Son Dakika
20 Mayıs 2019 Pazartesi
30 Aralık 2018 Pazar, 23:15
Sedat Kaya
Sedat Kaya skaya@haberhurriyeti.com Tüm Yazılar

Yeni yıl nedir, Noel Baba kimdir?

Yeni yıl geldi ya.
Ortaçağ ulemaları konuşmaya başladı.
Noel hristiyan işiymiş.
Noel‘i kutlamak günahmış.
Noel bizim kültürümüze aykırıymış.
Noel‘i kutlayan çarpılırmış.
Daha ne mışlar, ne mışlar.
Ağız ishali olmuş yobazlar.

*. *. *

Dünyayı sadece Arabistan yarımadası sanan, Anadolu tarihinin İslam ile başladığına inanan, Arap kültürünün bu toprağın kültürü olduğuna şartlanmış Yeni Türkiye’nin yeni yetmeleri, Noel Babadenilen sembolü hristiyanlıkla eş anlamda algılıyor.
İlgisi yok.
Önce Noel‘in kelime anlamına bakmak gerekiyor.
Noel kelimesi, Keltçe yeni anlamına gelen “Noio” ile güneş anlamına  gelen “Hel” sözcüklerinden oluşmakta.
Noel “Yeni Güneş” demek.
Yeni yılın habercisi.

Putperest dönemde yeni yıl için düzenlenen törenlere verilen bir isim “Noel.”
Örneğin İsa‘dan önce Roma döneminde halkın mutlu bir olayı kutlarken “Noel, Noel” diye bağırdıkları yazıtlarda mevcut.
Noel pagan kültürün günümüze ulaşan bir geleneği aslında.
Bir folklör.
Çünkü tüm toplumların bir “Noel Baba”sı var.

Mesela Kazaklarda “Ayaz Ata”
Mavilere kuşanmış giysileri ve beyaz sakalıyla geyiklerin çektiği bir ihtiyar.
Ayaz soğuk demek..


Ayaz Ata, kış atası, kar atası anlamında.
Türkmenistan’da da Ayaz Ata inancı hakim.
Azeriler’in “Şaxta Baba“sı mesela.
Şaxta soğuk anlamına geliyor.
Şaxta babanın bir de torunu var; Qar Kız (Kar Kız)
Hediyeleri dede torun ikisi birden dağıtıyor.
Dersim Kürtlerinin geleneklerinde “Khalo Gağan” diye bir efsane isim var.
Khalo yaşlı, ihtiyar demek.
Gağan Aralık ayına denk gelen dönem.
Khalo Gagan “Aralık Dedesi”, yani Noel Baba.
Tesadüfe bakın ki, o da eşi Fato ile çocuklara hediyeler dağıtıyor.
Sadece bunlar değil örnekler.
Çerkezler’de Ves Dade.


Ermeniler’de Gağant Baba (Jmer Papi)
Gürcüler’de Tovlis Baba.
Sibirya bozkırlarında Ded Maroz.
Hepsinin ortak özelliği, iyilik sever sevimli ihtiyarlar olması ve soğuk kış aylarında çocuklara hediyeler dağıtması.

Noel inancının ilk çıktığı yer İskandinav Mitolojisi.
İnanca göre Tanrı Odin kanatlı atı Sleipnir ile avlanmaya gittiğinde, çocuklar Sleipnir için çizmelerine saman koyup şöminenin yanına asarmış.
Tanrı Odin de bu iyilik nedeniyle çocuklara hediye ve şekerlemeler getirirmiş.
Zamanla Tanrı Odin‘in yerini Aziz Nicola almış.
Uçan at Sleipner’in yerini uçan Ren geyikleri.
Hediye konan çizmelerin yerine de çoraplar.
Güzel masal değil mi?.Noel Baba”nın öyküsü bu.
Ve her toplumun buna benzer bir hikayesi var.
Noel Baba folklörü insanlığın ortak kültürü aslında.
Çölde yaşayan Arap toplumları kar yağışına uzak olduğu için bu kültürden etkilenmemiş.
O yüzden bir avuç beyni sulanmış cahil sürüsü molla sağda solda atıp tutuyor.
Hindi yemek de günahmış mesela.


Derler ya.
Ufak at da civcivler yesin.
Yılbaşında hindi yemenin günah olduğu söylemek için zır cahil olmak gerek.

Çünkü islam dahil, tüm dinlerin doğduğu topraklarda hindiyi bilen yoktu.

Ne gördüler, ne sesini duydular.

Hindinin anavatanı Amerika.

Kutsal kitaplarda Amerika’dan satır yoktu ki, hindiden olsun.

15’nci yüzyılın sonralarında Amerika’ya giden göçmenler soğuk kış günleri aç kalınca, kızılderililerin kendilerine sunduğu hindileri yiyerek hayatta kaldı.

Amerika’da kutlanan şükran gününün nedeni budur.Beyaz adam hindi ile din kitaplarından çok sonra tanıştı.

Hindiyi Amerika kıtasından çıkaranlar Osmanlı yönetimindeki Afrikalı ve levanten gemicilerdi.

Levantenler Osmanlı’nın kıyı kentlerine yerleşen ve deniz ticaretini elinde tutan İtalyan ve Fransızlar.

O nedenle hindinin İngilizce adı “Turkey”  

Ya da Türk kuşu (Turkey bird), Türk horozu da deniliyor. (Turkey cock)

Carl Sagan‘ın sözüdür.

“İnanmak değil, bilmek istiyorum.”

Herkese mutlu yıllar.*İnanmak değil, bilmek istiyorum* Carl Sagan

 

 

Yorum

  1. Deniz-Danimarka dan

    31 Aralık 2018 at 23:32

    Sevgili hocam yeni yilinizi kutlar,yeni yilda saglik,mutluluk va basarilar dilerim.
    Danimarka dan bir okurunuz.

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


Wordpress Haber Teması Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz
kaçak iddaa siteleri iddaa siteleri bahis siteleri