İleri demokraside işten atmak!

Medyadaki son kıyım yani toplu olarak iki kuruluştan 160 kişinin çıkarılması yeni bir şey değil.
Zaman zaman özellikle yıl sonlarında bu uygulama hep olmuştur. Yasalar izin verdiği sürece de hep olacaktır.
Otuz beş yıllık meslek hayatımda içimi burkan çok olay olmuştur ama işten çıkarılan arkadaşların vedalarındaki üzüntümü yıllar boyu unutamıyorum.
Biz toplum olarak neden insana değer vermeyiz bunu anlamış değilim. Bir insan bir ay bile bir yerde çalışsa, ve o işyerinden çıkarılsa verdiği emeğin hiç mi değeri yoktur?
 Bu anımı aslında yazmak istemiyordum. Hatta konuyu eşime açtığımda “sen mi düzelteceksin bu anlayışı” dedi, kestirip attı.
Yıllarca kafamızı kuma sokup çalıştık. Hep böyle çalışılması gerekiyor diye düşündük. Ben gazetede işe başladığımda büyüklerimiz “bak buraya sabah girersin. Ama ne zaman çıkacağın belli değildir” demişlerdi. Gerçekten de öyleymiş. Akşam ne zaman çıkacağımız hiçbir zaman belli olmadı. Bazen yatıya bile kaldık.
Bunları neden hatırladım. Bir karşılaştırma yapmak istiyorum. Beş ayrı gazetede çalıştım. Yedi yıl çalıştığım bir gazetede dört genel yayın müdürü gördüm. Yönetime gelen her genel yayın müdürü mutlaka birilerini çıkarırdı, birilerini işe alırdı. Tabii medya bugünkü gibi değildi. Toplu kıyım son yılların eseri.

EN ÇOK ÜZÜLDÜĞÜM AN

Birçok arkadaşımın işten çıkarılmasına üzüldüm ama biri var ki yüreğimi derinden yaralamıştı. Zira vefasızlığın tipik örneğiydi. Onu sizlerle paylaşmak isterim.
Beraber çalıştığım arkadaş, o gazetede 10 yıldır çalışıyordu ve önemli başarılara imza atmıştı. Sadece Birinci Körfez Savaşı sırasında yazı işlerinden bir yönetici ile iş konusunda tartışmıştı. Gel zaman git zaman bu yazı işlerindeki arkadaş, genel yayın müdürü oldu.
Arkadaşım, bu kişinin genel yayın müdürü olduğunu öğrenince “beni mutlaka işten çıkarır” diye endişelendi. “Olur mu öyle şey” diye itiraz ettiğimi hatırlıyorum. 10 -15 gün geçti. Bir sabah gazeteye gittim. Arkadaşla yana yana çalışıyoruz.
 Öğlene doğru telefon çaldı. Ben açtım. O arkadaşı istiyordu idareden biri. Telefonu uzattım. “Seni idareden arıyorlar” dedim. Yüzü kireç gibi oldu. “Alo” dedi. Dinledi, telefonu kapattı, bana döndü “biraz sonra gelirim” dedi.
Yarım saat sonra yazı işlerine bakan ofis boy tepemde dikildi: “Abi seni dışarıdan çağırıyorlar”.
 Dışarı çıktım. Arkadaşım gazetenin içindeki taşıyıcı sütunlardan birinin arkasına gizlenmiş. Yanına gittim. “Ne oldu” dedim. “Kimseye söyleme. Ben gidiyorum. Çıkışımı verdiler”.
Kaynar sular döküldü bir anda başımdan aşağı. Müesseseye gecesini gündüzünü vermiş biri, böyle mi işten çıkarılırdı?
Çıkış o çıkış. Sanki gazeteyi batırmış da yerin dibine geçmiş gibi vedalaşmadan kaçıp gitmişti.
Bizim sektörde bu tip işten çıkarılanları duymuştuk. Bazılarının giriş kartını iptal etmişler, işe geldiğinde kapıdan giremeyince ne oluyor diye sormuş, işten çıkarıldığını öğrenmişti.
Üst düzey yöneticilerinden bazılarının da evine adam gönderip altlarındaki gazete arabalarını almışlardı. Ama en yakın arkadaşıma yapılan bana göre haksızlıktı, vefasızlıktı.
AMERİKALILAR ÇOK MU AKILLI?
Bir de beğenmediğimiz Amerikalılara bakalım. Bakalım da neden dünyaya hâkim olduklarını, neden insanların Amerikan şirketlerinde çalışmak için yarıştıklarını görelim.
Eşim bir Amerikan okulunda öğretmendi.
Her yıl eğitim yılı bitince öğretmenlere idarecilere yemek verirlerdi. Bizi de davet ederlerdi. Ayıp olmasın diye giderdim.
İlk yemekte şaşırmıştım. Bir tören yapılıyordu, önce anlamamıştım. Eşime sordum. İşten ayrılanlar, ya da çıkarılanlarla ilgili bir törenmiş. Hangi bölümden biri çıkarılıyorsa ya da işten ayrılıyorsa o bölümün çalışanları mikrofonu alıyor eline, bir methediyor bir methediyor çıkarılanı şaşarsınız. İnsan neden çıkarıldı peki diye sormadan edemiyor. Ayrılan da mikrofonu alıyor eline, okulu, arkadaşlarını yağlıyor, yıkıyor. Hediyeler veriliyor. Ağlamalar, sarılmalar, öpüşmeler.
İlk törende bunları görünce eşime dönüp sormuştum: Ne kadar çok seviyorlarmış birbirlerini.
Eşim gülmüş şöyle demişti; “ne sevmesi, ellerinden gelse birbirlerinin gözünü çıkaracaklar. Ama bu görüntüyü vermek Amerikalıların özelliği. Her şeye rağmen mademki bu okula belirli bir süre hizmet vermiş, kişisel hırçınlıkları orada bırakıyorlar. Yağlayıp yıkayıp gönderiyorlar.”
Biz de bunu yapamaz mıyız? diye hep düşünmüşümdür.
Beklemişimdir. Şimdi geldiğimiz noktaya bakıyorum da üzüntüm katlanıyor.
Bugün  arkadaşlarımızı idareye bile çağırmıyorlar; “elektronik posta yolu ile kovuyorlar”.
İleri demokrasi yoluyla yani!

AKIN KAMACIOĞLU