Son Dakika
25 Haziran 2018 Pazartesi
green card

Cumhuriyet Dönemi Demiryolu pulları

1923’den günümüze dek ülkemiz trenleri hakkındaki pulların sayısı bir raysever olarak bana pek yeterli görünmedi.

21 Şubat 2018 Çarşamba, 12:45
Cumhuriyet Dönemi Demiryolu pulları

Her ne kadar birbirinden 2 farklı hobi dalı da olsa, ben bugünkü yazımda, elimden geldiğince trenseverlik ve pulseverliği Cumhuriyet Dönemi’nde Türkiye Demiryolları bağlamında bir araya getirmeye çalıştım. Demiryollarımızın 1950’lerin başı ile 2000’lere kadarki hayli uzun, talihsiz geri plana atılma döneminden midir nedir, 1923’den günümüze dek ülkemiz trenleri hakkındaki pulların sayısı bir raysever olarak bana pek yeterli görünmedi. Bu durumun önümüzdeki yıllarda değişmesi dileği ve ümidiyle.

PULCULUK (FİLATELİ) DESTEĞİNDE CUMHURİYET DÖNEMİ ÖZET DEMİRYOLU TARİHİMİZ

Osmanlı İmparatorluğu’nun tarihe karışmasını takiben, ulu önder “Mustafa Kemal Atatürk”ün en övünülecek eseri konumundaki modern “Türkiye Cumhuriyeti”nin kurulması, Anadolu’daki temelleri 1860’lara dek uzanan demiryollarımızın ulusallaştırılıp çağdaşlaştırılması için de çok önemli bir fırsata öncülük etmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları (TCDD) olarak bilinen ülkemizdeki ulusal tren işletmecisi kurum, ilk olarak 31 Mayıs 1927 tarihinde “Devlet Demiryolları ve Limanları İdare-i Umumiyesi” adıyla doğmuş ve 29 Temmuz 1953 tarihinde de halen geçerliğini koruyan “Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi (TCDD)” adını almıştır. Diğer bir deyişle, 30 Temmuz 1953 sabahından itibaren artık ülkemizde demiryollarına ilişkin tüm çeken ve çekilen araçlarla, binaların, evrakların ve biletlerin üzerinde belli bir zaman dilimi içerisinde “DDY” yerine “TCDD” yazısı yer almaya başlamıştır. Buna karşın, 1950’lerden önce doğan vatandaşlarımızın dilinde TCDD, uzunca bir süre daha “Devlet Demiryolları (DDY)” adıyla kullanılagelmiştir. 1 Ocak 2017 tarihinde ise Türk Demiryolculuğunda bir başka kilometre taşına ulaşılmış ve TCDD, demiryolu altyapısı işletmeciliğinden sorumlu kurum olarak varlığını sürdürürken, halihazırdaki demiryolu şebekesi üzerinde yolcu ve yük taşımacılığından sorumlu “TCDD Taşımacılık” ray serüvenine başlamıştır. Bu arada, 2013 yılında çıkarılan “Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun” ile ülkemiz demiryolları üzerinde yerli ve yabancı kuruluşların kendi trenlerini işletebilmesine olanak tanınmış ve böylece demiryolu sektörümüz Avrupa Birliği (AB) ile bir anlamda uyumlu hale getirilmiştir. Söz konusu yenilikçi uygulamanın Türkiye’de ulaşacağı artı ya da eksi noktaları, hemen her konuda olduğu gibi, zaman gösterecektir.
Ülkemiz demiryolculuğu hakkında bugünlük bu kadar bilgi yeterli diyerek, okumakta olduğunuz köşe yazımın ana izleği olan “Pulculuk ve Türk Demiryolculuğu” konusuna, hızla makas değiştirerek, geçmek istiyorum. Bilenler bilir; bilmeyenler de öğrenebilir ki “Filateli,” Türkçe karşılığı “Pulculuk/Pul Koleksiyonculuğu” demek olan bir sözcüktür ve daha geniş anlamıyla “posta pullarını konu edinerek, onları toplayıp biriktiren uğraş/hobi alanına verilen genel isimdir.” Filateli ile uğraşan kişilere ise “Filatelist” denir ve gerek dünyada gerekse de ülkemizde oldukça yaygın bir filatelist kitlesi bulunmaktadır. Filateli sözcüğü dünyada ilk kez 1864 yılında Fransız koleksiyoncu “GustaveHerpin”tarafından bulunarak kullanıma girmiş bir kelimedir.
Raysever kimliğini gururla taşıyan bir şair ve yazar olarak bugün, ilgi ve uzmanlık alanım dışı hayli ciddi bir uğraşıdan destek alıp, aşağıdaki her biri birbirinden değerli Türkiye Postaları pullarında konukluk şansına erişebilmiş ülkemiz demiryolu taşıtlarını ve binalarını meraklılarının gözlerinin önüne sermeyi hedefledim. Çok sayıda basılı kaynağı tarayarak meydana getirdiğim bu bir tür görsel liste, tıpkı tüm diğer listeler gibi, tam/eksiksiz değildir. Dileyen demiryolu ve/veya pul meraklısı söz konusu görsel listeyi kendi kişisel arşivi için daha da zenginleştirebilir hatta aşağıdaki pulların orijinallerini koleksiyonuna katmayı hedefleyebilir. Bu alçakgönüllü araştırmamı yürütürken, bana göre çok önemli 2 nokta dikkatimi çekti. İlki cumhuriyet dönemi demiryolculuğunun ilerleyişini her fırsatta destekleyen Atatürk’ün tren temalı tek bir puluna rastlamam, diğeri de cumhuriyet dönemi ve modern Türk Demiryolculuğunun tartışmasız babası sayılan “Behiç Erkin”in anısına şimdiye dek Türkiye Postalarınca herhangi bir pul basımının gerçekleştirilmediğini fark etmemdi [Elbette eğer gözümden kaçan kaynaklar yoksa]. Belki “PTT” ve “Türkiye Filateli Dernekleri Federasyonu”nunortak girişimiyle bu önemli saydığım eksiklikler gelecekte giderilebileceği gibi, 1923 yılı sonrası ve öncesi zengin demiryolu mirasımıza ait daha pek çok tarihi gün hakkında yeni pul basımlarının da düş olmaktan çıkması sağlanabilir [Örneğin, Orient Ekspres’in Paris-İstanbul arasındaki ilk ve son seferi, ilk yerli yük ve yolcu vagonlarının üretimi, ilk yerli buharlı anahat lokomotifinin üretimi, ilk yerli dizel-hidrolik, dizel-elektrik ve elektrikli manevra ve anahat lokomotiflerinin üretimi, Haydarpaşa-Gebze ve Sincan-Ankara-Kayaş arasında elektrikli banliyö seferlerinin başlaması, ülkemizdeki ilk Mavi Tren’in Haydarpaşa-Ankara arasında sefere konulması, İZBAN’ın faaliyete geçmesi vb. gibi]. Trensever ve pulseverlere,kısa sürecek de olsa,“Keyifli Seyirler!

www.haberhurriyeti.com / GÜNTÜRK ÜSTÜN

eskisehir escort ankara escort escort samsun escort bayan bursa

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir