BENİM İÇİN AĞAÇ DEĞİL, GÜNEŞ TOPLA!

Anadolu’nun birçok bölgesinde ve özellikle de batıdan Ankara’ya, Isparta’ya, Denizli’ye Antalya’ya, Adana’ya v.b. doğru yol aldığınızda dikkatlerinizi çekmiştir, küçük köylerimizde dahi çatılarda kurulmuş güneş enerjisi sistemlerinin çok sayıda olduğu.
Özellikle orman kenarında yaşayan köylüler için planlanan, ağaçlık alanlara zarar vermeden enerji ihtiyaçlarını karşılamasını öngören “Orköy Projesi” olumlu sonuçlar vermekte. Çevre ve Orman Bakanlığı bünyesinde çalışan Orman ve Köy-İlişkileri Genel Müdürlüğü’nün 2006 yılında başlattığı bu proje ile, güneş enerjisi sistemleri köylülerin enerji anlayışlarını değiştirdi.
Ormanlık alanların yakınında yaşayan köy halkının ısınma ihtiyaçlarını ağaçlardan sağlamak yerine güneş enerjisi alternatifini getiren projenin pilot uygulamalarında gözlenen başarı ve bu çalışmalardan olumlu sonuçlar alınması, projenin ülke genelinde yaygınlaşmasını sağladı.
Bugün köy evlerinde genişletilen proje, köylülerin sıcak su ihtiyaçlarını odun yerine güneş enerjisinden karşılamasını sağladı. Bu sayede projenin uygulandığı köylerde ağaç kesiminde büyük düşüşler yaşanmıştır.
“Sosyal amaçlı olarak bir ailede yıllık ısıtma amaçlı olarak kullanılan odunun miktarı 15 ster gibi azımsanmayacak bir miktardadır. Bu yapılabilecek tasarrufun önemini vurgulamaktadır.”

Proje Nasıl İşliyor?
Orköy destekli güneş enerjisi projesi ihtiyacı olan köylülerin kredi talebinde bulunmasıyla başlıyor. Uygun faiz oranlarında verilen yaklaşık 1350 TL tutarındaki krediyle orman köylüsü güneş kolektörlerine sahip oluyor.
Projenin uygulanmasındaki olumsuzluklardan,
İyi toplayıcılara ve sisteme sahip, sıcak su hazırlama sistemleri için daha da yüksek kredi gereksinimleri olabilir. Bu esnekliğin isteğe bağlı olarak köylülere sunulması gerekir.
“Ayrıca en büyük sorunlardan, güneş enerjisi gibi çevreye ve ülke ekonomisine faydalı bir ürünün yüzde 18 gibi yüksek bir KDV oranı ile satılması. Güneş enerjisi ürünlerinin KDV oranının yüzde 1'e indirilmesi şarttır.”
Teşviğin bu biçimde geliştirilmesi gerekir.

Farkında mıyız bu tip sistemlerin kullanımının çok fazla ekonomik kazanımlar güdülmeden, daha çok çevre bilinci duyarlığı ile yaygınlaştığının? Ülkemiz Güneş Enerjisiyle sıcak su hazırlamada Elektrik İşleri Etüd İdaresi verilerine göre “Halen ülkemizde kurulu olan güneş kollektörü miktarı yaklaşık 12 milyon m² olup, yıllık üretim hacmi 750 bin m²dir ve bu üretimin bir miktarı da ihraç edilmektedir. Güneş enerjisinden ısı enerjisi yıllık üretimi 420 bin TEP civarındadır. Bu haliyle ülkemiz dünyada kayda değer bir güneş kollektörü üreticisi ve kullanıcısı durumundadır.”.
Yine farkında mıyız? Tüm güneş enerjisi kullanıcıları sonuç itibarı ile enerji tüketimlerini azaltmakta ve elektrik enerjisi, doğal gaz, LPG v.b türde bir enerji kaynağının daha az tüketilmesini sağlamakta. Çevresel açıdan da karbondioksit emisyonlarının azaltılmasına katkıda bulunmaktadır.
Peki, durum mu merkezdeyken, teşvikler neden tüm topluma yaygınlaşmaz?
Ve ne düşüncelerle “güneş enerjili sıcak su hazırlama sistemlerini yaygın kullanın, kullanalım” denilebilir.
Kazanımlar görülmüyor mu? Çok zor mu bu teşviklerin yaygınlaştırılması?
Şartlar ne olursa olsun, yine de son söz: BENİM İÇİN AĞAÇ DEĞİL, GÜNEŞ TOPLA...

Prof.Dr.Ali GÜNGÖR
Ege Üniversitesi
Mühendislik Fakültesi
Makine Mühendisliği Bölümü
agungor55@yahoo.com

6 Eylül 2009