Son Dakika
22 Temmuz 2017 Cumartesi
green card

Tarihte Bugün – 16 Nisan

28 Mart 1868’de Rusya Novgorod’da (Bugünkü adı Gorki) doğdu. 14 Haziran 1936’da Moskova’da yaşamını yitirdi. Asıl ismi Aleksey Maksimoviç Peşkov. Çocukluğu Astrahan’da geçti. Nakliyecilik yapan babasını 5 yaşındayken kaybetti.

16 Nisan 2017 Pazar, 15:47
Tarihte Bugün – 16 Nisan

28 Mart 1868’de Rusya Novgorod’da (Bugünkü adı Gorki) doğdu. 14 Haziran 1936’da Moskova’da yaşamını yitirdi. Asıl ismi Aleksey Maksimoviç Peşkov. Çocukluğu Astrahan’da geçti. Nakliyecilik yapan babasını 5 yaşındayken kaybetti.

OLAYLAR

1854 – Kırım Savaşı: Fransa Rusya’ya savaş açtı.
1918 – Olur’un düşman işgalinden kurtuluşu.
1930 – Türkiye hükûmeti yabancı ülkelerden Türkiye’deki şehirleri için Türkçe adlarını kullanmalarını resmen talep etti. Bu tarihten sonra posta idaresi Angora veya Constatinople olarak adreslenmiş mektupları Ankara ve İstanbul’a ulaştırmadı (bkz. Ankara (isim)).
1933 – Hitler, Yahudileri ve Yahudilere ait mağazaları boykot için emir verdi.
1939 – Madrid, General Francisco Franco’nun güçlerinin eline düştü. İspanya İç Savaşı sona erdi.
1944 – Adapazarı ve civarında 2.831 kişinin öldüğü bir deprem oldu. Mısır Kralı Faruk deprem felaketzedelerine 1000 Mısır lirası yardımda bulundu.
1947 – Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu kuruldu.
1961 – Türkiye’de Anayasa’nın halkoyuna sunulması hakkındaki kanun kabul edildi.
1962 – Türkiye’de Ekim 1960’da askeri yönetimce görevlerinden uzaklaştırılan 147 öğretim üyesinin görevlerine dönmelerine olanak sağlayan kanun, TBMM’de kabul edildi.
1963 – 22 Mart’ta sağlık nedenleriyle tahliye edilen eski Cumhurbaşkanı Celâl Bayar’ın serbest bırakılması tepkilere yol açınca cezasının ertelenmesine ilişkin karar kaldırıldı
1965 – Amerika Birleşik Devletleri’nde Alabama’da Martin Luther King’in önderliğinde 25 bin kişi sivil haklar için yürüdü.
1966 – Cemal Gürsel’in cumhurbaşkanlığı süresi bitti, yerine Cevdet Sunay cumhurbaşkanı seçildi.
1970 – Ege Bölgesi’nde şiddetli bir deprem oldu. Kütahya’nın Gediz ilçesinde evlerin yüzde 80’i yıkıldı, 1086 kişi öldü.
1973 – Cevdet Sunay’ın cumhurbaşkanlığı süresi bitti.
1980 – Kayseri’nin Develi ilçesine bağlı Ayvazhacı köyünde, sel nedeniyle meydana gelen toprak kayması sonucunda 60 kişi öldü.
2006 – Mart 2006 Diyarbakır olayları: Diyarbakır’da gerçekleştirilen HPG mensuplarının cenaze törenine polisin müdahalesi sonucu başlayan 4 gün süren olaylar sonucunda 14 kişi yaşamını yitirdi.

DOĞUMLAR

1592 – Jan Amos Comenius, Çek yazar (ö. 1670)
1819 – Sir Joseph Bazalgette, İngiliz başmühendis (ö. 1891)
1862 – Aristide Briand, Fransız politikacı, Nobel Barış Ödülü sahibi (ö. 1932)
1868 – Maksim Gorki, Rus, sosyalist yazar (ö. 1936)

MAKSİM GORKİ

28 Mart 1868’de Rusya Novgorod’da (Bugünkü adı Gorki) doğdu. 14 Haziran 1936’da Moskova’da yaşamını yitirdi. Asıl ismi Aleksey Maksimoviç Peşkov. Çocukluğu Astrahan’da geçti. Nakliyecilik yapan babasını 5 yaşındayken kaybetti. Annesi yeniden evlenince doğum yeri olan Novgorod’a döndü. Anneannesi ve büyük babası tarafından büyütüldü. Yalnızca birkaç ay okula gidebildi. 8 yaşında çalışmaya başladı. Bu sayede Rus işçi sınıfının yaşamını yakından tanıdı.

Bir gemide bulaşıkçılık yaparken okuma merakı sardı. Yoksullukla ve acıyla dolu bir hayat sürdüğü için Rusça’da “acı” anlamına gelen “Gorki” takma adını aldı. İlk gençlik yıllarını Kazan’da geçirdi. İntihara kalkıştı, bir serseri gibi bütün Rusyayı dolaştı.

İlk öyküleri Tiflis’te bulunduğu yıllarda dergilerde yayınlandı. 1895’te Petersburg’da yayınlanan bir dergide çıkan “Çelkaş” adlı öykü ile ünlendi. Ardından “Yirmi Altı Erkek ve Bir Kız” öyküsü yayınlandı. Ünü hızla yayıldı. Bu öyküler kadar başarılı olmayan bir dizi roman ve öykü daha yazdı.

İlk romanı “Foma” 1899’da basıldı. Bu dönemde sağlam bir olay örgüsü kuramaması ve yaşamın anlamı üzerine uzun tartışmalara girmesi sonucu romanları başarısız sayıldı. 1906’da yazdığı ve Rus Devrimi’ne adadığı “Ana” en başarılı romanı. 1899-1906 arasında Petersburg’da (bugün Leningrad) yaşadı.

Marksizmi benimsedi. Komünist Parti içinde 1903’teki bölünmede Bolşevikler’e destek verdi. Ama partiye hiçbir zaman resmi üye olmadı. 1901’de “Fırtına Kuşunun Türküsü” isimli kısa şiiri yüzünden tutuklandı. Kısa sürede serbest kaldı, Kırım’a gitti. 1902’de Petersburg Bilim Ve Sanat Akademisi’ne üye seçildi, üyeliği tekrar alındı.

Bilgi isimli bir yayınevi kurdu. Bu dergiyle 1905 devriminde önemli bir rol oynadı. 1906’da ABD’yi gezdi. 1906’da Rusya’dan ayrılıp Kapri Adası’ndaki villasında yaşadı. Marksistlerden uzak durdu. 1913’te tekrar Rusya’ya döndü. Rusya’nın 1.dünya savaşına girmesine karşı çıktı. 1917’de Bolşeviklerin iktidara el koymasını eleştirdi. Ama 1919’dan başlayarak Lenin’le işbirliği yaptı. Ama süreç içinde hep Bolşeviklerden hem Rusya’dan uzaklaştı.

1921-1928 arasını İtalya’nın Sorrento kentindeki villasında geçirdi. Israrlı çağrılar üzerine 1929’da tekrar Rusya’ya döndü. Ölünceye kadar orada yaşadı. Stalin’in baskıcı yöntemlerini destekledi. Sovyet Yazarlar Birliği Başkanı oldu.

1936’da tedavisi sırasında aniden öldü. Ölümü kuşkulu bulundu. Arkadaşları suikast iddasını artaya attı. Toplumcu gerçekçi romanın kurucusu sayılır. Eserlerinde çocukluk ve gençlik yıllarında yaşadığı acılı hayatı, Rusya’daki yoksulluk yıllarını anlattı. Zaman zaman uzun felsefi tartışmalara girerek eserlerinin sanatsal düzeyini düşürdü. Betimlemelerdeki ustalığıyla keskin bir gözlemci olduğunu gösterdi. Başlangıçta bizzat katılarak destek verdiği Sovyet devriminden daha sonra soğudu. Dönem dönem verdiği gönülsüz desteklerin dışında Rusya’dan uzak kalmaya çalıştı. Son dönem yapıtlarının hemen hepsinde devrim öncesi dönemi ele aldı. Tiyatro oyunları ve anılarını kaleme aldığı eserleriyle de Rus edebiyatına katkıda bulundu.

TÜRKÇE’YE ÇEVRİLEN ESERLERİ:

ROMAN:

Foma (1899, 1983)
Ana (1906, 1979)
Halk Düşmanı (1907, Türkçe’ye “Yararsız Bir Adam” adıyla (1979)
Matveya Kojemyakin (1910, 1984)
Klim Samgin’in Hayatı (1936, 1975)
Artamonovlar (1977)
Küçük Burjuvalar (1901, 1967)

ÖYKÜ:

Yirmi Altı Erkek ve Bir Kız (1939)
İtalya Hikayeleri (1911, 1970)

OYUN:

Ayaktakımı Arasında (1941, 1967)

ANI-OTOBİYOGRAFİ:

Benim Üniversitelerim (1941, 1986)
Çocukluğum (1947, 1976)
Ekmeğimi Kazanırken (1949, 1986)
Tolstoy’dan Anılar (1919, 1967)
Güncemden Yapraklar (1924, 1984)
Lenin (1924-1936) “Türkçe’ye Gorki Lenin’i Anlatıyor” adıyla (1980)

1887 – Dimcho Debelyanov, Bulgar şair (ö. 1916)
1897 – Sepp Herberger, Alman futbolcu ve antrenör (ö. 1977)
1899 – Ernst Lindemann, Alman Albay (ö. 1941)
1907 – Lucia dos Santos, Portekizli karmelit rahibe (ö. 2005)
1914 – Bohumil Hrabal Çek yazar (ö. 1997)
1921 – Dirk Bogarde, İngiliz oyuncu (ö. 1999)
1928 – Zbigniew Brzezinski, ABD’li politikacı
1930 – Mustafa Eremektar, Türk karikatürist (ö. 2000)
1936 – Mario Vargas Llosa, Perulu yazar
1941 – Alf Clausen, Amerikalı orkestra şefi
1942 – Daniel Dennett, Amerikalı felsefeci
1944 – Rick Barry, Amerikalı basketbolcu
1948 – Dianne Wiest, Amerikalı oyuncu
1955 – Reba McEntire, Amerikalı country müzik şarkıcısı ve oyuncu
1968 – Yekta Kopan, Türk yazar, seslendirme sanatçısı ve televizyon sunucusu
1970 – Vince Vaughn, Amerikalı oyuncu
1970 – Laura Badea-Cârlescu, Rumen eskrimci
1973 – Eddie Fatu, Samoa asıllı ABD’li profesyonel güreşçi (ö. 2009)
1975 – Iván Helguera, İspanyol futbolcu
1975 – Alper Yılmaz, Türk basketbolcu
1977 – Devin Stiker, Amerikalı porno yıldızı
1980 – Gökhan Kalafat, Türk karikatürist
1981 – Julia Stiles, Amerikalı oyuncu
1984 – Christopher Samba, Fransa doğumlu Kongolu futbolcu
1986 – Barbora Strýcová, Çek tenis oyuncusu
1986 – Lady Gaga, Amerikalı söz yazarı, şarkıcı ve müzisyen
1989 – Uğur Uğur, Türk futbolcu
1990 – Ekaterina Bobrova, Rus buz patenci
1991 – Amy Bruckner, Amerikalı oyuncu
1997 – Yaw Yeboah, Ganalı futbolcu

ÖLÜMLER

193 – Pertinax, Roma İmparatoru (d. 126)
1757 – Robert-François Damiens, Fransız suikastçi (Fransa Kralı XV. Louis’ye başarısız suikast girişiminde bulunan) (d. 1715)
1794 – Marquis de Condorcet, Fransız matematikçi ve filozof (d. 1743)
1881 – Modest Mussorgsky, Rus besteci (d. 1839)
1920 – Şahin Bey, Türk Kuvayı Milliyeci (d. 1877)
1936 – Archibal Garrod, İngiliz hekim (d. 1857)
1941 – Virginia Woolf, İngiliz yazar (d. 1882)
1942 – Miguel Hernández, İspanyol şair ve drama yazarı (d. 1910)
1943 – Sergey Rahmaninov, Tatar-Türk asıllı Rus besteci (d. 1873)
1953 – Jim Thorpe, ABD’li sporcu (d. 1888)
1967 – Ethem İzzet Benice, Türk gazeteci ve yazar (d. 1903)
1969 – Dwight D. Eisenhower, ABD’li asker ve politikacı (d. 1890)
1969 – Ömer Faruk Efendi, son Osmanlı halifesi II. Abdülmecit’in oğlu ve bir dönem Fenerbahçe Başkanı (d. 1898)
1985 – Marc Chagall, Rus asıllı Fransız ressam (d. 1887)
1994 – Eugène Ionesco, Romanya asıllı Fransız oyun yazarı (d. 1909)
1997 – Alparslan Türkeş, Türk asker, siyasetçi, Eski Başbakan yardımcısı (d. 1917)
1999 – Ali Koçman, Türk işadamı ve eski TÜSİAD Başkanlarından (d. 1943)
2004 – Peter Ustinov, İngiliz oyuncu, yönetmen ve yazar (d. 1921)
2005 – Mustafa Şahbudak, Muğla yöresinin en ünlü türkülerinden Ormancı’nın kahramanlarından (d. 1922)
2006 – Caspar Weinberger, ABD Savunma Bakanı (d. 1917)
2011 – Cüneyt Çalışkur, Türk sanatçı ve oyun yazarı (d. 1954)

eskisehir escort ankara escort escort samsun escort bayan bursa

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Xturk Teması. Tasarım ve Programlama: Moradam
ankara escort
izmir escort
ankara escort