Son Dakika
17 Ocak 2018 Çarşamba
green card

İzmir’in Gediz Deltası için UNESCO çalışması

Prof. Dr. Ahmet Karataş, Yrd. Doç. Erol Kesici ve Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Itri Levent Erkol Gediz Deltası ile ilgili rapor hazırladı.

13 Aralık 2017 Çarşamba, 00:40
İzmir’in Gediz Deltası için UNESCO çalışması

Türkiye’nin en büyük yüz ölçümüne sahip kıyı sulak alanlarından biri ve flamingoların yuvası olan İzmir’in Gediz Deltası, yeni yayınlanan bir akademik rapora göre dört UNESCO Dünya Doğa Mirası kriterlerinin tamamını sağlıyor. Doğa Derneği, alanın UNESCO Dünya Doğa Mirası ilan edilmesini talep ediyor.

UNESCO Dünya Mirası kavramı 1975 yılında yürürlüğe giren Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunması Sözleşmesi ile uluslararası bir koruma statüsü olarak tanımlanıyor. UNESCO Dünya Mirası alanlarının on kriteri bulunuyor ve bunların altısı kültürel, dördü ise doğayla ilgili. Bir alanın UNESCO Dünya Doğa Mirası Listesi’ne dahil edilebilmesi için Dünya Miras Komitesi tarafından belirlenen olağanüstü evrensel değerini ölçen dört doğal kriterden sadece birini karşılaması yeterli.

Türkiye’de bugüne kadar on yedi kültürel ve iki karma Dünya Mirası ilan edilmiş olmakla beraber, UNESCO Dünya Doğa Mirası statüsüne sahip bir alan henüz bulunmuyor. Prof. Dr. Ahmet Karataş, Yrd. Doç. Erol Kesici ve Doğa Derneği Koruma Programı Koordinatörü Itri Levent Erkol’un hazırladığı rapora göre Türkiye’nin en büyük yüz ölçümüne sahip kıyı sulak alanlarından biri ve flamingoların yuvası olan İzmir’in Gediz Deltası, UNESCO’nun Dünya Doğa Mirası ile ilgili dört kriterinin tamamını sağlıyor ve bu özelliği ile dünyadaki nadir alanlardan biri.

Gediz Deltası, 158 yıldır bilimsel olarak araştırılıyor ve 1998 yılından bu yana Ramsar Sözleşmesi kapsamında Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alan statüsüne sahip. Aynı zamanda doğal sit alanı olarak korunan İzmir’in Gediz Deltası, UNESCO’nun eşsiz doğal güzelliklere ve estetik öneme sahip olmak; önemli fizyografik özellikler göstermek; kara, tatlı su, kıyı ve deniz ekosistemleri ile canlı topluluklarının gelişiminde önem taşımak ve son olarak tehlike altındaki türleri içeren yaşam alanlarına sahip olmak konulu dört UNESCO kriterini ayrı ayrı sağlıyor. Akademisyenler tarafından hazırlanan rapor, deltanın her bir kriteri hangi gerekçelerle sağladığını tek tek ortaya koyuyor.

Amazon Yağmur Ormanları ve Grand Canyon Kadar Değerli

Konu hakkında açıklama yapan Doğa Derneği Genel Koordinatörü Dicle Tuba Kılıç: “Gediz Deltası’nın eşsizliği onlarca yıldır akademisyenler, kamu kurumları, sivil toplum kurumları ve deltada yaşayanlar tarafından dile getiriliyor. Akademisyenlerin hazırladığı bu yeni rapor, yıllardır bilinen bilgileri UNESCO’nun belirlediği kriterlere göre değerlendiriyor ve Gediz Deltası’nın Dünya Doğa Mirası unvanını fazlasıyla hak ettiğini ortaya koyuyor. 1979 yılında Grand Canyon, 2000 yılında Amazon Yağmur Ormanları ve geçtiğimiz yıllarda daha birçok doğal alan bulundukları ülkelerde UNESCO Dünya Doğa Mirası ilan edildi. Bu nedenle dünyaca bilinirlikleri arttı. İzmir’in Gediz Deltası ise hak ettiği bu unvanı almak şöyle dursun İzmir Körfez Otobanı gibi yıkım projeleri ile karşı karşıya geliyor. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu’nun da ifade ettiği gibi otoban projesi körfezdeki su sirkülasyonunu daha da azaltarak bölgedeki doğal döngülere zarar verecek. Başkan Kocaoğlu’nun Otoban Projesi nedeniyle Körfez tarama projesini erteleme kararını destekliyoruz ve Gediz Deltası’nın UNESCO Dünya Doğa Mirası olması için bizlerle birlikte harekete geçmesini diliyoruz. İzmir Büyükşehir Belediyesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve diğer ilgili kurumlardan talebimiz Gediz Deltası’nın ivedi olarak UNESCO listesine alınması ve Körfez Geçiş Otobanı projesinin iptal edilmesi. Gediz Deltası, İzmir’in ve Türkiye’nin değerini tüm dünya ölçeğinde anlatan eşsiz bir doğa mirası. Böylesine değerli bir doğal alan, hiçbir zarar gelmeden yaşatılmalı, İzmir halkına, Türkiye’ye ve gelecek nesillere UNESCO Dünya Doğa Mirası olarak taşınmalı” dedi.

Erol KESİCİ’NİN AÇIKLAMALARI

 

Gediz Deltası; yaklaşık ikimilyon yıllık yaşa sahip olan, kuşların  üreme yönünden adeta “rekorlar kırdığı” yüzbinlerce  kuşun, börtü-böceğin – bitkinin – insanın yaşam ortamı.. Lagünler ve tuzlu bataklıklardan oluşan  delta, Türkiye’nin en büyük deniz tuzlası olmasının yanı sıra; tatlı-acı su -kara kıyı alanlarının hepsinin bir arada yer aldığı dünya flora ve faunasının biyolojik çeşitlilik; üreme-beslenme – barınma ortam çeşitliliği, doğal seleksiyon, izolasyon, mutasyon gibi mekanizmalar sonucu canlılardaki farklılaşmaları ve değişimleri, bu değişim ve farklılaşmalar sonucu yeni türlerin nasıl oluştuğunu incelenebileceği ekolojik ve biyolojik süreçleri sunan istisnai eşsiz bir doğa laboratuvardır. Bunun yanı sıra Gediz Deltası İzmir gibi büyük bir metropolle  denizle karanın kenetlendiği, iç içe yaşayan  verimli bir delta sistemi  olma özelliğiyle de dünyadaki ender farlı  Biyotop’dan oluşan doğal yaşam alanıdır.. Sazlık alanları 1.derece Doğal Sit diğer alanlar ise 2. Derece Doğal Sit alanıdır. Delta, barındırdığı kuş popülasyonları ve tür çeşitliliği yönünden ÖKA kriterlerini fazlasıyla sağlayacak  uluslar arası öneme  sahip olmasının yanı sıra; Saz Kedisi, Çakal, Sırtlan; yaban Kedisi; Yılkı Atları gibi doğal biyolojik çeşitlilik unsurları, peyzaj değerleri nedeniyle de Gediz deltası çok önemli bir eko-turizm potansiyeline de sahiptir. Böylesi önemli yaşama ortamı işlevlerinin yanısıra  bilimsel çalışma yönünden de  kıtalar arası değerlere  sahip olan Delta da; insan ve olumsuz çevresel etkenlerin baskısı nedeniyle türlerin sayı ve çeşitliliği tehlike altındadır.

Çok önemli işlev ve bilimsel değerlere  sahip Gediz Deltası ekosisteminin, A Sınıfı Sulak Alan ve 1-2.. derece Doğal Sit Doğal  Alanları Koruma statülerine sahip olmalarına  rağmen korunamamış  ve giderek  biyoloji-kıyı kayıpları tehlikeleri içerisinde olması Gediz Deltası’nın  UNESCO Dünya Doğa Mirası statüsüne dahil edilmesiyle gelecek kuşaklara en sağlıklı şekilde aktarılabilecekği açıktır.

Erol KESİCİ

eskisehir escort ankara escort escort samsun escort bayan bursa

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir