Yaşamımızın değişik zamanlarında evlerimizde ve yaşadığımız yerlerde değişik hayvan dostlarımız ile birlikte oluyoruz. Bu bazen bir köpek bazen bir kedi veya inek, güvercin pek çok çeşit hayvan olabiliyor. Hayvan dostlarımız derken genelde köpek ve kedileri ön planda tutuyoruz. Onlar bizim yaşamımıza en çok girmiş hayvanlar. Ama diğer hayvanların da benzer duygu ve ihtiyaçlarının olduğunu unutmamalıyız. Her hayvanın kendine has basit ihtiyaçları vardır. Biz insanlar onları evlerimize, bahçelerimize, ahırlarımıza, kafeslerimize kapattığımız zaman, onları sahiplendiğimiz zaman artık bizim ilgi ve şefkatimize ihtiyaç duyarlar. Onların başka yerden yiyecek ve su bulma ihtimali yoktur. Bizim sorumluluğumuzda olan bu hayvanları her türlü ihmalimiz kabul edilemez bir ayıp ve günahtır.
           Doğada kendi haline bıraktığımız hayvanların çoğu zaman insanların bakımı altındakilerden daha iyi olduğunu görürüz. Çünkü hayvan doğada veya sokak yaşamında ya ölür, ya da bir şekilde yaşamını devam ettirir. Ama insanların bahçelerine zincirle bağlayarak aç, susuz bıraktıkları ve bağlı olduğu için ihtiyaçlarını kendi gideremeyip ölen hayvanların varlığı çok acıdır.
            Hayvanlar insanların var olduğu günden beri insanların elinden inanılmaz acılar çekmişlerdir. İnsan kendi zekası ve bencilliği ile hayvanları her türlü işte kullanırken çoğu zaman bu hayvancıkların asgari ihtiyaçlarını bile yerine getirmemiştir. Bahçesinde köpek beslemiş, gece gündüz bekçiliğinden faydalanmış ama bağlı olan ve kendi yiyeceğini bulmaktan aciz olan zavallı köpeğe çoğu zaman bir parça ekmeği bile çok görmüştür. Ya da kendisi her gün inanılmaz çeşitli yiyecekleri ihtiyacından çok fazla tüketmesine rağmen köpeğine sadece kuru ekmeği uygun görmüştür.
            Ama insanların tümü aynı değildir. Bazı insanlar hayvanların bu dünyayı onlarla paylaştığını bilir ve onlara da bu dünyada yaşam hakkı tanır. İhtiyaçlarını ellerinden geldiğince yeterli karşılamaya çalışır. Ben sadece evinde kedi veya köpek besleyen bir insanın onun mama, aşı ve diğer ihtiyaçlarını tam olarak karşılama sorumluluğunu yerine getirmesinden bahsetmiyorum; Köylerde inek veya koyun besleyen bazı insanlarımız hayvanlarına o kadar güzel bakar ki insan şaşırır kalır. Bu davranış, bizden bazı bakımlardan farklı olan ama yine de canlı olana saygımızdır. Bizim onlardan güçlü olmamız, onlara kötü bakmamızı değil, bilakis onların bakımını bilinçli ve yeterince yerine getirmemiz için bir sorumluluk yükler.
             4 Ekim Hayvanları Koruma gününü kutladığımız bu haftada sizlerle 15 Ekim 1978'de Paris UNESCO evinde ilan edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirisi’ni paylaşmak istedim.

Sevgilerimle.

Kutlu Dayıoğlu
Veteriner Hekim
Hayvan Hakları İçin Veteriner Hekimler Derneği

 
Hayvan Hakları Evrensel Bildirisi

1-Bütün hayvanlar yaşam önünde eşit doğarlar ve aynı var olma hakkına sahiptirler.
2-Bütün hayvanlar saygı görme hakkına sahiptir. Bir hayvan türü olan insan , öbür hayvanları yok edemez. Bu hakkı çiğneyerek onları sömüremez.Bilgilerini hayvanların hizmetine sunmakla görevlidir. Bütün hayvanların insanca gözetilme, bakılma, ve korunma Hakları vardır.
3-Hiçbir hayvana kötü davranılamaz, acımasız ve zalimce eylem yapılamaz. Bir hayvanın öldürülmesi zorunlu olursa, bu bir anda, acı çektirmeden ve korkutmadan yapılmalıdır.
4-Yabani türden olan bütün hayvanlar, kendi özel doğal çevrelerinde karada, havada ve suda yaşama ve üretme hakkına sahiptir. Eğitim amaçlı olsa bile özgürlükten yoksun kılmanın her çeşidi bu hakka aykırıdır.
5-Geleneksel olarak insanların çevresinde yaşayan bir türden olan bütün hayvanlar uyumlu bir biçimde türüne özgü yaşam koşulları ve özgürlük içinde yaşama ve üreme hakkına sahiptir.
6-İnsanların yanlarına aldıkları bütün hayvanlar doğal ömür uzunluklarına uygun sürece yaşama hakkına sahiptir. Bir hayvanı terk etmek acımasız ve aşağılık bir davranıştır.
7-Bütün çalışan hayvanlar iş süresi ve yoğunluğunun sınırlandırılması ve güçlerini artırıcı bir beslenme ve dinlenme hakkına sahiptir.
8-Hayvanlara fiziki ya da psikolojik bir acı çektiren deneyler yapmak hayvan Haklarına aykırıdır. Tıbbi, bilimsel, ticari ve başkaca biçimlerdeki her türlü deneyler için de durum böyledir.
9-Hayvan beslenmek için yetiştirilmişse de bakılmalı, barındırılmalı, taşınmalı, ölümü de acı çektirmeden ve korkutmadan olmalıdır.
10-Hayvanlardan insanların eğlencesi olsun diye yararlanılamaz, hayvanların seyrettirilmesi ve hayvanlardan yararlanılan gösteriler hayvan onuruna aykırıdır.
11-Zorunluluk olmaksızın bir hayvanın öldürülmesi yaşama karşı suçtur.
12-Çok sayıda yabani hayvanın öldürülmesi demek olan her davranışı bir soykırım, yani bir suçtur.
13-Hayvan ölümüne de saygı göstermek gerekir. Hayvanın öldürüldüğü şiddet sahneleri sinema ve televizyonda yasaklanmalıdır.
14-hayvanları koruma ve savunma kuralları, hükümet düzeyinde temsil olunmalıdır. Hayvan Hakları da insan Hakları gibi yasayla korunmalıdır.