Üç Filozof

Priene’li Bias
İÖ VI yy da Aydın  ilimiz sınırları içerisinde Söke yakınlarında bulunan Pierene’de doğdu. Bias Eski Yunanlılar arasında çok tanınmış ve bu şöhretini ölünceye kadar korumuş ünlü bir filozoftu. Eski Yunanistan’ın yedi bilgininden birisi olarak kabul edilir. Felsefenin  temellerini oluşturan görüşler ve dönemin ilk kanunları onun tarafından düzenlendi. Priene’yi   düşman işgalinden korumak için yapılan bir savaş sırasında vefat etti. Ölürken söylediği ‘ Bütün servetimi yanımda taşıyorum sözü’ günümüze kadar unutulmadı. Daima fakirlerin dostu olmuş tüm gelirini ihtiyacı olan insanlara dağıtmıştı.

Ünlü filozoftan nameler

- Herkesle iyi geçinin. Kendinizi sevdirmeye bakın. Bunu becerebilirseniz  ömrünüzün sonuna kadar rahat edersiniz.
– Dostlarınızı sevin fakat  bu günkü dostunuz yarın size düşman olabileceğini unutmayın.
– Başkalarına yukardan bakarak onları küçümsemenin size kazandıracağı bir şey yoktur.
-  Düşmanlarınızın bile bir gün dostunuz olma olasılığı vardır.
-  Gençliğinizde bilgi ve meslek sahibi olunuz. İhtiyarladığınızda tek teselliniz bunlar olacaktır.

– Bir adamın zengin olmaktan başka bir özelliği yoksa onu övmeyiniz.
-  Olmayacak şeyleri istemeyin. Nasıl olsa olmayacaklardır.
– Düşünmeden hiçbir işe girmeyiniz ama bir işe girerseniz de tüm gücünüzle o işinizi düşünün.
– Öfkeye kapılmak ve acele etmek akıllı bir adamın yapacağı işler değildir.

Milet’li  Thales

İÖ 640 yılında Millet’e doğdu. Çok zeki bir insan olan Thales, az konuşur uzun düşünürdü. Kendi özel işlerine önem vermez fakat devlet işleriyle çok ilgilenirdi. Kendisine özgü  fikirleri günümüzde bile ilgiyle karşılanmaktadır.
Ömür boyu herkesin saygısını kazanan Thales başı sıkışan herkese yardım etmekten de hoşlanırdı. Ona göre hava hafifletilmiş suydu, her şey durmadan birbirine dönüşüyordu, dünyanın kendi etrafında döndüğünü, yılın 365 gün olduğunu bununda  30 zar günlük 12 aydan meydana geldiğini ilk olarak o saptamıştı. Kendi hesabıyla   5 gün ilave ederek bir yılı tamamlıyordu. Matematikte günümüzde bile kullanılan ünlü Thales teoremini bulmuştur. Thales bütün yaşantısını etrafından büyük bir saygı görerek geçirmiş, devlet yetkilileri de  zaman zaman ona danışarak fikrini almışlardı.

Thales’ten  felsevi  sözler
-İnsan  mutluluğuna yetecek için sağlıklı, makul derecede varlıklı, itibar görmesi içinde tahsilli olması gerekir.
-Başkalarını suçladığınız şeyleri  yapmayınız.
-Zenginde olsanız tembel olmayın.
-Herkese güvenmeyin.
-Güvendiğiniz kişilerin bile  sizi etkilemesine izin vermeyin. 
-Annesine babasına yardım etmeyen kendi çocuklarından da yardım görmez.

Sinoplu Diyojen ( Diogenes )

İÖ 412  yılında Sinop’ta doğdu. Yaşam felsefesinde sadece kendine yeten sadelik ilkelerini benimsemişti. Ünlü  düşünürün  tüm yaşamı tek başına geçti. Kendisine özgü bireysellik  içerisinde mutlu olduğunu söylüyordu. Yuvarlıya yuvarlıya her yere  yanında taşıdığı büyük  fıçı onun eviydi. Yaşamı yoksulluk içerisinde geçmesi ve çöplerden topladığı yiyecek artıklarıyla beslenmesi , yalınayak dolaşması, hiçbir şeye üzülmemesi değişik özelliklerinden bazılarıydı.
Bir çocuğun elinin yardımıyla çeşmeden su içtiğini gördüğünde ‘Demek gereksizmiş’ diyerek yanında su içmek için kullandığı tası kırıp atmıştır. Güneşi ,ayı ve yıldızları seyrederek vakit geçiren matematikçilere, ‘Ayaklarının altında ne olduğunu bilmezler göklerde bir şeyler aralar ‘diye eleştirdi. Nerede akıllı adam gördün diye sorulan bir soruya ‘ Pek çok akıllı çocuk gördüm ama adam asla ‘diye yanıt vermişti.’ Bir adamın fakir olduğu için hakaret edildiğini görmedim ama pek çok insanın hırsız  olduğu için asıldıklarına şahit oldum ‘gibi deyişleri yıllarca anlatılır. Büyük İskender ile olan ünlü konuşmasında İskender’in ‘Sana bir yardımım olursa memnun olurum’ demesi üzerine ‘Gölge etme başka ihsan istemem ‘ diyerek verdiği yanıt  İskender tarafından çok beğenilir  etrafındakilere ‘İskender olmasaydım  Diyojen olmak isterdim’ diyerek filozafa duyduğu saygıyı belli etmiştir.

DR. CEM AYDEMİR / haberhurriyeti.com son dakika