Kırkpınar

Güreşleri

Efsanesi

Yağlı güreşlerin İÖ 2650 yılında Mısır ve Asur Krallığı zamanında bile yapıldığı bilinmektedir.1346 yılında güreşirken ölen iki kardeşin mezarını ziyaret edenler iki pehlivanın mezarının bulunduğu yerde gür bir pınar görüp bu bölgeye ‘Kırkpınar ‘ adını verirler.

                          Osmanlı padişahlarının ölüm nedenleri

 Osmanlı Devletinde 36 Padişah görev yapmıştır. Ortalama ömürleri  52 sene 3 aydır. Sekiz padişah kalp ve dolaşım  hastalıklarından, diyabet’ten beş, idam, cinayet ve intihar  nedeniyle sekiz, beyin kanamasından  dört. Üç padişahın tüberküloz. Böbrek ve idrar yolları rahatsızlığından iki. Pnömoni ve karaciğer yetmezliğinden ise  birer kişi vefat etmiştir. Dört padişahın ise ölüm nedeni bilinmiyor.

                                        İstanbul’daki türbeler

  Önemli kişilerin ölümünden sonra onların gömülmesi için yapılmış anıtsal tarihi yapılara türbe denilir.  Padişahlara ,onların yakınlarına, sadrazamlara,Türk büyüklerine ve dini  inanç türbeleriyle birlikte  İstanbul’daki türbe sayısı  75  tanedir.

                         70’şinden sonra eser veren meşhurlar

Kant  Antrapoloji  eserini 74 yaşında, Verdi Otello ‘yu  76 yaşında, Goethe Faust’u 80 yaşında, Lamark ünlü zooloji eseri olan Omurgasızların Tarihi isimli incelemesini 78 yaşında tamamlamıştır.

                                     Menekşe salatası

  Orta çağlarda menekşe normal yemek listesinde kullanılırdı. Soğan,marul ve bazı yeşil sebzelerin yanında doğranarak salataya karıştılırdı. Ayrıca çorbası da çok seviliyordu. Bu çorba menekşe’nin kekik ve çörek otu ile birlikte pişirilmesiyle yapılırdı.

                          Eski Uzak doğu’da yemek adabı

 17 yy da bilhassa Japonya ve Çin’de ziyafete gitmeden önce herkes kendi evinde yemeğini yer toplantıya öyle gidermiş. Tok karına gidilen ziyafet sofrasında  hiçbir şey yenmezdi.Buna karşılık evden ayrılmakta olan herkese paket içerisinde sofradaki yemekler hediye edilirmiş.

                                      Teşhir cezası 

Eski İstanbul’da  uygulanırdı.Teşhir,  suçlunun aldığı cezaya ek olarak verilirdi.Ellerinde uzun bir zincir ile bağlı tutulan mahkum yalınayak getirilip kalabalık bir yerde demire  bağlanırdı. Teşhir edilen mahkum sabahtan akşama kadar ayakta durur. Sucunu gösteren bir yazı boynuna asılarak gelen geçenin bu yazıyı okuması sağlanırdı. Seyir için toplanan halkın mahkum ile konuşması yasaktı.

                                     Siyamlı ikizler 

 1811 yılında  Taylant’ta   vücutlarından birbirine yapışık olarak doğan   ikizlerdir.  Amerikalı bir kaptan ikizleri .Avrupa’da  panayır, sergi gibi yerlerde ücret karşılığında halka göstermeye başladı.İkizler birbirlerine yapışıktı ama tabiat olarak birbirlerinden çok farklıydılar. Birisi  hırslı, kavgacı,ikizi ise  yumuşak tabiatlı,sakin ve sessiz birisiydi.  Bir müddet sonrada yakınlarındaki bir çiftlikte bulunan iki kız kardeşe aşık olup onlarla evlendiler.  1874 yılında soğuk algınlığı şeklinde başlayan hastalık ölümlerine neden oldu.

                                  Cariyelerin isimleri

Çoğu romantik olan bu isimlerin bazıları şöyleydi. Gülçin ( Gül toplayan ), Ebribahar ( Bahar bulutu ), Alemtab ( Dünyayı ısıtan ), Hüsnibahar                                      ( Bahar güzelliği ),Şebahenk ( Gece ahengi ), NurıhayaL( Hayalin Ruhu ) ,  Goncater ( Taze gonca ),Şevkidide ( Göz sevinci ), Subuhgül ( Sabah gülü ), Arzuyıcan ( Canın arzusu ),Zevkibahar  ( Bahar zevki ),  Çaresaz  ( Çare bulan ).

               Cumhurbaşkanlığı forsundaki 16 Türk Devleti

  Cumhurbaşkanlığı forsundaki bulunan 16 yıldız tarih boyunca kurulmuş olan 16 Türk Devletini simgeler. Ortadaki güneş ise Türkiye Cumhuriyetini temsil eder. 1.Büyük Hun İmparatorluğu  2. Batı Hun İmparatorluğu 3.Avrupa Hun Devleti 4. Akhun İmparatorluğu  5. Göktürk  İmparatorluğu 6. Avar İmparatorluğu 7.Hazar İmparatorluğu  8. Uygur  Devlet 9. Karahanlılar10. Gazne’liler 11. Selçuk İmparatorluğu  12. Harzemşahlilar 13. Altınordu Devleti 14.Timur İmparatorluğu  15. Babür  Devleti  16.Osmanlı İmparatorluğu 

                                    Atlı tramvayla yolculuk

  Büyük şehirlerde atların çektiği tramvaylar uzun yıllar kullanılmıştı.   Arabaların doğru dürüst bir fren sistemi olmadığından önüne birisi çıktığı zaman aracı durdurmak çoğu kez mümkün olmuyordu.  Korna sistemi bulunmadığından  bir düdük kullanarak   yolun açılmasını isterdi. Yol üzerinde belirli yerlerde ahırlar bulunur,  atlar burada dinlenmiş olanlarıyla değiştirilirdi. Tramvaylarda birinci sınıf ve ikinci sınıf olarak iki mevki bulunurdu.  Kadınların oturacağı bölüm ise bir perde ile ayrılmıştı. 

                         Yeniçeri  ocağındaki  ilk kuralsızlık

 III.Murat devrinde  büyük bir sünnet eğlencesi  yapıldı. Bu düğünde hokkabazlar halkı çok eğlendirdiler. Padişah ’ Benden ne istersiniz  ‘ diye sorar. Hokkabazlar ‘Asker olmak isteriz ‘ derler. Padişahta bunların yeniçeri ocağına aldırır. İlk yozlaşma bu şekilde başlar. Yeniçerilerin aldığı maaş nedeniyle herkes buraya katılmanın bir yolunu aramaya başlar. Bu fırsatı yakalayan  pek çok kişi ocağa kaydolur.

                           Osmanlı saraylarında çubuk  alayı

 Çubuk tütün içmeye yarayan bir çeşit uzun pipodur. Bir ucunda tütünün konulduğu  lüle vardı. Öbür ucunda ise kehribar veya yeşim taşından yapılmış bir ağızlık bulunurdu. Çubuk alayı denilen görevliler çubukla ilgili gelenekleri yerine getirirlerdi. Çalışanların başında ise çubukçu başı bulunur tüm işlemleri takip ederdi. Çubukçu başının idaresi altında bir ateşçi , on tanede çubukçu görev yapardı.

                                      Eski  Mürekkepler

Mürekkeplerin   iyisi bezir yağı isinden yapılandı. Onlarında  iyisi en çok bekletilen ve bu sürede sürekli olarak çalkalananı olurdu. Mürekkepçiler mürekkebi güğümlere doldurup  bunları develerinin  üzerine asarlardı. Aylarca bu güğümleri indirmeden seyahat edildikten  satılırdı.

                                  Kuyuya  atılan  genç  kızlar

Maya’ların  inancına  göre  tanrıdan haber almak için senenin belirli zamanlarında derin bir  su kuyusunun içerisine genç bir kız atılarak öğlene kadar orada bırakılırdı. Çıktığında tanrının ona neler söylediği sorulurdu. Eğer bereketli bir yıl geçeceği haberini alınırsa  sevinip şenlikler düzenlerlerdi.

                                           İlk kahveler

İstanbul’da ilk kahve 1554 Kanuni Sultan Süleyman devrinde açıldı ve halk arasında çok büyük ilgi gördü. Kahve  porselen  kulpsuz  fincanlarda ikram edilip soğumaması  için fincan boynuzdan imal edilmiş bir koruyucunun içerisinde getirilirdi. Kumar oynanması ve içki içilmesi kesin olarak yasaklandı.

                                        Çay’ın  tarihi

 Çinliler bu bitkinin İÖ 2000’li yıllarda imparator Shen Nung tarafından bulundu. Avrupa’ya ilk çay Venedikli bir gezgin tarafından 1559 yılında getirilmiştir. Yurdumuza  ilk olarak 1888 yılında Japonya’dan getirilir. Ünlü botanikçi Ali Rıza Erten Karadeniz bölgesinin  çay yetiştirilmesi için çok elverişli olduğunu saptadıktan sonra bu bölgede yoğun olarak  yetiştirilmeye başlandı.

                                 Hezarfan   Ahmet   Çelebi

17.yy da İstanbul’da yaşamıştır.  Ahmet Çelebiye  halk tarafından her şeyi bilen anlamına gelen Hezarfan lakabı verilmişti. Galata Kulesinden  Boğaz’ı geçerek yaklaşık  3.5 kilometre uzaklıkta olan Üsküdar’a kadar takma kanatlarıyla uçan tek kişidir. 

                                        Evliya Çelebi 

 1611 yılında İstanbul’da doğdu. Gezi merakı ,değişik yerler görmek ve yeni insanlar tanıma isteği ömrü boyunca hiç bitmedi. 1630 yılında başladığı seyahatları 50 yıl devam etti. Osmanlı İmparatorluğunun sınırları içerisinde  yer alan bütün ülkeleri gezdi.Son gittiği yer olan Mısır’da 1683 yılında vefat etti.Evliya Çelebi  gezdiği  ülkeleri kendi yorumlarını da ekleyerek   tarih, gezi ve edebiyat açısından çok önemli olan bir eser olan on ciltten oluşan  seyahatnameyi yarattı .

                  Osmanlı  padişahları  hakkında  ilginç  bilgiler
Osmanlı Devleti 1281 yılında kurulmuş,1 Kasım 1922’de son bulmuştur. Saltanat tam 641 yıl devam etmiştir. Bu süre içerisinde 36 padişah hüküm sürdü.

En uzun süre tahta kalan :   Kanuni Sultan Süleyman  46 yıl

En kısa saltanat süren     :   V. Murat   3 ay 3 gün

En yaşlı padişah olan       :  V. Mehmet Reşat  65 yaşında

En genç padişah              :  IV. Mehmet  7 yaşında

Padişahlıktan çekilen       :   II. Murat

İhtilalde öldürülen             :   II. Osman

Fetva ile idam edilen         :  İbrahim

Suikaste uğrayan              :  Abdülaziz

Savaşta şehit olan            :  1. Murat

Savaşta Esir düşen          :   1. Bayezid

Kadınlara aşırı düşkün olanlar   III. Murat  ve İbrahim

En çok kardeşini  öldürten  :  III. Mehmet ( 19 kardeş )

Ordusunun başında ilk defa savaşa gitmeyen    II. Selim (1574 )

Padişah olduktan sonra sünnet olan     I. Ahmet ( 14 yaşında )

                                                              IV. Mehmet ( 7 yaşında )

                                İmparatoriçe   Theodora

Sirklerde yabani hayvan bakımcılığı yapan bir ailenin üç çocuğundan birisiydi. Tesadüfen  imparator  Jüstinianos ile karşılaştı ve  onunla evlendi. Theodora İmparatoriçe olduktan sonra  kötü yola düşen  ve hayatta yalnız kadınlara sürekli olarak yardım etti. Onları yasalarla  korumaya çalıştı. Bu kanunlar kadın hakları konusunda dünyada alınmış ilk kararlar olarak bilinir. Kraliçe 548 yılında 45 yaşında iken yaşama veda etti.                      

                                Kim  çatlayacak ?

Koca Ragıp Paşa  bir  toplantıda ‘ Şimdiye kadar rüşvet almadığınıza yemin edermisiniz? ‘ deyince  herkes  arka arkaya yemin etmeye başlarlar. Şair Haşmet ise  suskunluğunu korur. Ragıp Paşa ‘ Haşmet  neden  yemin edemiyorsun ‘ deyince Haşmet ‘ Yalan yere yemin eden çatlar diye bir inanış vardır. Şimdi bekliyorum hazır bulunanlardan hiç kimse çatlamazsa o zaman bende  yemin edeceğim ‘ der.                     

                                Bir  yeniçerinin   idamı

Bir yeniçeri askeri idamını gerektiren bir suç işlediği zaman idam cezasının uygulanmasından evvel  ismi yeniçeri defterinden siyah mürekkep ile silinir ve özellikle eceli ile öldü diye yazılırdı. Dördüncü Murat devrine kadar  idam hükmünün yerine getirildiği saraydan atılan bir top atışı ile duyuruldu. 

                               Yangın için alınan önlemler

On altıncı yüz yılda İstanbul’daki evlerin çoğu tahtadan yapılmıştı. .Bu devirde  herkesin çıkan yangınları söndürmeye yardımcı olması için bazı önlemler alınması padişah fermanıyla her evde bir adet  uzun merdiven ile büyük bir su fıçısı bulundurulması zorunlu hale getirilmişti   

                                   Yangına  giden  sadrazam

İstanbul’da yangın olduğunda  sadrazam ile yeniçeri ağasının  yangın yerine gidip  söndürme çalışmalarını izlemeleri görevleri arasındaydı. Yangınlara bazen padişah’ta giderdi. Padişah  vardığı zaman  sadrazam ve yeniçeri ağasının henüz gelmediğini görürse  onlara para cezası verirdi. Yangın çıkarsa padişahın kendilerinden evvel olay yerine gidebileceğini düşünen sadrazam ve yeniçeri ağası geceleri üçer tane atı eğerleri takılı olarak bekletirlerdi.

                                     Fetret   devri

 1402 yılındaki Ankara Savaşı  ile 1413 yılında I.Mehmet’in Osmanlı tahtına geçmesi arasındaki 11 yıllık süredir. Fetret kelimesi Arapçada kargaşalık ve bunalım  anlamına gelir. Ankara savaşı sonucunda bozguna uğrayan Beyazıt’ın dört oğlu olan İsa, Musa ,Emir Süleyman  ve Mehmet Çelebi arasında taht kavgaları nedeniyle oluşan  karışıklık 5 temmuz  1413  tarihine  kadar devam etti.

                                       Ankara’nın suyu 

Ankara  valisi Abidin paşa, Elmadağı’ndan  Ankara’ya su getirmek  için halktan para toplamıştı. Padişah  ‘Susuzlara  su vermek  devletin görevidir. Paraları   geri ver. Masrafı hazineden olmak üzere  hemen  işe  başla  ‘ der. Bu konuşmadan  kısa bir süre sonra  Ankara’lılar  tatlı suya kavuştu.

                                  Darüssaade    Ağaları

Kızlar Ağası’da  denilen  darüssaade  ağasının  görevi harem dairesinin  güvenliğini sağlamaktı. Sarayın yüksek şahsiyetlerinden birisi olarak kabul edildi.Darüssaade  Ağaları genç yaşta hadım edilmiş kişilerden oluşurdu.  İlkel biçimde hadım edildiklerinden çoğu ömür boyu idrar yolu hastalıklarıyla uğraşmak zorunda da kalırlardı.

                                     Eski Türk savaş gemileri

Osmanlı Döneminde Türk savaş gemileri İstanbul ve Çanakkale’de bulunan büyük tersanelerde yapılırdı. Baştarda denilen bu  büyük savaş gemilerinde 2000 tayfa ve forsa çalışırdı.1710 yılından itibaren yapılan yelkenli kalyonlar ise 5 katlıydı ve içine 3300 kişi alıyordu.110 adet topu ile muhteşem görüntüleri vardı.17.yy da İstanbul limanına bağlı ticaret gemilerinin sayısı 2600’dü. 

                            Türklere esir düşen Fransa Kralı 

Fransa Kralı  St.Louis   Kudüs’ü Müslümanlardan almak için 7. Haçlı seferini düzenler.  50000 asker,120 büyük, 1500 küçük gemiyi bu sefer hazır hale getirdi. Mısır civarında Türk ordusuyla karşılaşan haçlı ordusu büyük kayıplar vermeye başlayınca  sahilde duran gemilere binen haçlı askerleri kıyıda kalan arkadaşlarını hatta kralı bile almadan hızla savaş alanından uzaklaştılar. Kıyıda az adamıyla kalan kral bir müddet savaştıktan sonra Türklere esir olmaktan kurtulamadı.         

                                 Çifte sultanlar  türbesi

1813 yılında yaptırılmış bir türbedir. Efsaneye göre Hz.Ali’nin iki kızı Bizans İmparatoru tarafından esir alınır. Hristiyanlığı kabul etmeleri halinde af edilecekleri söylenerek 40 günlük bir süre verilir.  Süre sonunda iki kız kardeşte din değiştirmeyi kabul etmezler. İmparator  ikisini de öldürterek bu zindanın yakınlarına  gömdürür. Çifte Sultanlar Türbesi daha sonraları  onların gömüldükleri yere yapılır.  

                                    İki ağaç iki  efsane

Topkapı sarayının avlusundaki ağacın altında Bizans devri azizelerinden birisinin yatmakta olduğu düşüldüğünden  hristiyanlar tarafından sık sık ziyaret edilip,etrafına mumlar dikilirdi. Bir müddet sonra bu selvi ağacı kurudu ve çöktü. Burada olduğu  söylenen  mezarda  kayboldu.

İkinci bahsedeceğim ağaç  Gülhane parkının karşısında yol üzerinde.   Çınar kovuğunda bulunan bir taşın ise Fatih Sultan Mehmet’in atından sıçrayarak buraya saplandığı rivayet edilir.

            İstanbul’un  alınmasından  sonra    camiye  çevrilen  kiliseler

 Ayasofya Kilisesi ( Ayasofya cami),  Aya Serkiyo Kilisesi (Küçük  Ayasofya, Hristo Pankotratos ( Zeyrek), H.Sotis Hora kilisesi   (Kariye), Altımermer ( Altımermer cami),  Pantepopto kilisesi ( İmaret ),  Aya Teodora (Vefa ), Hristo kilisesi (  İsa kapısı cami)

                               Yavuz’un  emrini  dinlemeyen  kadı

Yavuz Sultan Selim şehzadeleri  için altı yüz kuruş verilmesini  ister. Kadı ‘Devletimiz donanma için  gemiler yaptırıyor. Masrafımız  çok, ondan  para ayırmak doğru olmaz ‘ der. Yavuz ona hak verir. Bir müddet sonra kadı işine gidip gelebilmek için bir at  verilmesini ister.  Kadı’nın  isteğini duyan Yavuz İstanbul  Kadısı’nın  atla  gidip gelmesi devletin fakirlik görünümüne sebep  olur ‘ diyerek bu isteği geri çevirir.

                                  İstanbul’un   yedi   tepesi

 Topkapı sarayı, Ayasofya ve Sultanahmet camisinin bulunduğu bölüm.

 Çemberlitaş ve Nuruosmaniye  civarı,  İstanbul Üniversitesi merkez binası ve Süleymaniye cami, Fatih camisinin bulunduğu kesim, Sultan Selim camisinin bulunduğu tepe,Tekfur sarayı  bölgesi, Samatya  çevresi

                                                   Türk 

Türk’ün kelime anlamı kuvvetli demektir. Kelimenin eski  söylenişi Türük şeklindeydi. Yaklaşık  VI. yy’dan itibaren ise Türk şeklinde söylenmeye  başlanmıştır.

                                            Kleopatra

Mısır Kraliçesi Kleopatra  İÖ 69 – 30  yılları arasında yaşadı. 9 dil bilen Kleopatra çok zeki bir kadındı. Babasının ölümünden sonra 18 yaşında tahta çıktı. Halkı tarafından hiçbir zaman  sevilmedi.

                                            Haç’ı  alan  köpek

 Ortodoks Hristiyan’larının  denize haç atma töreni sırasında papaz haç’ı suya atar atmaz bunu  almak için   etraftaki kayıklardan gençlerin hızla denize daldıklarını   gören bir  köpek  denize atlar. Haç’ı herkes den önce alarak karaya çıkar. Peşinden öfkeli bir  topluluğu sürükleyen köpek, uzun bir süre koştuktan sonra  haç’ı yere  bırakıp  ortadan kaybolur.