Son Dakika
24 Nisan 2017 Pazartesi
green card

Hassas denge dolarizasyon ile nasıl mücadele edilir?

Türkiye üretimi ithal mallara bağlı bir ekonomi olduğundan kur yükseldiğinde enflasyonda artar. Neden mi? Çünkü ithalat pahalı hale geldiğinden. İthalat pahalı hale gelince üretim maliyetleri artar. Bu da ister istemez fiyatların artmasına sebep olur.

11 Ocak 2017 Çarşamba, 15:10
Hassas denge dolarizasyon ile nasıl mücadele edilir?

Türkiye üretimi ithal mallara bağlı  bir ekonomi olduğundan kur yükseldiğinde enflasyonda artar. Neden mi? Çünkü ithalat pahalı hale geldiğinden. İthalat pahalı hale gelince üretim maliyetleri artar. Bu da ister istemez fiyatların artmasına sebep olur.
Örneğin; Amerika’ya ihracat yaptığımızı düşünelim. Amerika bunu dolar ile ödüyorsa TL’sının değer kaybının ihracatımızı arttırmaması gerekir. 1000 Dolara ihraç ettiğimiz bir mal düşünecek olursak bu malı tümüyle yerli ürün kullanarak 500 TL.ye mal edebiliyoruz. 1 Doların 2,5 TL. olsun. Bu durumda ihraç ettiğimiz mal karşılığında elimize 2500 TL. geçecektir. Yani kazancımız TL. bazında 2000 TL. olacaktır. Diyelim ki kur değişti 1 Doların 3 TL. olduğunu düşünelim. Bu durumda 1000 Dolarlık malı ihraç ettiğimizde elimize 3000 TL. geçer. Maliyetlerde  herhangi bir değişiklik olmamışsa kazancımız 2500 TL. olur. Peki bu durum neye sebebiyet verir? Haliyle bizleri daha fazla ihraç etmeye yönlendirir. Dikkat etmemiz gereken husus 500 TL.’lik üretimin içinde de dolara bağlı kısımlar olduğudur. Örneğin; ithal hammadde, ara malı ve sermaye malı gibi. Bunlarında fiyatı dolar kuruna bağlı olarak artacağı için ek kazancımız 500 TL. olmaz daha da düşük olur.  Yani kullandığımız girdiler içindeki ithal payı ne kadar düşükse kazanç o kadar fazla olacağıdır.

Ne yazık ki Türkiye 2014 yılından beri ekonomisi dışa bağımlılığını azaltamamasından, tasarruflarını arttıramadığından ve yapısal reformlar yapamadığından dolayı yatırımlarını yani büyümeyi düşürmekten başka bir yol bulamadığı gözler önünde. Yatırımlar faiz düşüşüyle paralel olarak artmıyor. Buna karşılık tasarrufların faiz düşüşüyle birlikte düşmesi de kaçınılmaz olduğu ortada. Zaten yeni haliyle uygulamaya geçirilen devlet katkı sistemi BES ( Bireysel Emeklilik Sistemi) tasarrufların artırılması için yapılmış bir hamledir.

TASARRUFLAR İÇİN ASIL ÖNEMLİ OLAN NEDİR?

Asıl önemli olan ülkemizin üretkenliği, verimliliği ve rekabetçi olmasıdır. Eğer rekabetçiliğimizi kaybetmeden üretmeye devam edebilirsek ne şahane olurdu. Örneğin; ucuza kaliteli mal üreten bir ülke olabilseydik, vatandaşımız Ahmet Beyin borçlanarak yaptığı tüketim, sanayici Hasan Beyin tasarrufu olurdu ve ülke olarak haliyle tasarrufumuzu koruyabilirdik. Ne yazık ki ithal mallarla rekabette geriye düştüğümüz noktada para içeride kalamadığından dışarıya kaçıyor.

PEKİ TÜRKİYE SON ON YILDA TASARRUFLARINI NE YAPTI?

Türkiye son on yılda tasarruflarını harcayıp durdu. Kuşkusuz birçok sebebi var. Lakin eğer faizler tatmin edici olabilseydi insanlar paralarını çekip çılgınca gayrımenkule yatırım yapmayacaklardı. Şu an Türkiye’nin tasarruflarının çoğu boş binalarda saklı. Başlarda yatırımlara ve Gayri Safi Yurt İçi Hasılata faydası olsa da sonraki süreçte pek de bir faydası olmadığı açıkça ortada.
Tasarruf için faiz artırımına gidilmesi gerekken, yatırımcı için ise ucuz kaynak bulmanız gerekir, yani faiz oranları çekici düzeyde düşük olacak ki kredi çekilebilsin. Önemli olan hem yatırımı hem de tasarrufu özendirecek ideal faiz oranını yakalayabilmek.

Türkiye’mizin tasarruf açığı olan bir ülke olduğunu düşünürsek yatırımlarına yeteri kadar tasarruf yapamamasından dolayı yabancılardan aldığımız tasarruflarla ya da borçlarla açığımızı kapatıp dümeni döndürmeye çabalıyoruz. Örneğin; Amerikalı kurumlar veya kişiler tasarruflarını düşük faizle Amerika’ da bankaya yatıracağına bize getirip daha yüksek faiz almayı tercih ediyorlar. Bizim ülkemizde kur riski ve diğer riskler oldukça yüksek. FED faiz arttırıyorum dediği noktada Amerika’da banka ve tahvil faizleri artacak olursa Amerikalı yatırımcılar bize getirdiği paraları alıp kendi ülkelerine döneceklerdir. Bu halde biz daha yüksek faiz ödemeliyiz ki o paraları ülkemizde tutabilelim. Özetle FED’in faiz arttırması demek bizden döviz çıkışına haliyle kur artışına o da enflasyon yükselişine sebebiyet verecektir.

www.haberhurriyeti.com / SERRA AYTAÇ

eskisehir escort ankara escort escort samsun escort bayan bursa

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Haberler Teması. Tasarım ve Programlama: Seçkin Talanöz