür davranışlara bazen yanlış bir şekilde “yaşlılık” veya “yaşlılık demansı” denir, bu da eskiden yaygın olan ancak ciddi zihinsel düşüşün yaşlanmanın normal bir parçası olduğuna dair yanlış bir inancı yansıtır.

Hafıza kaybı ve karmaşasının altında yatan ana neden, Alzheimer hastalığının neden olduğu beyin hücrelerine ilerleyen zarardır. Mevcut ilaçlar Alzheimer’ın beyin hücrelerine verdiği hasarı durduramazken, semptomları sınırlı bir süre için azaltmaya yardımcı olabilir.

Bazı düzenlemeler örneğin yaşam düzenlemelerinde değişiklik yapmak, evde rutinden çıkmak, eşyaları değiştirmek veya bazı enfeksiyonlar gibi ek olaylar  semptomların kötüleşmesine neden olabilir. Davranışta ani bir değişiklik olduğunda, diğer nedenleri dışlamak için tıbbi bir değerlendirme yapılması önemlidir.

Erken dönemde olan bellek kayıplarına karşı stratejileriniz

İlk olarak sakin olun. Farklı bir adla çağrılmak veya tanınmamak acı verici olsa da, incinmenizi belirtmemeye çalışın.

Kısa bir açıklama ile cevap verin. Kişiyi uzun ifadelerle veya sebeplerle boğmayın. Bunun yerine, basit bir açıklama ile netleştirin.

Fotoğrafları ve diğer hatırlatıcıları gösterin. Önemli ilişkileri ve yerleri kişiye hatırlatmak için fotoğrafları ve düşünmeyi teşvik eden diğer nesneleri kullanın.

Mümkün olabilirse hastanızla birlikte bir seyahat planlayın.

Kişinin hafızası, yaşamında belirli bir zamana odaklanırsa, onun şu andaki gerçekliği olduğu anlayışı ile hatıralar hakkında konuşmaya katılın.

Öneri  olarak düzeltmeler sunun. Azarlama gibi görünen açıklamalardan kaçının.

Kişisel olarak almamaya çalışın. Alzheimer hastalığı, sevdiklerinizin unutmasına neden olur, ancak desteğiniz ve anlayışınız takdir edilmeye devam edecektir.

Deneyiminizi başkalarıyla paylaşın.

Siz veya sevdiğiniz birisine Alzheimer hastalığı veya başka bir demans teşhisi konduğunda, gelecek ile ilgili düşünceleri  korku ve endişeye neden olabilir. Bu konuda hastanız endişeleniyorsa onunla birlikte olduğunuzu söyleyerek onu rahatlatmaya çalışın.

Alzheimer uzun sürede belleği nasıl etkiler?

Erken evrelerinde, Alzheimer hastalığı tipik olarak kısa süreli hafızayı etkiler. Örneğin, bu kahvaltıda ne yediğinizi unutmak veya sohbet ederken tekrar etmenizi içerebilir. Bununla birlikte, hastalık ilerledikçe, insanlar yavaş yavaş amnezi olarak da adlandırılan daha uzun süreli hafıza kaybı yaşarlar.

Alzheimer ve diğer demanslar, uzun süreli belleği iki farklı şekilde etkileyebilir. Bir kişi bilgiyi uzun süreli hafızada saklamakta zorlanabilir ve aynı zamanda bu bilgileri almakta zorluk çekerler.  Farklı demans türleri, bu bozulmaların herhangi birinin veya her ikisinin  uzun süreli hafıza kaybına  neden olabilir.

Alzheimer ilerledikçe  anılar yavaş yavaş silinir. Alzheimer’lı insanlar kelimeleri bulmakta zorlanır.  Düğün gibi önemli olayların anıları solabilir veya birden fazla adım gerektiren herhangi hatıra  birden yok olur. Bir önceki gün ayrıntılarıyla hatırladığı bir olayı daha sonraki günlerde hatırlamaz.

Örneğin, aile üyeleri genellikle demansı ilerleyenlere tanıdık gelir, ancak spesifik ilişkiyi tanımlayamayabilirler. Alzheimer’ın geç evrelerinde, sevdiğiniz kişi, varlığınız hakkında bir farkındalık gösteremeyebilir.

Uzun süreli bellek kaybının diğer nedenleri:

Demans uzun süreli hafıza kaybının en yaygın nedenidir, ancak  birkaç neden arasında şunlar vardır:

Uzun süren yoğun alkol kullanımı.

Madde bağımlılığı

Travmatik beyin yaralanmaları

Yaşlanma (bazı anılar zaman içinde yavaş yavaş kaybolur)

Ağır travmatik olaylar.

Beyin tümörü

Beyni etkileyen enfeksiyon hastalıkları

Ağır seyreden psikiyatrik hastalıklar

Tedavi altında olmayan epilepsi.

Uzun süreli bellek kayıplarına karşı stratejiler

İşte yapabileceğiniz bazı yararlı şeyler:

Aile ve arkadaş resimlerini sık sık hastanıza gösterip fotoğraflardan ayrıntılı olarak bahsedin.

Ailece özel günlerde hazırlanmış olan DVD’lerinizi hastanız için oynatın.

Her zaman  hastanızın  ismiyle hitap edin. .

Özel bir hafızanın, hatta kim olduğunuzun, o kişi için anlamlı veya özel olmadığınızı gösteren bir gösterge olmadığını unutmayın. Bu hastalığın sonucudur, yaptığı bir seçim değil.

Hatanıza hiç bir zaman hafıza kaybı yaşadığını hatırlatmayın.

Onu kayıtsız ve şartsız olarak sevin.

Demans sonucu uzun süreli hafıza kaybı ile başa çıkmak zor olabilir. Hastanız için yaptıklarınız  bunama ilerlemesini değiştirmezken, bu değişikliklerle başa çıkmanıza ve onları hastalığın bir parçası olarak anlamanıza yardımcı olduğunu her zaman aklınızda bulundurun.

 Yazı dizimiz devam edecek

 Yeni bölüm: Alzheimerli hastalarda ishal sorunları

www.haberhurriyeti.com / Dr. Cem Aydemir

 

 

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


mersin escort

eskişehir escort

mersin escort

mersin escort
Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz
izmir escort izmir escort ankara escort ankara escort izmir escort ataşehir escort bayan ümraniye escort kadıköy escort hd porno izle ataköy escort bakırköy escort esenyurt escort travesti porno izle beylikdüzü escort ankara escort escort bayan ankara escort bayan sincan escort keçiören escort Ankara escort Antalya escort